بايدن مذاكره را جايگزين فشار حداكثري مي كند

آرمان ملي: مشاور ارشد باراک اوباما رئيس‌جمهور پيشين آمريکا در گفت‌وگويي به چالش‌هاي روابط آمريکا و ايران در زمان روي کار بودن دولت جو بايدن، رئيس‌جمهور منتخب آمريکا پرداخت. رابرت مالي درباره رويکردي که جو بايدن رئيس‌جمهور منتخب آمريکا درباره ايران و به‌ويژه توافق هسته‌اي برخواهد گزيد، گفت: مقاصد رئيس‌جمهور منتخب واضح هستند. همان‌طور که توني بلينکن، مشاور ارشد جو بايدن و تمام هيات بايدن گفته‌اند، جو بايدن قصد دارد به شرط بازگشت ايران به پايبندي به توافق هسته‌اي، به آن بازگردد. ايران هم همين را مي‌گويد، يعني تهران آماده بازگشت به ‌تعهداتش در توافق هسته‌اي است، اگر آمريکا هم همين کار را کند. هر دو طرف به آن تمايل دارند. ايران به‌دنبال يک وضع آرام اقتصادي است و دولت بايدن نيز نمي‌خواهد بحران ديگري با ايران داشته باشد. دو کشور احتمالا بر سر اين مساله در يک مسير پيش خواهند رفت. مالي درباره موانعي که در مسير بازگشت آمريکا به توافق هسته‌اي وجود خواهد داشت، اظهار کرد: سختي‌هايي در اين راه وجود خواهد داشت. اول از همه اينکه ايران خواستار جبران خسارت اقتصادي است چراکه موقع لغو تحريم‌ها از منافع اقتصادي بهره‌مند نشد. اگرچه به نظر من پذيرش اين از سوي دولت بايدن سخت است. سپس رويکردهاي متفاوتي به سلسله‌مراتب بازگشت آمريکا و ايران به توافق وجود خواهد داشت که بايد تطبيق داده شوند. علاوه بر اين، دولت ترامپ ديواري از تحريم‌ها را در برابر ايران ايجاد کرده و همچنان که مدت روي کار بودنش روبه پايان است به آن ادامه مي‌دهد. مسلما رئيس‌جمهور منتخب مي‌تواند آنها را لغو کند اما اين اقدامات هدف سخت شدن بازگشت دولت بايدن به توافق هسته‌اي از نظر سياسي را دنبال مي‌کنند. وي افزود: در طرف ايران، انتخابات رياست‌جمهوري خطر ايجاد شکاف بيشتر در صحنه سياسي داخلي را دربرداشته و احتمال مصالحه را کم مي‌کند. در آخر، تجربه دولت ترامپ به ايران نشان داده است که تعهدات يک‌رئيس‌جمهور[آمريکا] به‌آساني مي‌تواند توسط ديگري ناديده گرفته شود و بنابراين بي‌اعتمادي ايجاد مي‌شود. اما برخلاف تمامي اين سختي‌ها، به نظرم مزايايي که هر دو طرف از بازگشت به توافق کسب خواهند کرد بيشتر از عدم بازگشت به آن است. در واقع هيچ جايگزين رضايت‌بخش ديگري وجود ندارد.

ايران منزوي نشده است

اين مقام پيشين آمريکايي در پاسخ به اين سوال که آيا در دولت بايدن شاهد بازگشت به سياست‌هاي دولت اوباما و پايان «انزواي ايران در جهان» خواهيم بود، توضيح داد: اول از همه اينکه ايران منزوي نشده است. اين کشور روابط خوبي با اروپا، روسيه و چين دارد. از طرف ديگر، بله بازگشت به ديپلماسي ايراني- آمريکايي در کار خواهد بود. اين به احتمال زياد، پايان سياست تحريم‌هاي حداکثري عليه ايران خواهد بود و به گمانم، پاياني براي رفتارهاي تحريک‌آميز منطقه‌اي ايران مي‌شود. روابط خوب خواهند شد؟ نه. روابط دو کشور عادي‌سازي مي‌شود؟ شک دارم. اما حداقل شاهد ثبات روابط ميان ايران و آمريکا و شايد مذاکراتي بر سر موضوعاتي غيرهسته‌اي خواهيم بود. مالي در توضيح اينکه آيا اين چشم‌انداز براي روابط آمريکا و ايران با توجه به بي‌اعتمادي کاملي که ميان دو کشور پس از خروج يکجانبه آمريکا از توافق هسته‌اي وجود دارد، زودهنگام نيست، تشريح کرد: واقعا از طرف ايراني‌ها با اين عقيده نه لزوما غيرقانوني که رئيس‌جمهور بعدي در پاره کردن توافقي که بايدن آن را احيا کرده است شتاب خواهد کرد، بي‌اعتمادي کامل وجود دارد. پيش از اين گفتم که دولت ترامپ به دنبال کشيدن ديواري از تحريم‌ها براي ممانعت از بازگشت رقيبش به اين توافق است. بنابراين، دولت بايدن بايد ديواري آن‌قدر از نظر ديپلماتيک قوي بنا کند که هيچ‌کسي براي بار دوم وارد توافق هسته‌اي نشود. درسي که از چهار سال گذشته مي‌گيريم اين است که اگر واقعا خواستار توافقي قوي هستيم که دوام بياورد، اين توافق بايد دربرگيرنده موضوعات ديگر و انگيزه‌هاي عميق‌تر در تنش‌هاي ميان ايران و آمريکا باشد. او در ادامه در پاسخ به اين سوال که آيا اين تنش‌زدايي در روابط موجب به خشم آمدن متحدان آمريکا در منطقه از جمله رژيم‌صهيونيستي، عربستان سعودي و امارات‌متحده عربي نخواهد شد، گفت: براي همين، نکته اصلي اين خواهد بود که شکل وضعيت منطقه تغيير کند تا گفتماني ميان ايران، عربستان سعودي و امارات متحده ايجاد شود. اين يک شرط مهم براي گذر روابط تهران-واشنگتن به مرحله‌اي بالاتر است.