توجه به 2 موضوع در پسا ترامپ
ما بايد دو موضوع را در رابطه با تغيير تحولات اخير جهان يعني انتخاب جو بايدن بهعنوان رئيس جمهوري آمريکا درنظر بگيريم، به هر حال تحريمها به بازارهاي نفتي آسيبي زد که براي بازگشت آن نياز به زمان است. ذات بازارها هم همين است، يعني وقتي جايگزيني بهوجود ميآيد، پالايشگاه به صورت بلندمدت نفت ميخرند و برنامهريزي خود را هم براساس نفتي که خريداري ميکنند، انجام ميدهند و اينگونه نيست که بتوان نفت را در لحظه جايگزين کرد ولي به مرور زمان ميتوان وارد اين بازار شد. اما نکته بعدي که بايد به آن توجه داشت اين است که ما مقولهاي به نام کرونا داشتيم که باعث شد بازارهاي نفتي دچار افت شوند و حتي قيمت نفت به دليل کاهش مصرف کشورهاي مصرفکننده از جمله چين بهعنوان يک مصرفکننده بزرگ؛ به صفر و منفي هم رسيد و اين اتفاق به ما ميگويد که نبايد مانند گذشته روي مسائل نفتي حساب کنيم. ما همان مسيري را که حتي مقام معظم رهبري هم تاکيد داشتند يعني اقتصاد بايد بدون نفت باشد و اين موضوع در بودجه 99 هم ديده شده است و وضعيتي که در آينده بايد روي آن تمرکز کنيم، تاکيد داشته و حسابي به آن صورت روي درآمدهاي نفتي نداشته باشيم. کشور بايد به سمتي برود که اگر دوباره اتفاقي افتد معطل درآمدهاي نفتي نشود. در حال حاضر مسير انتخاب شده ميتواند ثبات بيشتري ايجاد کند و بهنظرم ما با اين تغييري هم که انجام شده بايد تلاش کنيم روي بخشهاي ديگر اقتصاد خودمان کار کنيم، چراکه همانطور که گفتم هم بازگشت به بازار براي ما به سادگي انجامپذير نيست و هم بحث کرونا بايد مورد توجه قرار بگيرد. از طرفي عصر نفت هم رو به پايان است و به سمتي ميرويم که نفت آنچنان در بازارهاي جهان مانند گذشته نقشي نخواهد داشت. با ورود انرژيهاي جديد و تجديدپذيرها و روشهاي بهينهسازي انرژي و تغيير آرايش زندگي و مصرف نوع انرژي نشان از اين دارد که تغييرات جديدي در پيش است و بهتر است که رفتارهاي گذشته بهعنوان يک کشور صرفا فروشنده نفت و توزيع درآمدهاي نفتي در بودجه رفتارمان را عوض کنيم و به سمتي برويم که بتوانيم نقش رگولاتوري را ايفا کرد تا اقتصاد غيرنفتي کشور رشد کند و با جذب مشارکت بخش خصوصي گام بزرگي در افزايش سهم ناخالص ملي برداشت. در داخل کشور هم ميتوان از نفت فرآوردههاي ديگري در حوزههاي پايين دستي و پتروشيمي و ميعانات و گاز توليد کرد تا ارزش افزوده بيشتري براي کشور ايجاد شود تا روي اين محصولات سرمايهگذاري و صادرات کنيم و بخشي از درآمدهاي غيرنفتي کشور را براين اساس برنامهريزي کنيم. اگر تمرکز بيشتري روي اين موضوع صورت بگيرد بهنظرم راه با اطمينان بيشتري را براي اقتصاد آتي انتخاب کردهايم.
