اروپا و آمریکا پس از انتخابات

آنچه مشخص است رويکرد جو بايدن و دونالد ترامپ نسبت به ايران متفاوت است، هرچند که سياست ايران در قبال آمريکا تغييري نخواهد کرد. اين رويکرد متفاوت را ما در دوران اوباما نيز شاهد بوديم و در سال 2016 ميلادي و با روي کار آمدن ترامپ اين اختلاف فاحش مشخص شد. او رويکردي بي‌سابقه را عليه ايران اتخاذ کرد و فشار حداکثري بي‌سابقه‌اي را عليه ايران وضع کرد. در صورتي که با اتمام کامل فرايند انتخابات رياست‌جمهوري در آمريکا و انجام امورات حقوقي مشخص شود که بايدن به پيروزي رسيده است باز هم تفاوت‌هاي رويکردها را به مرور مشاهده خواهيم کرد. آنچه مشخص است برخي از موضع‌گيري‌هاي بايدن در زمان رقابت تبليغاتي براي انتخابات بيشتر مصرف داخلي داشته است و پس از ورود به کاخ سفيد به آنها توجه نخواهد کرد و همواره بدون شدت بيان شده است. مشخصا پس از روي کار آمدن او روزنه‌هاي پيش پاي سياست خارجي ايران باز خواهد شد که فضا را متفاوت مي‌کند. در زمان دونالد ترامپ علاقه‌اي به ارتباط‌گيري با او نداشت اما با رفتن او شرايط براي ارتباط‌گيري و گفت‌وگو در ظاهر فراهم مي‌شود. بنابراين در عرصه سياست خارجي و بين‌المللي با رفتن ترامپ صحنه به صورت کلي تغيير خواهد کرد. بايد توجه کرد که رويکرد جهاني دموکرات‌ها مبتني بر چندجانبه‌گرايي است، در صورتي که رويکرد جهاني ترامپ يکجانبه‌گرايي بود. اوباما و دموکرات‌هاي قبلي نيز که در کاخ سفيد حضور داشتند اين سياست را در پيش گرفته بودند. در زمان رياست‌جمهوري اوباما شاهد بوديم که او با اجماع‌سازي توانست با همکاري با اروپا عليه ايران در شوراي امنيت مصوبه‌هايي را نهايي کند. بنابراين رويکرد چند‌جانبه‌گرايي بايدن همان امري است که ممکن است کار را براي ما در عرصه بين‌المللي سخت‌تر کند. چندجانبه‌گرايي بايدن و دموکرات‌ها به‌گونه‌اي است که شايد حتي بتواند روسيه و چين را با خود همراه کند و يک جبهه عليه ايران تشکيل دهد. مجموع اين موارد بايد در مقابل مجلس و دولت قرار گيرد تا با هوشياري گام‌هاي بعدي را بردارند و قاعدتا نمي‌توان با همان رويکرد گذشته در ماه‌هاي آينده به جلو حرکت کرد و نياز به يک برنامه‌ريزي دقيق در اين عرصه است. اگر ايران با همان سياستي که در دوره ترامپ اتخاذ کرده بود بخواهد در آينده به مسير خود ادامه دهد، مشکلات بيشتر خواهد شد و عرصه تنگ‌تر خواهد شد و ممکن است امروز که فقط ايالات‌متحده در مقابل ما قرار دارد، در آينده ساير کشورها نيز به او بپيوندند. بنابراين ضرورت دارد تا سياست‌ها را به‌صورت هوشمندانه در عرصه سياست خارجي مدون‌تر و در دستورکار در وقت مقتضي قرار گيرد.