آلودگي هوا معضلي است که در فصول سرد سال اهميت بيشتري پيدا مي کند چرا که همزمان با پديده وارونگي دما غلظت الايندهها بهويژه ذرات معلق افزايش پيدا ميکند و تنفس را براي شهروندان شهرهاي بزرگ کشور دشوارتر ميکند. از ابتداي امسال محاسبه شاخص کيفيت هوا سختگيرانهتر شده و از اين رو تعداد روزهاي آلوده سال جاري نسبت به سال گذشته نيز افزايش پيدا کرده است اما آيا افزايش تعداد روزهاي آلوده تنها به همين علت بوده است؟ از ابتداي امسال محاسبه شاخص کيفيت هوا بر اساس استانداردهاي سال 2018 تغييراتي کرده و سختگيرانهتر شده است. اين تغييرات براي پنج آلاينده شاخص از جمله « آلاينده ذرات معلق کمتر از 2.5 ميکرون»، « آلاينده دي اکسيد گوگرد»، « دياکسيد نيتروژن» و «ازن» اعمال شده است.بر اساس استانداردهاي جديد براي محاسبه غلظت آلاينده «ذرات معلق کمتر از 5/2 ميکرون» براي نقاط شکست محدوده پاک و قابل قبول تغييراتي اعمال شده است و اين موضوع ميتواند باعث کاهش روزهاي پاک شود همچنين حد شکست شرايط ناسالم براي گروههاي حساس به ناسالم سختگيرانهتر شده و از عدد 5/65 ميکروگرم بر متر مکعب به 5/55 ميکروگرم بر متر مکعب رسيده است.
شاخص کيفيت هوا ( AQI )
.شاخص کيفيت هوا (AQI) به پنج دسته اصلي تقسيمبندي ميشود. بر اساس اين تقسيمبندي از عدد صفر تا 50 هوا پاک، از 51 تا 100 هوا قابل قبول(سالم) يا متوسط، از 101 تا 150 هوا ناسالم براي گروههاي حساس، از 151 تا 200 هوا ناسالم براي همه گروهها، از 201 تا 300 هوا بسيار ناسالم و از 301 تا 500 شرايط کيفي هوا خطرناک است.بر اساس گزارش شرکت کنترل کيفيت هواي تهران، باتوجه به اين تغييرات غلظتهاي بالايي از اين آلاينده ميتواند کيفيت هوا را به جاي شرايط ناسالم براي گروههاي حساس در شرايط ناسالم براي همه افراد قرار دهد.بر اساس اطلاعات شرکت کنترل کيفيت هواي تهران، کيفيت هواي پايتخت طي هشت ماه گذشته از ابتداي سال جاري تاکنون 15 روز در محدوده پاک، 160 روز در محدوده قابل قبول، 52 روز در محدوده ناسالم براي گروههاي حساس و دو در روز در محدوده ناسالم براي همه گروهها قرار داشت.اين در حالي است که در مدت مشابه سال گذشته کيفيت هواي پايتخت 25 روز در محدوده پاک، 177 روز در محدوده قابل قبول، 27 روز در محدوده ناسالم براي گروههاي حساس و يک روز در محدوده ناسالم براي همه گروهها قرار داشت اين يعني هواي پايتخت امسال روزهاي پاک و قابل قبول کمتر و روزهاي آلوده بيشتري نسبت به سال گذشته داشته است.اين مساله را نبايد فراموش کرد که از ابتداي سال جاري محاسبه شاخص کيفيت هوا سختگيرانهتر شده است و اين خود ميتواند عامل افزايش تعداد روزهاي آلوده و کاهش تعداد روزهايي که کيفيت هوا در محدوده پاک و قابل قبول قرار دارد، باشد اما طبق اطلاعات شرکت کنترل کيفيت هواي تهران، طبق استاندارد قديم کيفيت هواي پايتخت طي 8 ماه گذشته 26 روز در محدوده پاک، 167 روز در محدوده قابل قبول، 36 روز در محدوده ناسالم براي گروههاي حساس قرار داشت و هيچ روزي در محدوده ناسالم براي همه گروهها نبوده است.
افزايش تردد خودروهاي شخصي
با اين حال حتي اگر براساس يک استاندارد واحد (قديم) کيفيت هواي 8 ماه نخست سال جاري را با مدت مشابه سال گذشته مقايسه کنيم، خواهيم ديد که مجموع روزهايي که در سال گذشته هواي پايتخت در محدوده قابل قبول و پاک قرار داشته است بيشتر از مدت مشابه سال جاري بوده و مجموع روزهاي ناسالم براي گروههاي حساس و ناسالم کمتر بوده است. به عبارتي ديگر ميتوان گفت که هواي پايتخت طي 8 ماه نخست سال جاري تعداد روزهاي آلوده بيشتري را نسبت به مدت مشابه سال گذشته پشت سر گذاشته است.حسين شهيدزاده، مدير عامل شرکت کنترل کيفيت هواي تهران درباره علل آلودهتر شدن هواي تهران طي پاييز سال جاري به عواملي از جمله افزايش تردد خودروهاي شخصي بهعلت شيوع ويروس کرونا، عدموزش باد مناسب، افزايش مصرف گار شهري در نيمه دوم سال و پديده وارونگي دما اشاره کرد.وي همچنين ميگويد: اکنون نيز در شرايط شيوع ويروس کرونا طبيعي است که مردم ترجيح ميدهند از خودروهاي شخصي استفاده کنند، بنابراين مشخص است که آلودگي هوا نهتنها کاهش نمييابد بلکه افزايش نيز پيدا خواهد کرد.