از کتکخور گرفته تا فروش کارتن خالی
مدت زمان زيادي است، بسياري از مردم، قبل از خريد حضوري، سري به برخي سايتهاي خريد کالا ميزنند تا بتوانند حدود قيمتها را دريابند و کيفيت محصولات را بسنجند. از طرف ديگر اين سايتها، بالاخص دست دوم فروشيها مانند ديوار به لحاظ وفور محصولات کامل هستند و مشتريان از هر نوع کالايي را که بخواهند در آن پيدا ميکنند. به عبارت دقيقتر هنگامي که برنامه يا سايت را باز ميکنيم، ميان انبوهي از آگهيها سردرگم مي شويم؛ حتي آگهيهايي که نميتوان فکرش را کرد، براي خريد يا فروش پيدا خواهد شد. همچنين، برخي مواقع مشاهده ميشود، سودجويان و فرصتطلبان در شرايطي که اقتصاد کشور با مشکلات بسياري دست و پنجه نرم ميکند، اقدام به فروش و قيمتگذاري نامتعارف برخي محصولات عجيب و بيکيفيت ميکنند.
نحوه عملکر فروشگاههاي اينترنتي و نظارت بر محتوا
بايد بگوييم در تمام سايتها و برنامههاي خريد و فروش، فروشنده ليست و مشخصات کالاهاي خود را بارگذاري ميکند و خريدار پس از مراجعه به آن و مطالعه ويژگيهاي کالا، نسبت به ثبت سفارش و خريد و يا تماس و چت با فروشنده، اقدام ميکند. اما نکته اصلي آن است که در سايتهايي همچون ديوار، هنگام ثبت درخواست فروش براي کالا، متقاضي از فيلترهايي عبور ميکند که بهتبع آن آگهي، پس از بررسي و تاييد نهايي توسط مسئولان سايت منتشر ميشود و به نوعي آگهي مذکور از لحاظ محتوا بررسي، تا مبادا منجر به ناهنجاري يا کلاهبرداري شود. به هر جهت فضاي اين برنامهها، مستعد سوءاستفادههاي مختلف از مردم است و پيشتر مسئولان و پليس نسبت به برخي آگهيها و کلاهبرداريها از مردم هشدار دادهاند. بهطوري که سازمان حمايت از توليدکنندگان و مصرفکنندگان کشور بارها اعلام کرده است، در راستاي وظايف قانوني خود، نظارت بر شبکههاي توزيعي در عرضه و فروش کالا را بر عهده دارد و بر نحوه فعاليت و عملکرد فروشگاههاي اينترنتي نظارت ميکند. اضافه بر آن به شهروندان هم توصيه شده تا از تهيه هرگونه محصول و خدمات عجيب و مشکوک، از سايتهاي بيشناسنامه خودداري کنند.
برخي آگهيهاي عجيب و نامتعارف
يکي از برنامهها و سايتهايي که روزانه ميليونها نفر براي بررسي قيمتها و تهيه محصولات به آن مراجعه ميکنند ديوار است. حجم آگهيها در آن به حدي بالاست، که مشتري ميتواند با مراجعه به سايت از کوچکترين محصولات مصرفي تا بزرگترين آنها را پيدا کند. اما در اين ميان و با وجود تمام اين نظارتها و فيلترهايي که پيشتر به آن اشاره کرديم، برخي مواقع شاهد ثبت آگهيهاي عجيبي هستيم که منجر به سوژه خنده و تاسف مردم در شبکههاي اجتماعي خواهند شد، که به چند مورد از آنها اشاره خواهيم کرد، بهعنوان مثال، در يک آگهي که در شبکههاي مجازي دست به دست ميشد، آمده بود، «کتکخور ملس و حرفهاي» به منظور خودنمايي و افزايش اعتبار جلوي نامزد، خانواده و دوست؛ نکته جالتتر آن است که براي فحاشي، يقهگيري يا هر نوع ضرب و شتم نرخ پرداخت جداگانهاي ذکر شده بود. اما تنها همين دو مورد نيست و تعداد انتشار اين قبيل آگهيها زياد است. يکي ديگر از آنها فروش کارتنهاي خالي لوازم منزل همچون يخچال و تلويزيون با قيمتهاي بالاست و اين دقيقا موردي است که مصداق بارز سودجويي در شرايط نابسامانان اقتصادي تلقي ميشود. به عبارت ديگر، يکي از اصليترين مشکلاتي که درج اينگونه آگهيها براي جامعه به همراه خواهد داشت، علاوه بر هنجارشکني، ايجاد زمينهاي براي فساد و کلاهبرداري خواهد بود که نياز است مسئولان برنامه ديوار اقدامات پيشگيرانه سختتري را در درج آنها بهکار گيرند. واقعيت زماني تلختر ميشود که خيلي از آگهيهاي ثبت شده در ديوار و سايتهاي مشابه جنبه واقعي ندارد و از آنها براي سودجويي و کلاهبرداري استفاده ميشود. آگهيهاي که عناوين مختلفي همچون مدلينگ، استخدام خانم جهت امور منزل، ماساژور، برخي لباسهاي زنانه و مردانه و بهتازگي ميز بيليارد با کدي مخصوص، حامي مطالعه، کفش و يا جوراب زنانه با قيمت توافقي يا همان مواردي که بالاتر اشاره شد، منتشر ميشود و تنها گزينه چت آنها فعال و اگر شماره تماسي هم موجود باشد، خاموش است. بر اساس گزارشها و گفتوگوهايي که در گذشته با چند تن از منتشرکنندگان آنها صورت گرفت، متوجه شديم فيلترهاي نظارتي براي درج هم توجهي به محتوا ندارند و همچون يک ربات بر اساس زمانبندي اعلام شده، آگهيها را منتشر ميکنند. در حالت کلي بايد بگوييم مسائل و مصائب اقتصادي به حدي است که منجر ميشود تا بسياري از افراد براي کسب درآمد به هر کاري تن دهند. نمونه آگهيهاي درج شده بر ديوار و سايتهاي خريدوفروش اينترنتي ميتواند گواه محکمي بر اين ادعا باشد. بهطوري که بر اساس آخرين تحقيقات بيش از 70درصد کساني که اقدام به درج آنها ميکنند، با مشکلات مالي فراواني مواجه هستند.
