برنجهایی که فاسد میشوند؛ اعتباری که از دست میرود
آرمانملي-محمدميلادعبداللهي: موضوع دپو شدن حجم بالايي از برنجها در گمرک، واکنشهاي بسياري را در خصوص فاسد شدن آنها به دنبال داشته است و بانک مرکزي و سازمان گمرک ايران در چند روز گذشته موضعگيريهاي متفاوتي نسبت به آن بيان داشتهاند. گفتني است بانک مرکزي هم در واکنش به انتشار اخباري در خصوص «احتمال فاسد شدن 200 هزار تن برنج وارداتي در گمرکات و بنادر کشور»، اعلام کرد: علت اصلي رسوب برنجهاي وارداتي در گمرکات و بنادر کشور، ترخيص درصدي کالا توسط «گمرک»، بدون داشتن تخصيص ارز و کد رهگيري براي ثبت سفارش مرتبط با آنهاست.
مدت زيادي است بسياري از کالاهاي مصرفي به دلايل مختلف در گمرک دپو شده است و اين در حالي است که بسياري از کارشناسان بارها بيان کردند بايد راهحل هوشمندانهاي را براي سر و سامان دادن به اين مشکلات پيدا کرد. لازم به ذکر است طولاني شدن زمان دپوي اين کالاها ميتواند منجر به از بين رفتن يا به عبارت دقيقتر فاسد شدن آنها شود و موضوع اصلي از اين قرار است که بخشي از اصليترين مشکلات اين کالاها جهت ترخيص، عدم انتقال ارز ، مالکيت اين کالاها و عدم قرارگيري در صف تامين ارز بانکي است.
ماجرا چيست؟
لازم به ذکر است، اين روزها بحث برنجهاي وارداتي مانده در گمرک و بلاتکليفي آن منجر شده است تا صاحبان اين کالا ضمن گلايه از مسئولان در گمرک، وزارت صمت و بانک مرکزي اعلام کردند که برنجهاي آنها در حال فاسد شدن است و دستگاههاي مربوطه اقدامي در اين رابطه نکردهاند. در عين حال به دليل عدم تامين ارز، اعتبار واردکنندگان نزد تجار خارجي نيز زير سوال رفته و اعتماد آنها خدشهدار شده است. به دنبال اعلام فسادپذيري هزاران تن برنج در بنادر و در حالي که اذهان عمومي خواهان پاسخگويي دستگاههاي مربوطه از جمله گمرک، وزارت صمت و بانک مرکزي شده بودند، روز گذشته گمرک نسبت به اين موضوع واکنش نشان داد. بر اساس گزارش ايسنا، مهرداد جمال ارونقي، معاون فني و امور گمرکي ايران با اشاره به دپوي بيش از 200 هزار تن برنج در گمرک و بنادر توضيح داد که از ابتداي سال جاري تا کنون نسبت به ترخيص 580 هزار تن برنج به ارزش 533 ميليون دلار از گمرکات کشور اقدام شده است در حالي که در مدت مشابه سال قبل 986 هزار تن برنج به ارزش بيش از يک ميليون دلار ترخيص شده بود. او در ادامه با اشاره به موانع پيش روي ترخيص بيش از 200 هزار تن برنج رسوبي گفت: عدم ترخيص اين برنجها مربوط به ممنوعيت فصلي نيست، چراکه پيش از شروع ممنوعيت فصلي از ابتداي شهريورماه امسال اين کالاها به گمرک اظهار شده بود و فقط به دليل عدم ارائه کد رهگيري بانک، امکان ترخيص نداشت. اين در حالي است که گمرک طي چندين بار مکاتبه، فهرست کالاهاي رسوبي از جمله برنج را به وزارت صمت و معاونت بازرگاني داخلي آن وزارتخانه اعلام کرده و آن مرجع نيز جهت تخصيص و تامين ارز ليست را به بانک مرکزي ارائه کرده است. ترخيص برنج در سال جاري از لحاظ وزني 41 درصد و ارزش دلاري تا 49 درصد کاهش دارد. در ادامه بانک مرکزي هم در واکنش به انتشار اخباري در خصوص «احتمال فاسد شدن 200 هزار تن برنج وارداتي در گمرکات و بنادر کشور»، اعلام کرد: علت اصلي رسوب برنجهاي وارداتي در گمرکات و بنادر کشور، ترخيص درصدي کالا توسط «گمرک»، بدون داشتن تخصيص ارز و کد رهگيري براي ثبت سفارش مرتبط با آنهاست. بر اساس اعلام بانک مرکزي، در حال حاضر تمام کالاهاي برنج موجود در گمرکات کشور که واردکننده متقاضي ارز با «نرخ نيمايي» باشد، بر اساس فهرست اعلامي «وزارت صمت»، داراي تخصيص ارز از بانک مرکزي هستند. لذا از ابتداي سال جاري تاکنون حدود پانصد ميليون دلار بابت واردات برنج به نرخ نيمايي تأمين ارز شده است. با اين وجود، برنجهاي رسوبي موضوع گزارشهاي چند روز اخير، مربوط به مواردي است که واردکننده متقاضي ارز با نرخ ترجيحي (4200 توماني) است. همانگونه که در ابتدا نيز اشاره شد، در سال جاري هيچ محلي به منظور تامين ارز کالاي برنج با نرخ ياد شده از سوي دولت به بانک مرکزي اعلام نشده است.
