«بازگشت به برجام» در پیچ و تاب مخالفتها، الزامات و انتظارات
علي بيگدلي، استاد دانشگاه و تحليلگر ارشد روابط بينالملل با اشاره به برخي مخالفتها براي بازگشت آمريکا به برجام، درباره نوع بازگشت احتمالي جو بايدن و الزامات مربوط به اين توافق توضيح داد. علي بيگدلي درباره احتمال بازگشت رئيسجمهوري منتخب آمريکا به برجام و انجام مذاکره بين آمريکا و جمهوري اسلامي ايران، به «پانا» گفت: «برگشت جو بايدن به برجام جزو ضرورتها و اولويتهاي اوليه وي قرار نگرفته است. در صحبتهاي بايدن که به بيان اولويتها اختصاص داشت، حرفي از برجام زده نشد.» وي با بيان اينکه آمريکا بهشدت مشکلات اقتصادي و مشکلات ناشي از کرونا را داراست، افزود: «اما بايدن براساس اظهارنظرهاي قبلي خود، به برجام بازخواهد گشت. وضعيت آمريکا اکنون براي بازگشت با برجام با مشکلاتي مواجه شده است و اين مشکلات، کانون تهديدآميزي است که بعد از آمدن اسرائيل به منطقه به وجود آمده است. بازگشت بايدن و آمريکا به برجام هم مخالفان جدي دارد که اسرائيل، عربستان و شيخنشينهاي خليج فارس از اين دسته هستند و مشکلاتي را براي ما و آمريکا ايجاد کردهاند.» وي گفت: «بنابراين نوع برجام بايدن با برجام اوباما تفاوت خواهد داشت که حتما مورد توجه مقامات سياسي کشور خواهد بود. بايد يک استراتژي جديد مطرح شود و انتظارات مورد بررسي قرار بگيرد تا موضعگيري سياسي دو طرف روشن شود.» بيگدلي بر ضرورت رفع تحريمها و رسيدگي ويژه به معيشت و زنــدگــي مــردم تاکيد کرد و گفت: «توصيه من تغيير استراتژي است. براي شکلگيري روابط احتمالي، دو کشور به نرمش بيشتري نيازمند هستند.» اين استاد دانشگاه انتقال پرونده مربوط به تحريمها و توافق را از وزارت خارجه به شوراي عالي امنيت ملي کار درستي نداست و تاکيد کرد: «آنجا افراد نظرهاي متفاوتي دارند و به همين خاطر رفع پرونده با تاخير انجام خواهد شد، درحاليکه وزارت خارجه کشور تجربيات زيادي دارد و بهتر ميتواند از اين موقعيت استفاده کند. در هر صورت اين پرونده چه به دست وزارت خارجه باشد، چه شوراي عالي امنيت ملي و چه مجلس بخواهد دخالت کند، رئيسجمهوري بعدي هم از اصولگرايان باشد، راهي براي مذاکره وجود دارد.»
سفرهاي پمپئو به منطقه
اين تحليلگر ارشد سياست خارجه در ادامه به سفرهاي اخير وزير خارجه آمريکا به کشورهاي منطقه و برکناري وزير دفاع آمريکا نيز اشاره کرد و گفت: «سفرهاي پمپئو، عامل تهديدکننده نيست. آنها براي محدودکردن حوزههاي اقتصادي ايران به منطقه آمده است و از طرف ديگر آخرين سنگرهاي باقيمانده چهارسال اخير ترامپ را براي دورههاي بعدي آماده ميکند. مسائلي که در قرهباغ اتفاق افتاده نيز فضا را مقداري تنگتر کرده است و اين نشاندهنده اين است که شرايط بسيار حساس است و مقامات سياسي و نظامي ما بايد با دقت کاملي امور را رصد کنند.»
برنامه اسرائيل
علي بيگدلي گفت: «اسرائيل در انديشه پراکنده کردن نيروهاي نظامي ما هستند، ميخواهند تمرکز ما را به هم بريزند، ميخواهند قسمتي در سوريه باشد، قسمتي در عراق باشد، قسمتي در قرهباغ، قسمتي در خليج فارس و... که اين خطرناک است، ميخواهند سطح مقاومت ما را کاهش دهند و اين نيازمند هوشياري بالاي ماست.»
نوع سياست خارجي بايدن
علي بيگدلي به نوع سياست خارجي جو بايدن در آينده اشاره کرد و گفت: «نگاه دموکراتها بيشتر معطوف به خارج از کشور و خارج از آمريکاست و بنابراين سرمايهگذاري گستردهاي بر روي سياست خارجي خواهند داشت. با توجه به اينکه ترامپ در سياست خارجي خود ناموفق بود و از اروپا فاصله گرفت و در خاورميانه هم اين منطقه را با مشکلاتي مواجه کرده است، در عراق، سوريه، لبنان و ايران و ديگر کشورها و حتي افغانستان ناموفق بوده است و در جنگ قفقاز هم به همين صورت؛ اين ناکاميهايي که در سياست خارجي داشته است يک ميراث سنگيني براي بايدن به وجود آورده است. اوباما معتقد بود ديگر با خاورميانه کاري نداريم اما بايدن نميتواند چنين کاري انجام دهد نميتواند اين سياست را دنبال کند، آن زمان هم که آقاي اوباما اين اظهارنظر را داشت وضعيت منطقه ما آنقدر آشفته و درهم ريخته نبود. بنابراين به نظر ميرسد که بايدن مقداري از اين سياستهاي آشتيکنان شيخنشينان خليج فارس با اسرائيل فاصله خواهد گرفت و موضوع آرامش پيدا خواهد کرد. به آن شدتي که ترامپ به دنبال امتياز دادن به اسرائيل بود قطعا بايدن به اين سمت حرکت نخواهد کرد؛ ولي در ارتباط با سوريه، عراق، لبنان و ايران دست به اقداماتي خواهد زد.»
