فشار اقتصادی بر ایران کاهش مییابد؟
يک کارشناس اقتصادي با اشاره به اينکه اثرات تغييرات انتخابات آمريکا در ايران به اقدام بانک مرکزي و نرخگذاري دلار در صرافيها برميگردد، ميگويد براي رفع مشکلات اقتصادي بايد تحريمها کاهش يابد و قوانين حاکم بر تجارت به گونهاي تدوين يا اصلاح شود که باعث روانسازي تجارت و اقتصاد و در نهايت افزايش رفاه مردم شود.
آلبرت بغزيان گفت: «انتخاب ترامپ موجب خروج آمريکا از برجام و فشار حداکثري بر ايران بود و با کنار رفتن ترامپ اين فشار سبکتر ميشود همچنين با توجه به اين موضوع که بايدن در صحبتهاي خود از استقبال برگشت به برجام و اصلاح مواردي در آن اشاره کرده بود، نشان ميدهد که فشار بر ايران از برخي جنبهها کاهش يافته و گشايشهاي اقتصادي که يکي از آثار آن کاهش فشار ارزي دولت بعد از افزايش صادرات و بازگشت ارز به کشور است،» کارشناس مسائل اقتصادي با اشاره به منابع بلوکهشده ايران در برخي از کشورها عنوان کرد: «همچنين بحث انتقال پولهاي ايران که توسط شرکاي تجاري اکنون امکان ورود به کشور را ندارد نيز حل خواهد شد. بهطور مثال، کشوري مانند عراق هم که از جانب ايران مورد لطف قرار گرفته بودند براي بازگشت ارز حاصل از صادرات بهانه ميآوردند و به نظر ميرسد مشکلاتي از اين دست نيز بهبود يابد.»
امکان افزايش 40هزار توماني قيمت دلار
اين کارشناس اقتصادي ادامه داد :«البته بايد گفت همه اين گشايشها به بانک مرکزي برميگردد. اراده بانک مرکزي در جلوگيري از کاهش نرخ ارز که هفته گذشته با برهم زدن اين انتظار مواجه شد مانع آن شد که نرخ ارز کاهش پيدا کند. اين تصميم ميتواند بسياري از کالاها را تحت تاثير قرار دهد. اکنون بهانههايي که با انتخاب ترامپ به بالارفتن نرخ و انتظار به افزايش 40 هزار توماني به وجود آمده بود با انتخاب بايدن ديگر وجود ندارد.»
بغزيان گفت: «اگر مردم بتوانند آينده بهتري را پيشبيني کنند احتکار ارز، طلا، خودرو، مسکن و زمين کمرنگتر خواهد شد و در کوتاهمدت شاهد کاهش نرخ ارز و در ميانمدت شاهد کاهش ساير اقلامي که به دلار قيمتگذاري ميشده و اقلامي مانند خودرو و زمين و مسکن که در داخل کشور بهعنوان سرمايهگذاري محسوب ميشود، خواهيم بود.» اين کارشناس اقتصادي در پاسخ به اين سوال که آيا با تغيير رئيسجمهوري آمريکا شاهد تغيير در ديپلماسي خارجي اين کشور با کشورهايي مانند ايران و چين خواهيم بود، افزود: «مسلما با رفتن ترامپ شاهد تغييراتي در سطح جهاني خواهيم بود و ممکن است قضيه برجام با رفتن ترامپ توسط اتحاديه اروپا مورد تجديدنظر قرار بگيرد. البته تاکيد اتحاديه اروپا برگشتن آمريکا به معاهدههاي جهاني که به هم خورده بود است. همچنين تنشهاي ايجادشده بين کشورهاي عضو معاهدهها با آمريکا بهبود پيدا ميکند و از نگرانيهاي جهاني نسبت به عواملي که روابط تجاري را مختل کرده بود کم ميشود. همچنين قيمت طلا با آمدن بايدن کاهش پيدا ميکند.» وي افزود: «اثرات تغييرات انتخابات آمريکا در ايران به اقدام بانک مرکزي و نرخگذاري دلار در صرافيها برميگردد». بغزيان در پاسخ به اين سوال که با بازگشت احتمالي برجام چه تاثيرات ميانمدت و بلندمدتي براي ايران به همراه دارد و ميتواند محدوديتهاي فروش نفت را براي ايران از بين ببرد و در مجموع چه چشماندازي از رفع تحريم و تاثيرات آن بر بخشهاي مختلف اقتصادي قابل پيشبيني است، گفت: «طبق صحبتهاي بايدن تحريمها سبکتر شود ولي اينکه تا چه حد عملي شود مشخص نيست و اينکه ترامپ در اين بازه دو ماهه چه اقداماتي انجام دهد که مانع رفع آسان يا برطرف کردن برخي از تحريمها شود نيز مشخص نيست. چون تحريمها درجهبندي دارد و برخي از تحريمها هم به ترامپ برنميگردد.» وي افزود: «مسلما ارکان ديپلماسي آمريکاييها در بحث تحريمها تغيير خواهد کرد اما ممکن است ايران تغيير ديپلماسي ندهد و ديپلماسي در ايران ارتباط روابط تجاري و سياسي است که به ارکان نظام و آنکه چه چيزي را مصلحت ميبينند، برميگردد. در رفع مشکلات اقتصادي اعتقادمان به کاهش تحريمها، کاهش قيود حاکم بر تجارت است که باعث روانسازي تجارت و اقتصاد و افزايش رفاه ميشود. برخي از آرمانها ممکن است محدوديتها را توجيه کند و اقدامات و ديپلماسي سياسي و اقتصادي خارجي را تحت تاثير قرار دهد.» بغزيان گفت: «معتقدم بايد راههايي را پيدا کرد که فروش نفت و آوردن ارز به کشور را تسهيل کند.»
عدهاي از آب گلآلود ماهي ميگيرند
اين کارشناس اقتصادي در پاسخ به اين سوال که در چند ماه اخير شاهد تغييرات قيمتي بسياري از کالاهاي اساسي در کشور شديم اين کمبودها چقدر ناشي از تحريمهاست و آيا ميتوان با تغيير رويکرد روابط خارجي آمريکا با ايران شاهد توقف نوسانات قيمتي در بازارها باشيم گفت: «تحريم روي احتکار بعضي از اقلام مثل روغن بياثر نبوده، عدهاي با ايجاد کمبود توانستند از اين آب گلآلود ماهي بگيرند. حالا بايد ببينيم که اين کمبودها يا واقعي است يا مصنوعي.» وي افزود: «کمبود مصنوعي يعني کالا براي مدتي بنا به دلايلي مانند گران شدن يا حذف ارز تخصيصي کالا يا نهادهاي که مثلا گوشت و مرغ و بهطورکلي خوراک دام را توليد ميکردند يا دانههاي روغني که بايد وارد ميشده است تا تبديل به روغن شود، ناياب ميشود.» بغزيان گفت: «وقتي شرکتها پيشبيني ميکنند که قرار است بهطور مثال نهادهها گران شود عملا محصول توليديشان را از همان موقع احتکار ميکنند. ممکن است کارخانهاي توليد را کم کند تا متهم به احتکار نشود. حالا مشخص نيست که بحث کمبود بوده يا کاهش عمدي. بههرحال همين که توليدکننده مانع ورود کالا به بازار شود، باعث گراني کالا خواهد شد.» وي افزود: «اگر توليدکننده بداند که تحريمها کم نميشود و ارزي هم براي واردات نهادههاي توليد تخصيص داده نميشود و اگر هم وارد شود ممکن است مشکل ترخيص داشته باشد با توجه به ناهماهنگيهاي اخير صورت گرفته، کالا را احتکار خواهد کرد.»
