مراقب رژيم غذايي کودکان باشيم
در روزهاي کرونايي
مراقب رژيم غذايي کودکان باشيم
کروناويروس در کنار تغييرات تحميلي به جهان، زندگي کودکان را هم دستخوش دگرگوني کرده و ديگر از شيطنتهاي مدرسه و دويدنهاي شادانه در پارک و خيابان خبري نيست؛ موضوعي که باعث شده نگراني والدين از چاقي و اضافهوزن کودکان دوچندان شود. رعايت پروتکلهاي بهداشتي و ماندن در خانه در جهت مقابله با کروناويروس از جمله توصيههايي است که هر روزه از تريبونهاي بهداشتي منتشر ميشود تا هم از تعداد مبتلايان کاسته شود و هم کمتر کسي به سوگ داغ عزيز از دسترفتهاش بنشيند. اما بايد توجه داشت در خانه ماندنهاي طولاني و داشتن استرس در کنار نبود تحرک، سلامت جسميورواني اعضاي خانواده از جمله کودکان را با خطراتي مانند چاقي و اضافهوزن، بروز بيماري هاي غيرواگير در آينده، افسردگي، اضطراب و غيره مواجه نکند. چاقي کودکاني که پيش از اين موجب نگراني مسئولان مربوطه قرار گرفته تا آنجا که زهرا عبداللهي مديرکل دفتر بهبود تغذيه جامعه وزارت بهداشت ضمن هشدار نسبت به احتمال ابتلا و مرگومير بيشتر کرونا در کودکان و نوجوانان چاق، اعلام کرد که در حال حاضر از هشت ميليون کودک زير پنج سال در کشور، حدود يک ميليون و 120 هزار نفر يعني حدود 14 درصد کودکان زير پنج سال، دچار اضافهوزن و چاقي هستند. وي افزود: در نوجوانان نيز 20 درصد دچار چاقي شکمي و 22 درصد دچار اضافهوزن و چاقي هستند. اين در حالي است که طبق مطالعات، مرگومير ناشي از کرونا در افراد چاق 40 درصد بيشتر از ساير افراد است. از اينرو بايد به روند افزايشي و هشداردهنده چاقي در کودکان و نوجوانان توجه داشته باشيم. اين هشدارهاي تکاندهنده، ضرورت توجه و مراقبت والدين از فرزنداني که روزها را در خانهنشيني به شب ميرسانند، دوچندان کرده و بهدنبال راهي براي تکانخوردن فرزند از جاي خود و کاهش اضافهوزن و چاقي هستند. کوروش صمدپور متخصص تغذيه و رژيم درماني با يادآوري اينکه شيوع کرونا، سبک زندگي را تغيير داده و اين تغيير علاوه بر تبعات اقتصادي، تبعات سلامتي را هم بهدنبال داشته، افزود: تبعات سلامتي يعني ايجاد اختلال بر جسم و روح تکتک اعضاي خانواده بهخصوص کودکاني که پيش از اين وقتي را در بيرون از منزل در مدرسه، پارکها، باشگاههاي ورزشي و ساير مکانها ميگذراندند. وي افزود: حال با توجه به شيوع بيماري و لزوم رعايت پروتکلهاي بهداشتي، اين عزيزان همه وقت خود را در منزل ميگذرانند و عملا هيچ فعاليت بدني ندارند. اين موضوع سبب ايجاد تغييرات در وزن فرزندان و بهدنبال آن، دوچندانشدن دغدغه و نگراني و مسئوليت والدين در کنترل اين تغييرات شده است تا سلامتي اين دلبندان به خطر نيفتد. صمدپور در پاسخ به چرايي چاقشدن کودکان، به چند عامل اشاره کرد و اظهارکرد: نداشتن الگوي غذايي مناسب و استفاده بيرويه از فستفودها، برهم خورد نظم خواب، کمتحرکي و در آخر داشتن استرس از جمله عوامل عمده در چاقي کودکان بهشمار ميروند. اين متخصص درباره پيامدهاي ادامهدارشدن اين عوامل توضيح داد: اين چاقي علاوه بر بيماريهاي عضلاني و اسکلتي، باعث خطر بروز کبدچرب، ديابت و بيماريهاي قلبي در آينده خواهد شد. صمدپور با تاکيد بر اينکه والدين براي جلوگيري از اضافهوزن و چاقي فرزندان بايد اقداماتي انجام دهند آنهم در اين دوران که بيشتر وقت آنان در خانه ميگذرد و فعاليتهاي خارج از خانه محدود شده است، خاطرنشان کرد: مشکلي که در اين دوران بيش از همه براي فرزندان ايجاد شده، بههمخوردن تنظيم خواب آنان است بهعبارتي شب بيداريهاي طولاني و نداشتن خواب در يکساعت مشخص، تغييري در سوختوساز بدن فرزندان ايجاد ميکند که باعث ميشود رو به چاقي بروند.
تنظيم ساعت خواب فرزندان
وي ادامه داد: اين تغيير ساعت خواب و بيدارماندن، کودکان را به سمت غذاهاي فستفودي و ريزهخواري سوق ميدهد؛ غذايي که اکثرا ناسالم و باعث چاقي ميشود، بنابراين تنظيم خواب نخستين اقدامي است که بايد صورت گيرد و والدين در تنظيم آن نقش برجسته دارند و بايد کوشا عمل کنند.
کنترل در خريد تنقلات
به گفته اين متخصص، دومين اقدام والدين بايد اين باشد که در مدت خانهنشيني، از خريدن انواع تنقلات مانند چيپس، پفک، نوشابه، کيک، همه فستفودها و بهطورکلي تمام موادغذايي پرکالري که ارزش غذايي ندارند و باعث چاقي و اضافه وزن فرزندان ميشود خودداري کنند. وي توضيح داد: زيرا خريداري و حضور اين مواد در خانه وسوسهبرانگيز است و فرزندان به سمت آن سوق پيدا ميکنند و نميتوان آنها را از خوردن منع کرد.
مراقبت در پخت و حجم غذا
صمدپور با يادآوري اين موضوع که برخي خانوادهها با شيوع کرونا، شروع به پخت انواع کيک، پيتزا و غذاهاي فستفودي در خانه کردهاند غافل از اينکه خانگي بودن اين مواد از پرکالري بودن آن نميکاهد، تصريح کرد: بايد دقت داشت ترکيب روغن و شکر و آرد چه در خانه مصرف شود و چه در بيرون، هم ميتواند مضر باشد و هم منجر به چاقي و اضافهوزن و بروز کبدچرب، فشارخون و غيره شود. متخصص تغذيه با بيان اينکه بهدليل کم بودن فعاليت بدني، فرصتي براي سوخت کالري روزانه پيش نميآيد، تاکيد کرد: بايد حجم غذاها کمتر و از بشقابهاي کوچکتر استفاده شود. ضمن اينکه به اندازه کافي از ميانوعدههاي سالم غذايي از جمله نانهاي سبوسدار، ميوه و سبزيجات استفاده شود.
تاکيد بر انجام حرکات ورزشي
وي افزود: انجام فعاليتهاي بدني منظم و روزانه در خانه مهم است. در برخي منازل وجود وسايلي همچون تردميل و دوچرخه ثابت ابزارهاي خوبي براي انجام اين فعاليتها است که اعضا ميتوانند با رعايت اصول بهداشتي از آن استفاده کنند. اين رژيم درمانگر به خانوادهها توصيه کرد: نبود وسايل به منزله کنارگذاشتن ورزش نيست بلکه انجام روزانه نيم ساعت ورزشهاي کششي در خانه کمک شاياني به قدرت بدني و پيشگيري از چاقي ميکند. ضمن اينکه خانوادهها ميتوانند با استفاده از اپليکيشنهاي ورزشي، ويدئوهاي فضايمجازي و برنامههاي تلويزيوني بهصورت روزانه ورزش را در فعاليتهاي روزمره اعضا بگنجانند.
کاهش و کنترل استرس
صمدپور با تاکيد بر اينکه استرس نقش مهمي در چاقي ايفا ميکند، يادآور شد: مديريت استرس در منزل چه توسط والدين و چه از سوي ساير اعضا بايد انجام شود زيرا استرس زياد باعث پرخوري و در نتيجه اضافهوزن و چاقي ميشود.
