تهران؛ در مقام نخست بیشترین افزایش مخارج زندگی
گفتني است، بهتازگي مجله معروف اکونوميست در سيامين گزارش خود از شاخص مخارج زندگي در شهرهاي جهان به تاثير بحران کرونا بر قيمتها در 133 شهر از آغاز سال 2020 ميلادي پرداخته است. بر اساس اين گزارش، تهران بهعنوان شهري مورد اشاره قرار گرفته که در آن بيشترين افزايش قيمت بر مبناي نرخ دلار آمريکا اتفاق افتاده است. ميزان افزايش مخارج زندگي در اين شهر همزمان با تحريمهاي آمريکا با نمره 10 رشد نشان داده شده است. بر اساس اين گزارش، تغييرات در بحران کرونا توزيع کالاها را نيز تحت تاثير قرار داده است. در رتبهبندي شهرهاي جهان براساس مخارج زندگي، تهران از جايگاه 106 به 79 ارتقا پيدا کرده است. اکونوميست پايتخت ايران را در جدول خود در مقام نخست ميزان ارتقاي جايگاه از لحاظ افزايش قيمت معرفي ميکند. تغيير قيمت مورد نظر در گزارش مجله اکونوميست در زمينه قيمت کالاها براساس نوسانات ارزي، مشکلات زنجيره تامين، تاثير ماليات و يارانه و همچنين تغيير در ترجيحات مصرفکننده مورد مطالعه قرار گرفته است.
افزايش قيمت کالاهاي اساسي
آخرين گزارش مرکز آمار ايران نيز که به تغييرات قيمت اقلام خوراکي در مناطق شهري اختصاص دارد، از افزايش قيمت اکثر کالاهاي اساسي حکايت دارد. بر اساس اين گزارش، در گروه نان و غلات، اقلام «برنج خارجي درجه يک» با 3/12 درصد، «شيريني خشک» با 0/8 درصد و «برنج ايراني درجه يک» با 5/5 درصد بيشترين افزايش قيمت را نسبت به ماه قبل داشتهاند. اقلام «کنسرو ماهي تن» با 7/9 درصد، «ماهي قزلآلا» با 5/9 درصد و «مرغ ماشيني» با 1/6 درصد در گروه گوشت قرمز، سفيد و فرآوردههاي آن، بيشترين افزايش قيمت را نسبت به ماه قبل داشتهاند. در گروه لبنيات، تخممرغ و انواع روغن، بيشترين افزايش قيمت مربوط به «کره پاستوريزه (کره حيواني)» با 3/40 درصد، «تخممرغ ماشيني» با 2/21 درصد و «خامه پاستوريزه» با 2/13 درصد بوده است. در گروه ميوه و خشکبار، بيشترين افزايش قيمت مربوط به «ليموترش» با 9/9 درصد و «پسته» با 8/9 درصد افزايش نسبت به ماه قبل است. همچنين در ماه جاري متوسط قيمت «پرتقال» با 8/31 درصد و «انار» با 0/18درصد بيشترين کاهش قيمت نسبت به ماه قبل را داشتهاند. در گروه قند و شکر، آشاميدنيها و ساير خوراکيها نيز بيشترين افزايش قيمت مربوط به «نوشابه گازدار» با 3/7 درصد و «چاي خارجي بستهاي» با 1/7درصد افزايش نسبت به ماه قبل است.
فشار بر خانوار کارگري
در چند سال گذشته همواره قشر کارگر جامعه تحت شديدترين فشارهاي اقتصادي از محل افزايش تورم، کاهش درآمد، کاهش قدرت خريد، افزايش فقر و ... قرار داشته است. اين در حاليست که اکنون گسترش بيماري کرونا مزيد بر علت شده و وضعيت اين قشر را از فقر نسبي به فقر مطلق کشانده است. بهگونهاي که آنها از تامين حداقلهاي زندگي عاجر مانده و در اين ميان طرحهاي حمايتي دولتها نيز پاسخگوي احتياجات آنها نبوده است، آن هم به دليل مشکلاتي که در سازوکار اين طرحها ديده ميشود. در حالي که وزارت کار از اعلام خط فقر در کشور فراري است، هرازگاهي برخي از فعالان کارگري اين نرخ را اعلام ميکنند که نشاندهنده بدتر شدن وضعيت معاش جامعه کارگري است. اخيرا حميدرضا امامقليتبار- بازرس مجمع عالي نمايندگان کارگران کشور- با اشاره به اينکه خط فقر در جامعه براي خانوار چهار نفره 10ميليون تومان است، گفت: «بسياري از کارگران توان خريد گوشي موبايل براي ادامه تحصيل فرزندانشان را ندارند.» تهيه گوشي تلفن همراه براي آموزش مجازي در دوران کرونا، امروز به يکي از دغدغههاي جدي خانوار کمدرآمد جامعه تبديل شده است. پيش از نيز، حميد حاجاسماعيلي- فعال کارگري- به «آرمانملي» گفته بود که احتمالا نرخ خط فقر بيش از 10 ميليون تومان است. در همين ارتباط، فعالان کارگري خواستار تشکيل جلسه براي بازنگري و تغيير در دستمزد کارگران و رسيدگي به وضعيت معيشت آنها هستند.
