جو بايدن راه اوباما را میرود
با توجه به اينکه ترامپ تحريمهاي زيادي را عليه جمهوري اسلامي وضع کرده، فکر ميکنيد آيا جو بايدن قدرت دارد تا تحريمهاي ايران را لغو کند؟
به هر حال در سايه برخي از تحليلها که از پيش عنوان شده بود پيروزي جو بايدن بهعنوان رئيسجمهور آمريکا ميتواند يک پالس مثبت رواني و جَو مناسب ديپلماتيک را ايجاد کند، اما مسأله ما دونالد ترامپ است که مانند يک مار زخمي شده است. دونالد ترامپ در انتخابات رياست جمهوري آمريکا شکست سنگيني را از جوبايدن خورد و مانند يک مار زخمي فقط بهدنبال لطمه رساندن به ايران است. پيشبيني ميشود ترامپ در اين دو ماهي که در کاخ سفيد مستاجر است، شديدترين تحريم ها را عليه ايران وضع کند و البته اينکه ترامپ ايران را تحريم کند خيلي جاي تعجبي ندارد و مقامات جمهوري اسلامي نبايد خيلي تعجب کنند، اما درباره جو بايدن که تازه با راي مردم آمريکا به کاخ سفيد راه پيدا کرده است، بايد اندکي صبر کنيم. بايدن هنوز برنامههاي خود را در قبال تحريمهاي ايران اعلام نکرده ، اما من فکر نميکنم، بايدن بعد از اينکه در کاخسفيد مستقر شد قدرت اين را داشته باشد که تحريمهاي سازمان ملل و کنگره را لغو کند. نهايتا بايدن بتواند با يک فرمان تحريمهايي که شخص ترامپ عليه جمهوري اسلامي تصويب کرده است را لغو کند. تحريمهايي که توسط کنگره آمريکا عليه ايران وضع شده است را جو بايدن نميتواند لغو کند و ايران هم چندان نبايد به اين مسأله دلخوش باشد. البته شواهد نشاندهنده اين است که ايران براي لغو تحريمهاي آمريکا بايد دوباره از قالب برجام با سياستمداران جديد آمريکا وارد مذاکره شود.
تــصور مـيکـــنيــده روابــط تــهران - واشنگتــن در دوران رياست جــمهوري بايدن و اقتضائات سياست خــارجي ما بعد از 20 ژانويه 2021 چگونه خواهد بود؟
واقعيت اين است که تنش ايران و آمريکا در طول چهل سال گذشته و به خصوص در دوران رياست جمهوري دونالد ترامپ با وقوع برخي حوادث مانند ترور سردار سليماني، پيگيري سيــاست فشار حداکثري و اعــمــال بيسابقهترين تحريم عملا به يک درجه از تنش تقريبا ميانجيناپذير رسيده است. کما اينکه تمام تـلاشهاي ميانجيگرايانه ژاپن، فرانسه، سوئيس و ديگر کشورها در کاهش تنش ايران و ايالات متحده آمريکا در طول رياست جمهوري دونالد ترامپ نتيجه خاصي در بر نداشت. بنابراين با وجود اين ميزان از تخاصم و شکلگيري فضاي عدم اعتماد از هر دو طرف، بهنظر ميرسد که در کوتاهمدت نميتوان به سمت تعديل تنش پيش رفت. لذا بدون ارادهاي جدي از سوي دو طرف براي کاهش فضاي تنش و بياعتمادي کنوني، روند اوضاع روز به روز بغرنجتر خواهد شد، با اين تفاوت که اگر اروپاييها و جامعه جهاني در تنش ايران و آمريکا در دوران ترامپ سعي ميکردند بهدنبال خويشتنداري طرفين و ميانجيگري باشند، اين بار در دوران جو بايدن عملا بهدنبال قرار گرفتن در جبهه آمريکا خواهند بود. بهويژه که هيچنشانهاي هم در دست نيست دولت بايدن هم مانند دولت ترامپ بخواهد از استراتژي آمريکا در خاورميانه عدول کند و يا در قبال حساسيتش نسبت به نفوذ منطقهاي ايران در غرب آسيا عقبنشيني کند. کما اينکه امنيت رژيم صهيونيستي براي جو بايدن هم يک خط قرمز جدي است و لذا علاوه بر نفوذ منطقهاي ايران، مسأله توان موشکي و دفاعي کشور نيز ميتواند در دوران بايدن هم مورد مناقشه باشد.
با توجه به انتخاب جو بايدن بهعنوان رئيسجمهور جديد آمريکا، آيا ميتوان انتظار داشت روابط ايران و آمريکا وارد فاز جديدي شود؟
جو بايدن هم مانند باراک اوباما يک سياست تعاملي با جهان دارد. آنها در برخورد با ايران براساس سياستهاي حزبي خود رفتار ميکنند اما ترامپ بهصورت کاملا شخصي وخودسرانه با جمهوري اسلامي رفتار ميکرد. نکته مهم اين است که جو بايدن براي برگشت به برجام تا به حال عليه جمهوري اسلامي شروطي را اعلام نکرده است و اين مسأله جاي اميد دارد که مجموعه حاکميت بتواند با رئيسجمهور جديد آمريکا وارد مذاکرات شود. بايدن قبلا هم اعلام کرده که به برجام براي مذاکرات برخواهد گشت اما مسأله مهم اين است که برگشت به برجام توسط بايدن نهايتا ايران را به دوران باراک اوباما خواهد برد. اوباما در دوران رياست جمهوري خود برخي از تحريمهاي ايران را لغو کرد، اما بودند بسياري از تحريمها که در دوران اوباما هم لغو نشدند و با آمدن ترامپ به رياست جمهوري آمريکا ايران دوباره به بدترين شرايط تحريمي خود در 40ســاله انقلاب برگشت. البته نبايد فراموش کنيم که در زمان رياست جمهوري باراک اوباما کشورهاي اروپايي هم در تحريم ايران با دولت آمريکا همراهي کــردند. بزرگترين مشکل ما در تحريمها مبادلات پولي است که کشور ما را با چالههاي بزرگي روبهرو کرده است. با آمدن جو بايدن بهنظر من احتمالا تحريمهاي ايران کمي کاهش پيدا خواهد کرد اما تمام تحريمهاي ايران لغو نخواهد شد. در دوره رياست جمهوري ترامپ ايران ما با فشار زيادي از طرف آمريکا روبهرو بود.
