راه، همچنان اصليترين محور ارتباطي و حمل و نقل در کشور است و عليرغم آنکه خطوط ريلي و ناوگان هوايي در سالهاي اخير در کشورمان توسعه يافته است، اما همچنان بيش از 80 درصد از حمل و نقل کشور از طريق راههاي زميني انجام ميشود، راههايي که بيشترين قربانيان حمل و نقل را نيز به خود اختصاص داده است.گرچه حوادث رخ داده براي هواپيماها يا قطارها با حساسيت بيشتري از سوي افکارعمومي و رسانهها دنبال ميشود، اما همچنان با اختلاف بسيار زياد حوادث رخ داده در راهها بيشترين قرباني و مصدوم را به خود اختصاص داده است، به طوريکه طبق آمار اعلام شده از سوي پزشکي قانوني در شش ماهه اول سال 99 که با شيوع کرونا نيز همراه بود، 7891 نفر در حوادث رانندگي جان خود را از دست دادهاند.
مرگ روزانه 42 نفر در تصادفات
اين رقم گرچه در مقايسه با مدت مشابه سال قبل که آمار تلفات 9357 نفر بود، 15.7 درصد کاهش داشته است، اما تقسيم آن بر تعداد روزهاي سپري شده در نيمه نخست سال 99 به عدد ميانگين مرگ روزانه 42 نفر در حوادث جادهاي ميرسد، که آماري تکاندهنده است.در اين ميان نيز جادههاي برونشهري همچنان بيش از نيمي از آمار مرگومير را به خود اختصاص دادهاند. يعني حدود 5242 نفر در محورهاي برون شهري جان باختهاند و 2075 نفر نيز در مسيرهاي درون شهري، 533 نفر هم در مسيرهاي روستايي، 9 نفر در راههاي اختصاصي و 32 نفر نيز در ساير راهها جان خود را از دست دادهاند.به اين آمار اگر تعداد مصدومين را نيز اضافه کنيم به عدد هولناکتري خواهيم رسيد، چراکه تعداد مصدومان حوادث رانندگي در شش ماهه نخست امسال که به مراکز پزشکي قانوني مراجعه کردهاند، 146 هزار و 610 نفر است، يعني روزانه به طور متوسط 788 نفر مصدوم حوادث رانندگي در کشور!
چهار عامل تصادفات جادهاي
اما دليل وقوع اين تصادفات نيز قابل توجه است، به طوريکه سردار سيدکمال هاديانفر، رئيس پليس راهنمايي و رانندگي ناجا سرعت، سبقت غيرمجاز، خستگي و خواب آلودگي و عدم توجه به جلو را چهار عامل اصلي وقوع اين تصادفات دانسته و پيش از اين نيز گفته بود: 82 درصد تصادفات در شهرها و جادهها به دليل اين چهار عامل که اتفاقا به راحتي هم قابل پيشگيري است، رخ داده است.در اين ميان اما، نبايد از سهم ايمني راهها نيز که قانون نيز آن را مورد توجه قرار داده، غافل شد، راههايي که پليس راهور مي تواند سهم نقص در آن را در شرايط خاص و در تصادفات در نظر بگيرد. تعداد اين نقاط فاقد ايمني که عمدتا تحت عنوان نقاط حادثهساز شناخته ميشود بنابر گفته سردار هاديانفر 5300 مورد است که حدود 3200 مورد آن راههاي بين شهري است.
ايمنسازي تنها 60 نقطه حادثهخيز
در همين زمينه با سرهنگ ايوب شرافتي، جانشين پليس راه کشور گفتوگو کرديم، او درباره تعداد نقاط ناايمن در جادههاي کشور به ايسنا گفت: در سال 95 حدود 3500 نقطه ناايمن يا همان حادثهساز در جادههاي کشور شناسايي شد که با پيگيريهاي پليس راه و راهداري اين نقاط شناسنامهدار شدهاند.او ادامه داد: از اين تعداد حدود 1580 نقطه به عنوان نقاط داراي ضرورت و پرخطرتر شناسايي و بنا شده است تا در اولويت رفع خطر و معايب قرار بگيرد، ما حتي از اين تعداد نيز حدود 250 نقطه ويژه را نيز احصا کرده و اين موضوع را به وزارت راه منتقل کرديم که در نهايت حدود 60 نقطه از اين تعداد ايمنسازي شده است.شرافتي با بيان اينکه در حال حاضر بيش از 3200 نقطه حادثهخيز در جادهها باقي مانده است، گفت: اقداماتي مانند آشکارسازي و نصب علائم هشدار دهنده در عمده اين نقاط انجام شده، اما لازم است که به شکل اصولي نقاط حادثه خيز در جادهها اصلاح شود.
معيار شناسايي نقاط حادثهخيز
جانشين پليس راه کشور درباره معيار شناسايي نقاط حادثهخيز گفت: در يک بازه زماني مشخص که حدود سه سال است، تعداد تصادفات جرحي و فوتي در آن نقطه و نيز دلايل وقوع آن بررسي شده و اگر از يک تعدادي بالاتر باشد آن نقطه به عنوان نقطه حادثه خيز معرفي ميشود که بايد علاوه بر نصب علائم هشدار دهنده اقدامات عمراني براي حل مشکل نيز در آن انجام شود.شرافتي خواستار رفع نقاط حادثهخيز در جادهها شد و گفت: براي ارتقاي ايمني حمل و نقل در جادهها که همچنان پرترددترين و اصليترين مسير حمل و نقل در کشور ما و حتي جهان است، لازم است که اين نقاط هرچه زودتر ايمن سازي شود که اميدوارم منابع اعتباري آن نيز تامين شده ودر اختيار راهداري قرار بگيرد.
کاهش 18 درصدي تصادفات جادهاي
جانشين پليس راه کشور از کاهش تصادفات رانندگي از ابتداي سالجاري تا کنون هم خبر داد و گفت: آمار بنده مربوط به حوزه راه است و از وضعيت درونشهري اطلاعي ندارم، اما حدود 18 درصد از تصادفات جادهاي در کشور کاهش داشته که بخشي از آن به دليل شيوع کرونا و کاهش سفرها و بخشي نيز ناشي از اقدامات پليس و راهداري بوده است.به گفته وي در حوزه حمل و نقل عمومي و تصادفات اين ناوگان يعني اتوبوسها و تاکسيها نيز شاهد کاهش آمار وقوع در مقايسه با مدت مشابه سال قبل بودهايم.سرهنگ محمد رازقي، معاون عمليات پليس راهور تهران بزرگ نيز دومين عامل مرگ و مير در کشور بعد از کرونا را تصادفات دانسته و گفت: دومين عامل مرگ و مير در کشور ما تصادفات هستند که با روزي ميانگين 42 نفر جانباخته، بعد از بيماري کرونا قرار گرفته است.رازقي با بيان اينکه در وقوع تصادفات علل و عوامل مختلفي نقش دارد، گفت: ايمني وسيله نقليه، فرهنگ رانندگي، نحوه رانندگي، ايمني معابر و ... از جمله مهمترين اين موارد است.
ضرورت توجه کافي حين رانندگي
او نيز بر ضرورت توجه کافي از سوي رانندگان در حين رانندگي اشاره کرد و گفت: اما نبايد از نقش راه نيز غافل شويم، اگر راننده توجه کافي نداشته باشد اما راه ما ايمن باشد تا حدي مي توان از وقوع حوادث ناگوار جلوگيري کرد و اگر حادثه اي هم رخ داد با کمترين خسارت خواهد بود.در هفته ايمني حملونقل گرچه بايد قدردان اقدامات تمام دستاندرکاران تامين ايمني در ناوگانهاي مختلف حمل و نقل اعم از هوايي، ريلي، زميني و... بوده، اما لازم است به تمام مسئولان و تصميمگيران در اين حوزه نيز يادآوري شود که ارتقاي ايمني در حمل و نقل مستلزم ارتقاي ايمني راهها و خودروها هم هست و نبايد تمام بار آن را بر دوش فرهنگ مردم انداخت.