مانعی برای کاندیدا شدن زنان نیست
آرمان ملي: کانديداتوري زنان در انتخابات رياستجمهوري مسالهاي بوده که از ديرباز مطرح بوده و از همان ابتداي انقلاب نيز مباحثي پيرامون حضور يا عدم حضور زنان مطرح ميشده است. نکته اينجاست که در قانون نيز مخالفتي با نامزدي زنان در انتخابات نشده است اما طي ساليان متمادي تفسيرهاي نهادهاي مربوط باعث شده تا زنان از اين جايگاه بازمانند. درحاليکه آنها سالهاست پستهاي مديريتي را يکي پس از ديگري طي کردهاند و به نمايندگي مجلس، معاونت وزير، مديرکلي و معاونت رئيسجمهور رسيدهاند. معصومه ابتکار، معاون زنان و خانواده رئيسجمهور از زنان موفقي است که در اين عرصه توانسته موفقيتهاي چشمگيري داشته باشد. هر چند از او بهعنوان يکي از زناني که ميتواند کانديداي 1400 باشد نام برده ميشود اما خود او گفته برنامهاي براي حضور در انتخابات ندارد.
رجل سياسي فاقد جنسيت است
معاون امور زنان و خانواده رئيسجمهور درخصوص بحث کانديداتوري زنان در انتخابات رياستجمهوري و شرايط تحقق اين موضع اظهار داشت: کلمه «رجال» که در قانون اساسي به عنوان يکي از شروط کانديداتوري رئيسجمهور ذکر شده است، پيشينهاي دارد. در مذاکرات قانون اساسي که تنها زن حاضر در آن جلسه، منيره گرجي بودند، به همراه شهيد بهشتي، آيتا... طالقاتي و چند تن ديگر از بزرگان، پيشنهاد آوردن کلمه رجال را به جاي کلمه «مرد» مطرح ميکنند تا اين ظرفيت به وجود بيايد که به انتخابات رياستجمهوري تکجنسيتي نگاه نکنيم. برنا نوشت، معصومه ابتکار گفت: بنابراين، استفاده از کلمه رجال با چنين نيتي بوده و در قرآن کريم براي شخصيتهاي اجتماعي و ديني به کار رفته و فاقد جنسيت است. وي افزود: تفسير اين موضوع از ابتدا روشن بوده اما بعضا انکار ميشد و در دورهاي حتي از بهکار بردن اين کلمه، نگرانيهايي وجود داشت. به همين دليل مخالفتهاي در اين مورد، پيش از اين وجود داشت. اکنون به نظر ميرسد که آقايان به آن اصل کلمه رجال که قانونگذار آن را مدنظر داشته، رسيدهاند. البته اتفاق تازهاي نيفتاده است. در دوران گذشته هم امثال خانم اعظم طالقاني هر دوره براي رياستجمهوري ثبتنام ميکردند و ممانعتي نيز براي کانديداتوري زنان در آن مقطع ايجاد نشد. در همان مواقع هم آقاي کدخدايي اعلام ميکرد که ممانعتي براي ثبتنام زنان در انتخابات وجود ندارد، اما بحث تاييد صلاحيت شدن يا نشدن آنان مطرح ميشد که ميگفتند رد صلاحيت ما براساس جنسيت نيست. بنابراين به نظر نميرسد که مانع خاصي وجود داشته که اکنون برداشته شده است اما ممکن است در تفسير کمي وسيعتر بنگرند.
حضور بيسابقه زنان در لايههاي مديريتي
وي در مورد حضور زنان در ردههاي مديريتي افزود: بخشي از شرايطي که رشد و تعالي زنان در جامعه را فراهم ميکند همراهي، احزاب و گروههاي سياسي است که بايد به زنان فرصت رشد داده و در سلسله مراتب حزبي خود، زنان را دستکم نگيرند. البته در دوراني شاهد اين موضوع بوديم. در مجلس دهم شاهد حضور بيش از 30 درصد زنان در تهران بوديم. بنابراين نميشود گفت که تلاشي صورت نگرفته است. در دولت دوازدهم رئيسجمهور ابلاغ کرد که 30 درصد پستهاي عالي کشور بايد به زنان اختصاص يابد که اين آمار اکنون به حدود 23 درصد رسيده است. دولت دوازدهم به اشخاصي که به دلايل جنسيتي فرصت حضور در برخي عرصهها را نداشتند، فرصت ظهور داد. امروز براي اولين بار 16 يا 17 معاون استاندار زن داريم و بيش از 90 نفر معاون وزير يا همتراز معاون وزير زن که اين بيسابقه است. بههرحال اگر مردي بخواهد به دليل جنسيت يا تنها براي نمايش بالا بيايد، به خودش و به زنان شايسته ديگر ظلم کرده است. سقف شيشهاي محدوديتها، براي زنان شکسته شده است و حالا شاهد حضور زنان به عنوان معاون وزير، معاون استاندار و ديگر سمتها هستيم. رشد آمار مديران ارشد زن از 13 درصد به 23 درصد حائز اهميت است. اميدواريم که تا پايان دوره به 30 درصد نيز برسيم.
از دستجردي حمايت نشد
ابتکار در مورد موانع پيش روي رئيسجمهور در حوزه زنان بيان کرد: رئيسجمهور به شخصه تلاش کرد اما در برخي جهات، نظام به جمعبندي نرسيد و ايشان ديدند که تنشهاي به وجود آمده، بيشتر آسيب خواهد زد. بنابراين، به دنبال توانافزايي زنان رفتند که ما شاهد افزايش حدود 8هزار زن بهعنوان مدير هستيم. وي اضافه کرد: زمان آقاي احمدينژاد هم خانم دستجردي بود اما حمايت لازم از او نشد و طبعا دوره مديريتش کوتاه بود. فراهم کردن زيرساختها و چارچوبها براي زنان بسيار حائز اهميت است. رئيس سابق سازمان محيط زيست عنوان کرد: روحاني کاري زيربنايي براي حضور زنان در عرصه سياست انجام داد و اين کار بسيار ماندگار خواهد بود و براي آيندگان قابل انکار نيست. در اوايل دولت دوازدهم و در سال 92، درصد مديران عاليرتبه زن کمتر از 10 درصد بود. هر فردي بيايد، به ناچار بايد اين تغييرات را بپذيرد. اکنون 41 درصد کارکنان دولت، زن هستند و اين نشان از نيروي قابل رشد و غيرقابل انکار زنان دارد. در مجموع گزاره درستي است که زور روحاني در بسياري موارد به جريانهاي تندروي داخلي نرسيد.
کسي بهتر از روحاني نميتوانست
معاون امور زنان رئيسجمهور درخصوص تهديدها و تخريبها نسبت به روحاني اظهار کرد: امروز قالب برخوردهاي سياسي به دور از انصاف، اخلاق و جانبدارانه عليه دولت است که از ابتداي دولت آقاي روحاني آغاز شد و در اين دولت به اوج رسيد. ناآراميهايي در دي 96 به راه افتاد که منشا آن داخلي بود. همه اين هزينهها از جيب دولت و ملت رفت. ابتکار در خصوص اينکه اگر به جاي روحاني رئيسجمهوري تندرو روي کار بود چه ميشد گفت: شرايط سختتر بود و به دليل اينکه خود را محق ميدانند و ممکن بود تن به مذاکره پشت پرده بدهند، به دليل نداشتن مهارتهاي اوليه ديپلماسي هم موفق نميشدند. فضا امنيتيتر بود. اکنون فضا رو به گشايش است. آنها در پي تحت فشار قرار دادن آقاي آذريجهرمي بودند که کل فضاي اينترنت از جمله اينستاگرام را ببندند. اينکه نشد، همه ناشي از ايستادگي دولت بود. دولت يازدهم چندين هزار دانشجوي ستارهدار را به تحصيل بازگرداند. ابتکار در مورد حضور مردم در انتخابات 1400 تصريح کرد: مردم بايد به اين نتيجه برسند که راهي جز صندوق راي وجود ندارد. هر دفعه که مردم مشارکت جدي داشتند، شرايط بهتر بوده و جلوي بسياري از مخاطرات گرفته شده است. انتهاي تحليلها به اين ميرسد که در شرايط مخاطرهآميز موجود کسي بهتر از آقاي روحاني نميتوانست عمل کند و اين نتيجه صندوق راي است و شرايط ميتوانست خداي نکرده خيلي بدتر از اين باشد.
