يک استاد طب فيزيکي و توانبخشي گفت: انجام آزمايشات قبل ازدواج و غربالگريهاي لازم در دوران بارداري به پيشگيري از تولد نوزادان معلول کمک ميکند. سيدمنصور رايگاني، تمامي اختلالات فيزيکي و يا روحي و رواني که منجر به ايجاد مشکل براي ايفاي نقش فرد در اجتماع شود را تحت عنوان معلوليت دانست و اظهارکرد: معلول يا ناتوان به فردي گفته ميشود که بهدلايل مختلف پزشکي و يا اختلال در ساختار بيولوژيک- رواني دچار محدوديتهايي شود، که در ادامه قادر به ارائه نقش فعال اجتماعي نباشد. وي افزود: صرفا وجود اختلال و يا ناتواني باعث نميشود که فرد را معلول بناميم، فقط زماني ميتوانيم اين عنوان را بهکار ببريم که اين محدوديتها مانع از فعاليت فرد در اجتماع شود. عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، درباره انواع معلوليت نيز توضيح داد: بهطورکلي معلوليت به 2 دسته فيزيکي و رواني تقسيم ميشود، بيشترين کارکرد طب فيزيکي مربوط به کاهش ضايعات معلوليتهاي فيزيکي است. وي با اشاره به اينکه معلوليتهاي فيزيکي دلايل متفاوتي دارند توضيح داد: درگيري سيستم عصبي، اسکلتي، عضلاني، مغزي، نخاعي و سيستم قلبيوعروقي مواردي هستند که ميتواند منجر به اختلالاتي شود که فرد را ناتوان يا کم توان کند .رايگاني با اشاره به اينکه بين 7 تا 10 درصد جمعيت کشور به نوعي و به درجاتي از ناتواني و معلوليت رنج ميبرند، گفت: اين آمار در سالهاي مختلف و بنا بهدلايل مختلف ميتواند متغير باشد.
بيشترين معلوليتها علت ژنتيکي دارد
وي با بيان اينکه بسياري از معلوليتها از بدو تولد ظاهر ميشود، افزود: از مهمترين معلوليتهايي که با آغاز تولد در نوزاد ظاهر ميشود ميتوان به عوامل ژنتيکي اشاره کرد. وي با تاکيد بر اينکه برخي از اختلالات و معلوليتها را ميتوان با انجام تستهاي ژنتيکي پيش از تولد پيشبيني و يا در مواردي درمان کرد، ضرورت انجام تستهاي غربالگري خصوصا در ماههاي اول بارداري را مورد توجه قرار داد. رايگاني افزود: پيش از دو دهه قبل بهنظر ميرسيد که از تکرار بيماريها و معلوليتها در نسلهاي مختلف گريزي نيست و افراد و خانوادههاي بسياري با انواع معلوليتها ژنتيکي و پيامدهاي آن دست به گريبان بودند. اما با پيشرفت علم ژنتيک بهتدريج مشخص شد که حدود 70 درصد ناهنجاريها و معلوليتهاي کودکان علت ژنتيکي دارند که شناخت جهشهاي ژنتيکي مرتبط با اين بيماريها زمينهساز تحولي بزرگ در پيشگيري از بروز معلوليت در نسلهاي آتي بود. عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي گفت: يکي ديگر از روشهاي پيشگيري از تولد نوزاد معلول، انجام تستهاي غربالگري پيش از ازدواج است به اين شکل که طي اين آزمايشات به زوجهايي که احتمال داشتن فرزند معلول در آنها بالاست مشاورههاي لازم داده ميشود، بنابراين بچهدارنشدن يا عدم ازدواج اين زوجها خود يکي از روشهاي پيشگيري از بهدنياآمدن يک فرد معلول بهحساب ميآيد. رايگاني با اشاره به اينکه برخي از کمتوانيها نيز حين تولد ايجاد ميشود، اضافه کرد: يکي از اصليترين دلايل اين اختلال کاهش اکسيژنرساني به مغز کودک در همان بدو تولد است. وي ادامه داد: معمولا معلوليتهايي که بعداز تولد و سنين پيش از بلوغ ايجاد ميشود ميتواند اکتسابي و يا متاثر از حوادث باشد. عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، ريشه بيشتر کمتوانيها در سنين جواني و بزرگسالي را عمدتا دلايل اکتسابي و حوادث عنوان کرد و گفت: قطع نخاع، مشکلات و صدمات مغزي، قطع اندامها و همچنين در سنين بالاتر بروزسکته و ضايعات مغزي و عوارض بيماريهاي قلبيوعروقي ميتواند عمدهترين دليل بروز کمتواني و يا معلوليت در افراد باشد.