رئيس انجمن ويروسشناسي ايران با بيان اينکه ويروس کرونا مانند ويروسهاي تنفسي ديگر رفتار نکرد، گفت: انتظار داشتيم کرونا همانند ويروسهاي تنفسي ديگر در فصل گرما ناپديد يا حداقل کم شود ولي اينگونه نشد و علاوه بر اين ميزان جهشهاي در اين ويروس از آنچه که پيشبيني ميشد، کمتر بود.عليجان تبرايي اظهار کرد: آسيبپذيري سيستم تنفسي ما در فصل سرما بيشتر است چرا که با آمدن هواي سرد در مجاري تنفسي، قدرت مقابله بخش تنفسي با ويروس، باکتري و يا هر عامل عفوني ديگر کمتر ميشود. وجود رطوبت مناسب، تأثير کمنور خورشيد و گرما و قرار گرفتن در محيط هاي بسته از ديگر علل بالاتر بودن آسيبپذيري ما نسبت به ويروسها در فصل سرما است.
تغييرات متعدد داروهاي پيشنهادي
وي در خصوص تغييرات متعدد داروهاي پيشنهادي براي درمان اين بيماري، گفت: دانستههاي ما نسبت به بيماري کوويد19 زياد نيست و اکثر موضوعاتي که در مورد اين بيماري گفته ميشود در مراحل بررسي قرار دارد و قطعيت آنها نياز به زمان و تستهاي باليني دارد. البته با توجه به شرايط بحراني، مجبوريم که برخي از تصميمات را بر اساس همين اطلاعات ناتمام بگيريم و نبايد دست روي دست بگذاريم.رئيس انجمن ويروسشناسي ايران به موضوع مقاومت دارويي اشاره کرد و افزود: استفاده از داروهاي مختلف ميتواند در ايجاد مقاومت دارويي در ويروسها تأثيرگذار باشد ولي در مورد ويروس کوويد 19 هنوز اين مساله به اثبات نرسيده است.تبرايي در پاسخ به اين پرسش که «آيا سرعت انتشار ويروس 10 برابر شده؟» گفت: اينکه گفته ميشود سرعت انتشار ويروس 10 برابر شده، هنوز در محافل علمي به اثبات نرسيده است. البته احتمال داده ميشود که قدرت انتقال ويروس افزايش پيدا کرده که اين مساله هم ميتواند به خاطر رفتارهاي ما باشد و مربوط به ويروس نباشد.
جهش ويروس کرونا
وي به جهش ويروس کرونا اشاره کرد و گفت: تمامي ويروسها گاهي بهصورت خود به خودي در فرايند تکثيرشان دچار اشتباهاتي ميشوند که اين امر باعث جهش ميشود. اين موضوع در ويروسهاي مختلف، با توجه به نوع ژنوم آنها متفاوت است بهطوريکه اين امر در ويروس آنفلوآنزا خيلي زياد و در ويروس کرونا نسبت به آنفلوآنزا کمتر است.رئيس انجمن ويروسشناسي ايران با اشاره به اينکه مصرف داروها نيز باعث ميشود ويروسها به سمت جهش بروند، خاطرنشان کرد: ويروس يک موجود زنده است و مانند همه موجودات زنده ديگر در مواجهه با خطر مقاومت ميکند. ويروسها براي رهايي از دست دارو که يک عامل خطر است، دست به جهش در محل آلوده ميزنند. سيستم ايمني بدن اولين سدي است که عليه ويروس ايستادگي ميکند. اين امر نيز موجب جهش در ويروس ميشود و اين جهشها ميتواند از اثر دارويي، گستردهتر باشد.
بيشترين محل تکثير ويروس کرونا
تبرايي با بيان اينکه دوره کمون بيماري کوويد 19 بين يک تا 14 روز است، اظهار کرد: جايگاه اوليه و بيشترين محل تکثير ويروس در دستگاه تنفسي بدن شامل بيني و گلو است و به همين خاطر بيشترين علائم ظاهري بيماري در 3 تا 4 روز اول است.وي در خصوص انتشار ويروس به ساير اندامهاي بدن به غير از دستگاه تنفسي، گفت: گيرندههاي ACE2 کå ÈåÚäæÇä گíÑäÏå ÇÕáí Çíä æíÑæÓ ãØÑÍ ÔÏå، ÏÑ ÏíگÑ ÇäÏÇãåÇí ÈÏä ÇÒ Ìãáå کáíå، ÞáÈ æ ÑæÏå äíÒ ÏíÏå ÔÏå æ æíÑæÓ ãíÊæÇäÏ Èå ÓáæáåÇí Çíä ÇäÏÇãåÇ ÈچÓÈÏ æ ÊکËíÑ ÔæÏ. ÇáÈÊå ãÍÞÞÇä åäæÒ ÏÑÈÇÑå äÍæå ÇäÊÞÇá æíÑæÓ Èå ÏíگÑ ÇäÏÇãåÇ Èå äÊíÌå äÑÓíÏåÇäÏ æ ãØÇáÚÇÊ ÏÑ Çíä ÈÇÑå ÏÑ ÍÇá ÇäÌÇã ÇÓÊ.ÑÆíÓ ÇäÌãä æíÑæÓÔäÇÓí ÇíÑÇä ÏÑ ÑÇÈØå ÈÇ æÇکÓä کÑæäÇ، گÝÊ: ÊÌÑÈå äÔÇä ÏÇÏå ÓÇÎÊ æÇکÓä ÈåØæÑ ãÊæÓØ 10 ÊÇ 15 ÓÇá ÒãÇä ãíÈÑÏ æ ÏÑ Øæá ÓÇáíÇä گÐÔÊå کãÊÑíä ÒãÇä ÓÇÎÊ æ ÊÇííÏ æÇکÓä ÈÑÇí íک ÈíãÇÑí 5 ÓÇá ÈæÏå کå Çíä کÇÑ ÈÑÇí ÈíãÇÑí ÇæÑíæä ÇäÌÇã گÑÝÊå ÇÓÊ. ÇáÈÊå ÏÑ Çíä ÓÇáåÇ ÊکäæáæژíåÇí ÌÏíÏ ÈÑÇí ÓÇÎÊ æÇکÓä Èå کÇÑ گÑÝÊå ãíÔæÏ کå ÒãÇä ÑÓíÏä Èå æÇکÓä ÑÇ کãÊÑ ãíکäÏ æ åãÇäØæÑ کå ÇÚáÇã ÔÏå ÊÇکäæä Ïæ æÇکÓä ÈÇ Çíãäí ÈÎÔí ÈÇáÇí 90 ÏÑÕÏ ÊæáíÏ ÔÏå ÇÓÊ.
سبک زندگي در موفقيت کنترل بيماري
تبرايي با اشاره به سبک زندگي جوامع در موفقيت کنترل اين بيماري، گفت: در کشورهايي که سبک زندگي فردي در آنها قالب بوده، در کنار وضع برخي محدوديتها در تردد مرزها توانستند بيماري را بهخوبي کنترل کنند و کمترين مرگوميرها و مبتلايان را داشتند. شرايط اجتماعي کشور ما بهگونهاي است که دروهميهاي خانوادگي و مراسم زيادي برگزار ميشود و اين مساله کنترل بيماري را با سختي مواجه کرده است.
تنها راه مقابله با ويروس
وي با بيان اينکه در اين شرايط تنها راه مقابله با ويروس استفاده از ماسک، پرهيز از حضور در دورهميها و تجمعات و رعايت فاصله اجتماعي است، گفت: محدوديتها و طرح غربالگري جديد کمک ميکند که جلوي رشد بيماري گرفته شود و نمودار به سمت پايين برگردد. اينکه چند پيک ديگر را در کشور خواهيم داشت قابل پيشبيني نيست و به رفتار جامعه بستگي دارد.تبرايي تأکيد کرد: اگر در فروردينماه رفتارهايمان را تنظيم ميکرديم و بعد از فروکش کردن بيماري، هم مديريت سيستم و هم مردم فکر نميکردند همه چي تمام شده، ميتوانستيم شرايط خيلي بهتري در کشور داشته باشيم.رئيس انجمن ويروسشناسي ايران خاطرنشان کرد: انتظار داشتيم ويروس کرونا همانند ساير ويروسهاي تنفسي در فصل گرما حداقل کم و يا ناپديد شود ولي اين ويروس چنين رفتاري نداشت و برعکس در برخي مناطق پيک زد. علاوه بر اين انتظار داشتيم ميزان جهشها در ويروس کرونا بيشتر از چيزي که اتفاق افتاده باشد. ميزان جهش ايجاد شده در ويروس کرونا 6 برابر کمتر از ويروس آنفلوآنزا است و در واقع کرونا يک ويروس تنبل از نظر ايجاد تغييرات است.