طالبان همان طالبان 20 سال پیش است

نعمت احمدی حقوقدان

گفته می‌شود که طالبان امروز طالبان 20 سال پیش نیستند و حتی عده‌ای بر این باورند که یک حرکت ملی است که از داخل افغانستان و از درون مردم این کشور سر بر آورده است. البته باید درنظر گرفت افغانستان صرفنظر از اینکه جامعه‌ای چندقومیتی است و هنوز تا رسیدن به مرحله دولت- ملت فرسنگ‌ها فاصله دارد، هم از نظر نژادی و هم از نظر مذهبی آنچنان دچار اختلاف و تفاوت می‌باشد که نمی‌توان به این زودی در افغانستان دولت-  ملت تشکیل داد. اگر نگاهی به گذشته تاریخی افغانستان داشته باشیم، افغانستان مانند کشورهای همسایه و همجوارخود در طول تاریخ با تمرکز قدرت تشکیل یک دولت نداده بلکه قطعات وصله پینه شده‌ای از مناطق حاشیه‌ای در قرن نوزدهم در تضاد بین روسیه تزاری و انگلیس که عالم و آدم را بهم می‌دوخت تا مستعمره زرخیزش هندوستان را نگه دارد، شکل گرفت. جامعه سنتی، روستایی افغانستان با هشتاد‌درصد جمعیت روستایی و جغرافیای کوهستانی پراکنده‌ای که در بسیاری از مناطق آمد و شد به لحاظ نبود راه و راه‌آهن امکان‌پذیر نیست و با همان وسائل و ادوات قرون و اعصار گذشته قطعات از هم جدای مذهبی و قومی را به یکدیگر وصل کرده‌اند. مثلا برای نمونه تاجیکستان همسایه افغانستان را در نظر بگیرید. با اینکه از نظر منابع مالی مشابه افغانستان است، 99 درصد از جمعیت تاجیکستان باسواد می‌باشند درحالی که در افغانستان با وجود اینکه در 20 سال گذشته وضع آموزش و پرورش دانشگاه در این کشور به کلی دگرگون شد، آمار باسوادها به 30 درصد نمی‌رسید. البته درنظر باید داشت سوادی که در افغانستان به آن استناد می‌شود، سواد مکتب‌خانه‌ای است که تنها به روخوانی از متون مذهبی بسنده می‌کند. اما آنچه که طالبان را هم امروز در نظر عده‌ای از دولت‌ها، گروهی تغییر ماهیت‌یافته معرفی می‌کنند، راهی به دهی نمی‌برد. نسل دوم طالبان این آگاهی را پیدا کرده‌اند که باید در جامعه بین‌المللی و با جامعه بین‌المللی با ادبیات خاصی صحبت کرد اما در درون افغانستان تفاوتی بین طالبان هبت‌ا... آخوندزاده با طالبان ملامحمد عمر در ماهیت و عمل نیست. پایگاه اصلی طالبان منطقه قندهار و قوم پشتون زبان این ناحیه است. اتفاقا برعکس دیگر شهرهای افغانستان نوع رابطه طالبان با مردم قندهار به گونه‌ای رقم خورده است که بیشترین اعتراضات به‌اصطلاح مردمی از درون جامعه قندهار شکل گرفته است. اگر شهرهایی مثل کابل، مزار و هرات گروه‌های متجددی که در دوره اشغال آمریکائیان و دولت به‌اصطلاح ملی‌ای که در زمانه کرزای و اشرف غنی تشکیل شد، مطالباتی دارند که این مطالبات بیشتر...

ادامه  صفحه 7

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه