انتخاب بایدن هم تغییری در سیاست ایران ندارد
بــا توجه به رقابت حساس ميان ترامپ و بايدن فکر ميکنيد کــدام کانديدا شانس بيشتري براي پيروزي در انتخابات آمريکا دارد؟
انتخابات آمريکا برعکس انتخاباتهاي ديگر غيرقابل پيشبيني است و ما نميتوانيم بهطور قطع کانديداي پيروز را مشخص کنيم. در حال حاضر که شمارش آرا انجام ميشود، آنقدر فاصلهها کم است که ما نميتوانيم به طور قطع کانديدايي را پيروز بدانيم. موضوع پيشبينيها و حدس و گمانها بيشتر از سمت سازمانهاي نظرسنجي و افکار عمومي مطرح ميشود. براساس همان هم اخبار آن منتشر ميشود. اما با توجه به تجربه اي که ما در اين چند دوره قبلي در انتخابات آمريکا ديدهايم خيلي سخت است که بتوانيم درباره انتخابات به اين زودي به نتيجه برسيم. با توجه به بحث ثروت، ابزار مالي و رابطهاي که وجود دارد درباره انتخابات آمريکا بهطور قطع صحبتي نميشود کرد. آنقدر انتخابات آمريکا ميلي متري و دقيق شده که هيچکدام از نامزدها احتمال پيروزي خود را رد نميکنند و لذا در حال حاضر به خاطر حجم حضور بالاي مشارکت در انتخابات آمريکا هيچصحبتي درباره کانديداي پيروز نميشود انجام داد. شما در انتخاباتهايي که تفاوت و اختلاف آرا بالا است ميتوانيد نامزد پيروز را معرفي کنيد اما در حال حاضر که اختلاف بسيار کم است اصلا نتيجه انتخابات قابل پيشبيني نيست. رايهاي الکترال و مجموع آرا آنقدر به همديگر نزديک است که بايد صبر کنيم تا ببينيم چه کسي ميتواند به کاخ سفيد راه پيدا کند، از طرفي هم هر دقيقه آراي الکترال در حال جابهجا شدن است و بايد ببينيم که شرايط به چه گونهاي پيش ميرود. پيچيدگي و ابهاماتي که در نتيجه چند ايالت مهم آمريکا وجود دارد کار نتيجه انتخابات را سختتر کرده است. اين چند ايالت در نتيجه انتخابات آمريکا تاثير مهمي دارد و همه رسانهها منتظر اعلام نتيجه آن چند ايالت کليدي در آمريکا هستند که بيشک نتيجه انتخابات را مشخص خواهد کرد.
پيروزي احتمالي دونالد ترامپ چه تاثيري خواهد داشت؟
در رابطه با رفتار انتخاباتي يا سياسي يک نامزد ما قبلا تجربههاي زيادي داشتهايم. فکر ميکنم اگر ترامپ در اين دوره پيروز انتخابات شود با توجه به دوره اول رياست جمهوري خيلي تفاوتي براي ما نخواهد داشت. شما اگر بررسي دقيق در اقتصاد ايران انجام بدهيد متوجه خواهيد شد که پيروزي ترامپ يا بايدن تاثيري در اقتصاد ايران نخواهد داشت. پيروزي هرکدام از اين افراد تاثير قابل ملاحظهاي در زندگي ايرانيان نخواهد داشت، اما متاسفانه بحث هيجاني و انتخابات آمريکا در اقتصاد ايران تاثير گذاشته است. کساني که مديريت بازار انجام ميدهند و يا گروههاي بزرگي که در کشور فعاليت اقتصادي دارند تا چند روز بعد از انتخابات درگير هيجانات ميشوند و تاثيري در بازار ميگذارد، اما مدتي بعد اين هيجانات هم کاهش پيدا ميکند.
چــرا انتخابات آمريکا در ديدگاه مردم ايران مهم تلقي ميشود؟
ايران و آمريکا به خاطر تاثيرگذاري در تحولات منطقه و سابقه کشمکشهايي که در اين چند سال داشتهاند هميشه به تحولات سياسي خود بسيار اهميت ميدادند. به جهات اينکه شايد هم براي ايران و هم آمريکا مساله ارتباط و چالشهايي که با يکديگر دارند و کشاکشهايي که هميشه بين ايران و آمريکا بوده است و بهخصوص دعواهاي دو طرف مهم است مردم ايران و آمريکا به انتخاباتهاي يکديگر بسيار اهميت ميدهند. موضوع انتخابات براي مردم ايران به خاطر مسائل بسيار مهمي که براي ايران سرنوشتساز شده است مهم است و البته براي سران آمريکا هم انتخابات ايران بسيار حائز اهميت ميباشد. اينکه برخي در داخل تلاش ميکنند هرگونه برونرفت از مشکلات را به انتخابات آمريکا مرتبط کنند، ميتواند ناشي از به بنبست رسيدن کساني باشد که چنين تفکري دارند. متاسفانه امروز برخي از مسئولان و بسياري از دستاندرکاران و افراد بهدليل ناتواني خود و نارسايي قواي ذهني براي ارائه راهکار حل مشکلات و برون رفت از مسائل به عوامل بيروني تکيه ميکنند و تلاش ميکنند با توجيه و بهانهتراشي مشکلات را فرافکني کنند، ضمن اينکه نکته ديگري که بسيار حائز اهميت است اين افراد براي همراه کردن افکار عمومي با خود به چنين مستمسکهايي متصل ميشوند و تلاش ميکنند تا با عناصر بيروني کارهاي خود را توجيه کنند. ملت ايران در سالهاي گذشته هم اين موضوع را بهصورت عملي ديدهاند که برندگان رياست جمهوري حزب دموکرات نيز سياستهاي خصمانه آمريکا عليه جمهوري اسلامي ايران را به همان شکل اعلامي، اعمال کردند و بر مردم ايران بسيار سخت گرفتند. از اين جهت براي ما روي کار آمدن آقاي ترامپ يا آقاي جو بايدن فرقي نميکند.
اگــــر جوبايدن پيروز انتخابات شود دوباره به توافق برجام برخواهد گشت؟
بازگشت به برجام ميتواند يک اقدام رو به جلوي آمريکا براي مذاکره با ايران باشد اما جو بايدن هم حاضر نيست همه صحنه را به ايران واگذار کند و مطمئنا ايران هم براي خود شروطي دارد. اگر جوبايدن حتي اعلام کند به برجام بازخواهد گشت معني آن نيست که برجام را تمام و کمال قبول کند و بيشک شروطي دارد. سياست خارجي و روابط خارجي ايالات متحده توسط عناصري نوشته ميشود که رياست جمهوري براي اجراي آن تلاش ميکند و نقش آن در تغيير و تحولهاي بنيادي است که توسط رياست جمهوري انجام داده ميشود. جو بايدن ميتواند درباره برجام مذاکراتي که بايد انجام شود و حتي مسائل ديگر صحبت کند اما بهطور قطع نبايد طوري تصور شود که با پيروزي جوبايدن همه چيز به نفع ايران خواهدشد. نبايد طوري فکر شود که با پيروزي جوبايدن در يک فضاي برابر مذاکره انجام ميشود و همه موضوعات ما حل ميشود. اگر جوبايدن هم پيروز انتخابات شود بيشک داراي شروطي است که ما بايد درباره آنها برنامهريزي کنيم و نبايد به اين راحتي خيالبافي انجام بدهيم که با پيروزي بايدن همه مشکلات حل خواهد شد. در حقيقت بايدن هم موضوعات و شروطي دارد که مطمئنا درباره آن از قبل براي برجام برنامهريزي کردهاند. آنها هم براي حفظ منافع و آراي مردمي که به آنها راي دادهاند بايد پاسخگوي مردم خود باشند و حتما با برنامهريزي وارد فضاي انتخاباتي ميشوند. جوبايدن هم ميتواند يک فرد نامناسب و نامتعادلي براي مذاکره باشد و هم اينکه شايد کسي باشد که قابل اعتماد براي مذاکره باشد. اينها همه به اما و اگرهايي مربوط ميشود که فقط در حد حدس و گمان است و هيچچيز مشخص نيست.
احتمال دارد که يکي از کانديداها نتيجه انتخابات را نپذيرد؟
در نظام انتخاباتي آمريکا اگر دوطرف رايها خود به يکديگر نزديکتر باشند راهحلهايي وجود داردکه چه جمهوريخواهان و چه دموکراتها از طريق شکايت بر ارگانهاي قانوني از حق خود دفاع کنند. در حال حاضر خيلي نگران اين هستند، باتوجه به اينکه رايهاي دوطرف به يکديگر نزديکتر است شايد انتخابات در همين مرحله به پايان برسد و متغيرها و مراحل ديگري کشيده شود. اما درباره آشوب و نزاع خيابانها خيليها معتقدند ترامپ اين تهديد را کرده است تا بتواند فضاي افکار عمومي را در اختيار بگيرد و قبلا از اينکه بازنده باشد بتواند آن رفتار جمهوري خواهبودن خود را به همگان نشان دهد. ترامپ قصد دارد افکار عمومي را تحت تاثير خود قرار بدهد و نگذارد که آرامش پس از انتخابات وجود داشته باشد. با توجه به اين شرايطي که وجود دارد بعيد است که نزاع و درگيريهاي عظيمي در آمريکا ايجاد شود.
پيــروزي کداميک از اين کانديداها فکر ميکنيد در اين شرايط مهم است؟
براي نظام جمهوري اسلامي بهعنوان يک نظام مستقل اصلا نبايد اين متغيرهايي که گفته ميشود مهم باشد. يعني نظام بايد همچنان که رهبر معظم انقلاب اشاره کردند متغيرهاي حياتي خود را متکي به خود کند و آنها را آنقدر قوي بسازد که تاحت تاثير عناصر خارجي قرار نگيرند. نکته دوم اين است که ما بهدليل مشکلاتي که در حوزه داخلي داريم، بخش اعظمي از اختلافنظرها و رانتهايي که وجود دارد و بحث متغيرهاي تکانههاي اقتصادي که وجود دارد و تاثيرپذيري ما بر تحريم و سوءمديريت و ديگر موضوعات که بخش بزرگي از اين تحولات اجتماعي که ميتواند اقتصادي، سياسي و اجتماعي باشد . بهنظر من بعضي از اين موضوعات راهبردي و بعضيها جعلي ميباشد. راهحل همه اين مشکلات، اقتصاد مقاومتي که سالها توسط رهبر انقلاب گفته شده است که بهنظر بنده تنها راهي است که ميتواند جلوي اين هيجانات و جوهاي رواني زودگذر را بگيرد فضاي کشور را آرام کند. اگر اقتصاد مقاومتي به درستي در کشور انجام شود ميتواند به مردم آرامشي بدهد که بتوانند به ارامي زندگي کنند و نه اينکه هر روز گرفتار مشکلات عديدهاي باشند. تا زماني که اين جنگ و دعواهاي زرگري توسط عدهاي در جامعه وجود دارد و هر روز بعضيها با بالا و پايين کردن فضاي اقتصادي آرامش مردم را برهم ميزنند و جنگ رواني در جامعه ايجاد ميکنند ما نميتوانيم آرامش و روان در کشور داشته باشيم.
انتخاب احتمالي جوبايدن بهعنوان رئيسجمهور ميتواند سياست آمريکا را در منطقه تغيير بدهد؟
در مجموع ما با انتخاب جوبايدن هم تفاوت چشمگيري در سياستهاي آمريکا نخواهيم داشت. حتي معتقدم اگر دموکراتها برنده شوند روابط بهتري با رژيم صهيونيستي خواهند داشت. دموکراتها رابطه نزديکتري با رژيم صهيونيستي دارند و از طرف ديگر موضوع امنيت رژيم صهيونيستي براي آنها خيلي مهم است و آنها هم هميشه تلاش کردند که با رژيم صهيونيستي استحکام روابط را داشته باشند. اين موضع را هم تاکيد ميکنم که دموکراتها در بحثهاي منطقه عراق ، ترکيه و سوريه اهل تبادل نظر با بازيگران منطقهاي هستند و شايد فضاي تندي که در حال حاضر در دوران ترامپ در منطقه وجود دارد شايد کمي تعديل شود و آرامش در منطقه افزايش يابد. در رابطه با برجام هم عرض کنم که اگر جو بايدن به برجام برگردد به اين معنا نيست که با رسيدن به قدرت تمام مشکلات حل ميشود. جو بايدن هم مطالباتي دارد که بايد حتما روي ميز مذاکره مطرح شود تا بتوانيم به نتيجهاي مشخص برسيم. در تبليغات انتخاباتي جوبايدن هم مسائل موشکي، تروريستي و منطقهاي مطرح شده است و ما به اين راحتي نميتوانيم با مسائل کنار بياييم. چارچوب سياست خارجي آمريکا طوري طراحي شده که رئيس جمهور در بخش کمي از آن ميتواند دخالت کند.
فکر ميکنيد ايران و آمريکا مذاکره خواهند کرد؟
در حال حاضر هم ترامپ ميگويد من پيروز شوم مذاکره خواهم کرد اما بايد وقتي مذاکرهاي ميخواهد انجام شود بر اساس يک هدف و مبنايي باشد و نتيجه مذاکره مهمتر است. هيچوقت درب مذاکره بين ايران و آمريکا بسته نبوده اما خب مذاکرهاي که بدون نتيجه باشد بيشک فايده اي ندارد. آمريکاييها معمولا بهدنبال اين بودند که در مذاکره وقت بخرند تا بتوانند در مذاکره به اهداف خود برسند.
