يک روانشناس با تاکيد بر اينکه کاهش رعايت دستورالعملهاي بهداشتي مقابله با کوويد 19 تحتتاثير عوامل گوناگوني قرار دارد، گفت: از جمله دلايل کاهش توجه افراد به دستورالعملهاي بهداشتي، مشاهده رفتارهاي اجتماعي ساير افراد جامعه است، به گونهاي که هرچه افراد بيشتري از رعايت دستورالعملهاي بهداشتي سر باز ميزنند، شاهد افزايش حساسيت زدايي افراد نسبت به رعايت اين دستورالعملها هستيم.دکتر پيمان دوستي با بيان اينکه در دوران پاندمي کوويد 19 بيش از هر زمان ديگري نياز به يک همکاري گروهي در بين افراد جامعه احساس مي شود، اظهار کرد: کاهش حساسيت افراد نسبت به رعايت دستورالعملهاي بهداشتي را ميتوان از چندين جهت مورد بررسي قرار داد. عدم مسئوليت پذيري اجتماعي و انکار موضوع به گونهاي که برخي تصور ميکنند از ابتلا به بيماري مصون هستند و مشکلات تنها براي ديگران رخ ميدهد، ميتواند بنا بر دلايل روانشناختي مختلفي ايجاد شود.
عوامل کاهش رعايت دستورالعملها
اين روانشناس ادامه داد: اگرچه ميتوان کاهش حساسيت افراد نسبت به رعايت دستورالعملهاي بهداشتي را ناشي از انکار آسيبپذيري و عدممسئوليت پذيري اجتماعي آنها دانست، اما نميتوان مسئوليت رعايت نکردن دستورالعملها را کاملا به انکار آسيبپذيري و عدممسئوليتپذيري اجتماعي معطوف کرد چراکه عوامل متعددي در اين موضوع دخيل هستند.وي در ادامه به بيان تعدادي از عوامل موثر در کاهش توجه مردم به رعايت دستورالعملهاي بهداشتي مقابله با کوويد 19 پرداخت و ادامه داد: يکي از دلايل اين است که امروزه بخش بزرگي از خوراک خبري را رسانههايي نظير تلويزيون و شبکههاي اجتماعي تامين مي کنند. اين امر همانطور که مي تواند مفيد باشد، زيانهايي نيز به همراه دارد. براي مثال، اخبار ضد و نقيض از رسانه هاي مختلف ميتواند حساسيت مردم نسبت به هشدارها را کاهش دهد. از سوي ديگر برخي تحقيقات روانشناسي اجتماعي نيز نشان مي دهند، تکرار بيش از اندازه اخبار مي تواند منجر به فرآيند حساسيتزدايي نسبت به اخبار و کاهش توجه افراد به هشدارها شود.
دليل کاهش حساسيتها؛ طولاني شدن پاندمي
به گفته دوستي، از ديگر عوامل کاهش حساسيت مردم نسبت به هشدارها و رعايت پروتکلها، طولاني شدن مدت پاندمي اين بيماري است. در واقع پاندمي کرونا به طور چشمگيري وضعيت زندگي، کار و مناسبت هاي اجتماعي افراد را تحت تاثير قرار داده است و از سوي ديگر وضع قوانين محدود کننده نيز در تغيير وضعيت زندگي مردم موثر بوده است. ادامه اين روند منجر شده است تا به تدريج مردم احساس فرسودگي کنند، حساسيتشان کاهش پيدا کند و تمايل به بازگشت زندگي طبيعي خود داشته باشند، همچنين اين امر با افزايش بي اعتنايي افراد نسبت به منابع خبري نيز شدت مييابد.اين روانشناس ادامه داد: بر اساس تحقيقات روانشناسي اجتماعي، افراد به دو دليل عمده نيز ممکن است رفتارهايي همسو با جامعه از خود نشان ندهند، اين دو دليل شامل نياز براي حفظ فرديت خود و نياز به حفظ کنترل بر زندگي خود است. ممکن است برخي احساس کنند تحميل پروتکل ها مانع ارضاي اين دو نياز مي شود و حاضرند در ازاي پرداخت هر هزينه مالي و جاني براي خود و جامعه، از پروتکل ها سرپيچي کنند تا اين دو نياز خود را برآورده کنند، همانطور که مي بينيم اين اتفاق در ساير کشورها نيز در حال رخ دادن است.