هشدار درباره فعاليت پرخطر برخي مراکز شارژ سيلندر گاز
هر چند وقت يک بار شاهد وقوع حادثهاي مرتبط با سيلندرهاي گاز مايع هستيم. اين حوادث که گاهي هم در مراکز شارژ يا نگهداري سيلندرها رخ ميدهد، خسارت هاي جاني و مالي بسياري نيز دارد. روز گذشته نيز انفجار و حريق در محلي که تعدادي سيلندرهاي گاز در آن نگهداري مي شد موجب جانباختن يک تن و شعلهور شدن چند دستگاه خودرو شد. در موارد ديگري هم شاهد انفجار و حريق اين سيلندرها در مراکزي بوديم که به صورت غيراصولي و ناايمن فعاليت مي کردن؛، حوادثي که گاهي در مجاورت بافت مسکوني رخ داده است و جان شهروندان را تهديد ميکند.سيدجلال ملکي، سخنگوي سازمان آتشنشاني و خدمات ايمني شهرداري تهران اظهار کرد: حدود دو يا سه دهه قبل مصرف گاز مايع که در داخل سيلندرهاي گاز هم نگهداري ميشود، بسيار زياد بود بنابراين شاهد حوادث بسياري از اين دست بوديم.وي در ادامه گفت: در حال حاضر به خاطر لولهکشيهاي گاز شهري استفاده از سيلندرهاي گاز داخل منازل و بخشهاي مسکوني بسيار کاهش يافته است البته در تهران هم همچنان اين مسائل را داريم مثل پلاسکو يا محدودهاي از بازار تهران که فعلا به دلايلي امکان گازکشي وجود ندارد و همين خطر را افزايش ميدهد.
گاز شهري از هوا سبکتر است
ملکي افزود: گاز به دو دسته است؛ گاز شهري با گاز طبيعي که ترکيب آنان و متان است و گاز مايع يا سيلندر که ترکيب پروپان و بوتان است. گاز شهري از هوا سبکتر است و وقتي در جايي نشت پيدا کند، بالا ميرود بنابراين اگر پنجره يا دودکش وجود داشته باشد، از آن خارج ميشود، دامنه اشتعال آن نيز پنج تا 15 درصد است؛ يعني اگر اين گاز پنج تا 15 درصد محيط را اشغال کرده باشد قطعا با شعله و جرقه منفجر ميشود. اين گاز کمتر يا بيشتر از اين قابليت انفجار ندارد وي افزود: اما گاز کپسول از هوا سنگينتر است و در کف قرار ميگيرد. همين موضوع خطر را بيشتر ميکند چرا که روي سطح کف پنجره يا منفذي نداريم، دامنه اشتعال آن يک تا درصد است، اين گاز زود به دامنه اشتعال و انفجار ميرسد. همچنين قدرت تخريب اين گاز بيشتر از گاز شهري است.ملکي اضافه کرد: دو سوم گاز سيلندر به صورت مايع و يک سوم باقي مانده خود گاز است. زماني که شير باز ميشود از مايع به گاز تبديل ميشود و فضا را پر ميکند.
استفاده گاز مايع در مراکز صنعتي
وي با بيان اينکه در حال حاضر گاز مايع بيشتر در مراکز صنعتي و کارخانهها استفاده ميشود و خطرات زيادي دارد، گفت: يک سري اصول بايد در صورت نگهداري اين گاز رعايت شود. به عنوان نمونه سيلندرها بايد با فاصله کنار هم چيده شوند، نبايد بهصورت خوابيده قرار بگيرند يا روي يکديگر چيده شوند.سخنگوي سازمان آتش نشاني تهران افزود: سيلندرها نبايد ضربه ببينند يا اعمال پرحرارت نبايد روي آنها انجام شود همچنين نبايد سيلندرها را در مجاورت وسايل گرمايشي يا در معرض آفتاب شديد قرار داد. سيلندرها نبايد پرت شوند چرا که ضربات يا حرارت باعث افزايش جنبش مولکولي و افزايش حرارت داخل آن شود. مواردي وجود داشته که سيلندر سه ساعت پس از ضربه خوردن منفجر شده، چرا که اين ضربه باعث افزايش جنبش مولکولي شده و به خاطر ضعيف بودن بدنه منفجر شده است.
علت خروج گاز از سيلندر؛ فشار داخل
وي خاطرنشان کرد: کارگاههاي شارژ سيلندر گاهي مخازن پنجاه کيلويي دارند که خطر بسيار بالايي دارد.سخنگوي سازمان آتش نشاني تهران در ادامه اظهار کرد: اين موضوع هم مهم است که سيلندرها هيچگاه از گاز خالي نميشود. علت خروج گاز از سيلندر اين است که فشار داخل آن بيشتر است، در نتيجه از داخل به سمت بيرون حرکت ميکند. زماني که گاز سيلندر آنقدر کم ميشود که فشار آن با فشار بيرون برابر ميشود، ديگر گاز تخليه نميشود. در اين زمان همه فکر ميکنند سيلندر گاز ندارد در حالي که سيلندر هيچ وقت خالي نميشود. وي ادامه داد: بهترين روش براي اطفاي آتشسوزي سيلندر بستن شير گاز است يعني اگر شير گاز سالم باشد و با پتو يا وسيله ديگري بسته شود، حريق اطفا ميشود.ملکي در خصوص نظارت دستگاههاي نظارتي به مراکز غير مجاز شارژ سيلندر که گاهي هم در محدوده بافت مسکوني فعاليت ميکنند، گفت: فعاليت غيراصولي اين مراکز در بافت مسکوني بسيار خطرساز است. بايد بخشهايي که به مشاغل نظارت ميکنند به اينها رسيدگي کنند. يکسري از مراکز غيراصولي کار ميکنند. قطعا بايد دستگاههاي متولي د اسن زمينه نظارت داشته باشد.وي افزود: مردم هم ميتوانند در اين زمينه کمک بسياري کنند و اين مراکز غير مجاز و غير اصولي را به مراکز نظارتي اطلاعرساني کنند. يادمان هست که چند وقت پيش هم سمت ميدان خراسان يکي از اين مراکز دچار انفجار شد و دو نفر فوت کردند. کنار اين محل ساختمانهاي مسکوني واقع شده بود و اگر آتشنشانان دير عمل ميکردند و اين انفجار موجب تخريب ساختمانها ميشد، چه اتفاقي ميافتاد؟
