شب‌هاي تعطيل تهران براي كرونا شوخي است

حدود ساعت 9 و نيم شب کار صفحات روزنامه را به اتمام رسانيدم و طبق معمول هر شب براي رفتن به منزل، به سمت تقاطع خيابان شهيد مطهري- خيابان وليعصر و ايستگاه اتوبوس مطهري حرکت کرديم، مي‌دانستيم آخرين حرکت متروها ساعت هشت شب بوده ولي با اين حال چندين نفر به سمت ايستگاه مترو مي‌دويدند. در مسير يک‌طرفه خيابان وليعصر راهي به جز انتظار براي رسيدن اتوبوس به تئاتر شهر نبود. حدود 10 نفر در ايستگاه اتوبوس ايستاده بودند و با چشماني نگران دائم از هم مي‌پرسيدند که «اتوبوس مي‌آيد؟» حدود 45 دقيقه طول کشيد تا يک اتوبوس که بيشتر شبيه خودروهاي اسقاطي و با عمري حداقل 30 سال بود، به ايستگاه رسيد. آنقدر جمعيت در اتوبوس ايستاده بودند که از آن 10 نفري که در ايستگاه حضور داشتند، فقط يک نفر توانست با زور و هول دادن جمعيت خود را بين درهاي اتوبوس قرار دهد. حدود 20 دقيقه طول کشيد تا اتوبوس بعدي به ايستگاه رسيد و آنهم آنقدر شلوغ بود که نمي‌توانستيم سوار شويم، حداقل 60 نفر در داخل اتوبوس بودند و فاصله صورت هرکدام از مسافران کمتر از پنج انگشت بود. ديگر نا اميد شده بوديم و مسير وليعصر را پياده با چند مسافر ديگر رفتيم، وضعيت در ايستگاه‌هاي اتوبوس جهاد و قدس نيز به همين شکل بود و ده‌ها نفر در انتظار آمدن يک اتوبوس ايستاده بودند. يکي از آن مسافران که مردي حدود 60 سال سن بود، مي‌گفت: «که ساعت سه بايد در محل کارم حاضر شوم و تا 10 شب در سرکارم حاضر باشم. وقتي به رئيس شرکت‌مان گفتيم که بايد ساعت 8 شب خودمان را به مترو و بي‌آرتي برسانيم، گفت مشکل خودتان است و مرخصي ساعتي بگيريد!»، يکي ديگر از مسافران هم مي‌گفت: «نمي‌دانم مسئولان با کدام منطق و استدلال اينگونه تصميمات را براي کلانشهر هشت‌ميليون نفري تهران مي‌گيرند. خودشان در خانه قرنطينه شده‌اند و اگر مجبور باشند تا ساعت 12 شب سرکار بمانند و دوشيفت کار کنند، ديگر از اين تصميمات نمي‌گيرند. منزل ما رباط کريم است و نمي‌دانم چطور خودم را به آنجا برسانم!.» مردمي که چند بسته را روي يک گاري دستي کوچک گذاشته بود و به سمت انتهاي خيابان وليعصر در انتظار رسيدن يک اتوبوس خيره شده بود، مي‌گفت: «مگر کرونا از ساعت 6 يا 8 شب فعاليتش را شروع مي‌کند و ويروس از صبح تا غروب مي‌خوابد؟ البته کرونا گرفتن بهتر از گرسنگي است و اگر يک تا دو هفته تهران را تعطيل کنند، چطوري شکم همسر و چهار فرزندم را سير کنم؟ کساني که اين تصميم را مي‌گيرند خودشان ساعت دو و سه عصر با خودروي شخصي به منزل مي‌روند و نمي‌دانند شهرونداني مانند من چطور بايد از ميدان فاطمي تا انتهاي مولوي بروند.»

ماهي گرفتن از درياي کرونا

پياده خودمان را به خيابان حافظ رسانديم که شايد بتوانيم با تاکسي به مقصد برسيم، اما ساعت 10 شب هيچ‌تاکسي در خيابان رفت و آمد نمي‌کرد و فقط مسافرکشان شخصي درحال سوار کردن مسافر بودند. آنها در ابتدا براي مسيري که در شب‌هاي عادي پنج‌هزار تومان هزينه کرايه آن است، 10‌هزار تومان طلب مي‌کردند. البته وضعيت در خروجي‌هاي شهر نيز بهتر از داخل شهر نبود. يکي از همکارانم از ميدان آزادي با من تماس گرفت و مي‌گفت: «زماني‌که ساعت 8 و نيم، آخرين اتوبوس‌ها به سمت مسير شهريار، کرج، هشتگرد و اسلامشهر حرکت کردند، رانندگان خودروهاي سواري گفتند براي هر نفر تا شهريار 40‌هزار تومان کرايه بايد بدهيد وگرنه دور همين ميدان آزادي بخوابيد.» اين درحالي است که نرخ سواري و تاکسي از آزادي تا شهريار 10‌هزار و 500 تومان و اتوبوس چهار‌هزار تومان است، البته طبق اخبار، وضعيت در مسيرهاي ديگر همچون شهرري، اسلامشهر، کرج و هشتگرد نيز به همين شکل بود.

به رئيس ستاد ملي کرونا بگوييد!

در اين رابطه با يکي از مسئولان شرکت حمل‌و‌نقل عمومي شهرداري تهران تماس گرفتيم و او که از اين تصميم عصباني بود، گفت: «به ما ارتباطي ندارد و برويد به ستاد ملي کرونا اين مشکلتان را بيان کنيد!. مردم زودتر بايد به خانه‌هايشان بروند و کاري از دست ما برنمي‌آيد.» چند دقيقه بعد از اين مکالمه، اظهار نظري از معاون حمل‌و‌نقل و ترافيک شهرداري تهران روي خروجي خبرگزاري‌ها قرار گرفت که مشابه همين صحبت‌ها بود. سيد مناف هاشمي گفته که «کاهش ساعت کاري مترو و اتوبوس ابلاغيه ستاد ملي مقابله با کرونا به شهرداران کلانشهرها است.» وي در پاسخ به انتقادات مطرح شده در خصوص چرايي کاهش ساعت کار مترو و اتوبوس گفت: «شهرداري تهران پيشنهاد کاهش ساعت فعاليت حمل‌و‌نقل عمومي (مترو و اتوبوسراني) را ارائه نکرد. اينکه تصميم کاهش ساعت فعاليت حمل‌و‌نقل عمومي کارشناسي شده بوده يا خير را بايد از اين ستاد پرسيد.» روز گذشته نيز علي اعطا عضو شوراي شهر تهران نيز به اين تصميم اعتراض کرده بود و در انتقاد از کاهش ساعت کاري حمل‌و‌نقل عمومي گفته بود: «معاونت حمل‌و‌نقل شهرداري تهران تصميم خلق‌الساعه نگيرد!» با وجود اينکه سازمان حمل‌و‌نقل و ترافيک شهرداري تهران از کاهش آمار 200‌هزار مسافر همزمان با طرح کاهش ساعت فعاليت حمل‌و‌نقل عمومي خبرداده است، اما تصاوير منتشر شده نشان مي‌دهد که در ساعت هفت تا هشت عصر جمعيت بسيار زيادي در ايستگاه‌هاي مترو مخصوصا در ايستگاه صادقيه به گلشهر حضور داشتند، که در ميان آنها نه خبري از رعايت فاصله‌گذاري اجتماعي بود و نه ترس از از کرونا و مي‌خواستند هرطوري شده به منزل برسند.

سرگرداني مردم و واکنش شوراي شهر

در اين شرايط مجيد فراهاني، يک عضو شوراي شهر تهران گفت: «کاهش ساعات کاري حمل‌و‌نقل عمومي منجر به فشردگي جمعيت مسافران در ساعات پيک مي‌شود. راه‌حل مقابله با کرونا و حفظ فاصله اجتماعي در وسايط حمل و‌نقل افرايش ظرفيت اتوبوس و واگن متروست نه برعکس.» اما رئيس کميسيون عمران و حمل‌و‌نقل شوراي شهر به «آرمان ملي» مي‌گويد: اين تصميم کاملا غلط و اشتباه است، سه‌شنبه شب، هزاران نفر از مسافران اين ناوگان کف خيابان‌ها سرگردان شدند. محمد عليخاني در ادامه افزود: با توجه به اينکه سفرها کاهش پيدا نکرده است، کميسيون تخصصي عمران و حمل‌و‌نقل شورا به شدت مخالف کاهش ساعت فعاليت حمل‌و‌نقل عمومي در پايتخت است. اگر تصميم‌گيرندگان کمي با مسايل حمل‌و‌نقل آشنايي داشتند اين تصميم را نمي‌گرفتند، جهت مقابله با کرونا در بخش حمل‌و‌نقل علاوه بر رعايت پروتکل‌هاي بهداشتي دو راهکار اساسي وجود دارد؛ اول اينکه بايد ناوگان حمل‌و‌نقل عمومي را افزايش داد تا فاصله اجتماعي رعايت شود و در غيراين‌صورت بايد تقاضاي سفر را کاهش داد و بعد از آن ساعات سرويس دهي حمل‌و‌نقل عمومي را محدود کرد. يعني تا زماني که سفر وجود دارد و مردم بر سر کار حاضر مي‌شوند، بايد ساعات فعاليت حمل‌و‌نقل عمومي متناسب با تعداد و ساعت سفر باشد. گفتني است از روز سه شنبه 20 آبان 1399 به مدت يک ماه، اتمام ساعت کاري تمامي خطوط داخلي مترو ساعت 20:30 و خط متروي کرج و گلشهر تا ساعت 20 است. همچنين به منظور اعمال محدوديت و کاهش فعاليت در خطوط اتوبوسراني پايان زمان فعاليت ناوگان در تمامي خطوط (BRT) در مسير رفت (آخرين اعزام) ساعت 20 و در مسير برگشت آخرين اعزام به ساعت 20:30 کاهش يافته است.