«المپياد فيلمسازي» يکي از مهمترين بخشهاي جنبي جشنواره بينالمللي فيلمهاي کودکانونوجوانان در دو سه سال اخير محسوب ميشود که امسال چهارمين دوره آن با مديريت حبيب ايلبيگي و همزمان با برگزاري سيوسومين دوره اين جشنواره، در حال برگزاري است. در اين المپياد نوجوانان علاقهمند بعداز پذيرفته شدن در کلاسها و کارگاههاي آموزشي حضور پيدا کرده و از تجربيات فيلمسازان استفاده ميکنند. هرچند در سالهاي گذشته المپياد بهصورت حضوري و در قالبي شبيه به اردوي جمعي نوجوانان علاقهمند برگزار ميشد، اما امسال بهدليل شيوع کرونا اين بخش نيز مانند ديگر بخشهاي جشنواره فيلمهاي کودکونوجوان بهصورت غيرحضوري و مجازي برگزار ميشود. «مهر» با حبيب ايلبيگي، قائممقام بنياد سينمايي فارابي و مدير «المپيادفيلمسازي» نوجوانان درباره چگونگي برگزاري اين المپياد در دوره چهارم و اولويتهاي آن براي آينده نوجوانان حاضر در اين رويداد گفتوگويي انجام داده که در ادامه ميخوانيد.
جناب ايلبيگي با توجه به تفاوت برگزاري اين دوره از المپيادفيلمسازي به نسبت دورههاي قبل، تا دوره چهارم المپياد را تا به اينجا چگونه ارزيابي ميکنيد؟
امسال چهارمين دوره المپياد يلمسازي سيوسومين جشنواره فيلمهاي کودکانونوجوانان با حضور 64 نوجوان در حال برگزاري است، نوجواناني که در اين دوره از المپياد حضور دارند، از شهرستانهاي مختلف سراسر کشور هستند، مساله جالب اين است که از شهر تهران هيچ نوجواني نتوانسته است به اين دوره از المپياد راه پيدا کند. چهارمين دوره از المپيادفيلمسازي به دليل شيوع کرونا بهصورت غيرحضوري و آنلاين برگزار ميشود. واقعيت اين است که اين المپياد با هدف اينکه بچهها فيلمساز شوند برگزار نميشود، چرا که فکر ميکنيم با شرکت 3 يا 4 روز در يک المپياد کسي نميتواند فيلمساز شود، بيشتر هدف ما تمرين کار تيمي و يا يادگيري و ارائه مناسب، همفکريکردن براي حل يک مساله و پرورش يک ايده مناسب و کسب تجربه از اساتيد فيلمسازي است که شايد براي بسياري از بچههايي که در شهرستانهاي کوچک در اين المپياد حضور دارند چنين فرصتي براي کسب تجربه پيش نيايد. المپيادفيلمسازي يک امکان خوب براي نوجوانان است که از شهرهاي کوچک با اساتيد مطرح سينماي کودکونوجوان ارتباط برقرار کرده و با آنها گفتوگو کنند تا تجربه اين فيلمسازان را شنيده و ديدگاهها و نظرات خود را نيز بيان کنند. از طرف ديگر فکر ميکنيم که براي فيلمسازان ما هم فرصتي است که بتوانند در جريان ديدگاهها و دغدغهها و با نوجوانان اين دوره آشنا شده و در جريان کموکيف ديدگاهها و نظرات نوجوانان قرار گيرند، به همين خاطر اينهم يک اتفاق خوب براي اساتيد و فيلمسازان سينماي کودکونوجوان است.
استقبال از اين دوره از المپيادفيلمسازي چگونه بود و بيشتر کدام استانها درخواست حضور در المپياد را داشتند؟
امسال 842 اثر متقاضي حضور در چهارمين المپيادفيلمسازي بودند که 403 فيلم کوتاه و 439 ايده از 24 استان به دبيرخانه ارسال شد که در اين ميان استانهاي خراسانرضوي، اصفهان و همدان بيشترين متقاضي را براي حضور در اين المپياد داشتند که در نهايت 36 فيلم کوتاه و 28 ايده به بخش نهايي راه پيدا کردند که شامل 31 دختر و 33 پسر در اين دوره هستند. همچنين 8 منتور در اين دوره از المپياد ما را همراهي ميکنند که از آن جمله ميتوان به مهين جواهريان، غلامرضا رمضاني، ابوالفضل جليلي، سيدجواد هاشمي، سيروس حسنپور، بيژن ميرباقري، وحيد گلستان و حامد جعفري اشاره کرد، همچنين 8 مربي داريم که در بين آنها فيلمساز نيز حضور دارد که ميتوان به عادل تبريزي اشاره کرد. در واقع مربيان اين دوره اساتيدي هستند که در انجمن سينماي جوانان ايران سابقه تدريس داشته و در کنار منتورها از ساعت 8 تا 12 به مدت سه روز با نوجوانان کار ميکنند. همچنين سه نشست تخصصيتر در اين دوره برگزار ميشود که مرضيه برومند، ايرج طهماسب و رسول صدرعاملي که داوري اين دوره از المپياد را دارند در سه روز المپياد با بچهها گفتوگو ميکنند. اولين جلسه با حضور مرضيه برومند برگزار شد که درباره طبيعت و محيطزيست، ميراث معنوي و چگونگي نگهداري از آن بود. همچنين به مدت 2 روز جلسه نقد و بررسي فيلمها از ديگر برنامههاي اين دوره از المپياد بود که براساس آن يکي از فيلمسازان فيلمهايي که در اين دوره از المپياد شرکت داشتهاند را با حضور نوجوانان تحليل ميکند تا کموکيف و نقاط ضعف فيلمها را با همراهي نوجوانان بيان کند.
اشاره کرديد هدف از برگزاري اين المپياد، فيلمسازشدن بچهها نيست، اما ميدانيم معمولا در اين دورهها نوجواناني راه پيدا ميکنند که علاقه و تمايل زيادي به ساخت فيلم دارند و اين اميد را دارند که با حضور در اين المپياد راهي براي فعاليت آنها باز شود، آيا به اين مساله فکرشده که براي منتخبان برنامهاي در آينده داشته باشيد؟
البته سينما اين ويژگي را دارد که براي همه بسيار جذاب باشد و کساني که وارد اين عرصه شده و يا دورههاي آموزشي ميبينند همه ميخواهند سينماگر شوند و اين مساله بسيارخوب است، اما بسياري از اين افراد شايد با حضور در اين رويدادها و محافل ميتوانند راه درستتري براي آينده خود انتخاب کنند، شايد به ادامه آنچه که در آن گام برداشتهاند، مصمم شوند يا اينکه متوجه شوند که بايد مسير ديگري را ادامه دهند، براي ادامه فعاليت کساني که به اين المپياد راه پيدا ميکنند، شرايطي فراهم ميشود. برگزارکننده اين المپياد انجمن سينماي جوانان ايران و بنيادسينمايي فارابي است، انجمن ميتواند ادامه مسير اين نوجوانان باشد يعني بعداز اين دوره بسياري از آنها به انجمن راه پيدا کرده و به کار خود ادامه ميدهند، کما اينکه در روز افتتاحيه چهارمين دوره المپياد فيلمسازي از 2 نفر از فيلمسازاني که در اولين دوره المپيادفيلمسازي نوجوانان حضور داشتند که هر دو فيلمسازشده و در حال تحصيل در رشته سينما هستند و راه خود را پيدا کرده و مسير خود را ادامه ميدهند، حضور داشتند. در دورههاي قبل نيز بسياري از شرکتکنندگان در المپياد به نوعي براي حضور در انجمن سينماي جوانان ايران راهنمايي شدند تا در صورت تمايل مسير فيلمسازي را ادامه دهند. البته اين را بايد بگويم سال گذشته کسانيکه در المپياد و در بخش ايده برگزيده شدند، با همکاري مراکزي که در برگزاري المپياد همکاري داشتند موظف شدند از ايدههاي برگزيدگان حمايت کنند از جمله اين مراکز ميتوان به کانون پرورش فکري کودکانونوجوانان و انجمن سينماي جوانان و جشنواره فيلم رشد اشاره کرد، که براي ساخت 3 ايده برتر کمک کرده و شرايط براي ساخت ايدههاي خوب را فراهم کردند. در همين راستا يکي از ايدههاي دوره قبل ساخته شده، ايده دوم در شرف ساخت است و يکي از ايدهها بهدليل اينکه فيلمساز نوجوان بعداز عيد سالجاري بهدليل شرايط کرونا خانوادهاش اجازه ساخت فيلم را ندادند هنوز اتفاقي براي آن رخ نداده است. در کل بايد بگويم شرايط لازم براي پيشرفت و يا ساخت فيلم براي اين افراد تا حدودي فراهم است، متاسفانه براي نوجوانان برنامههاي کمي وجود دارد و کمتر به آنها توجه ميشود بايد فکري براي نوجوانان کرد. البته کانون پرورش فکري کودکانونوجوانان در کنار ما حضور دارد و بخش عمدهاي از نوجوانان را در کشور تحت پوشش قرار داده است، در واقع در ايران براي هرکسي که بخواهد در مسير فرهنگي و هنري قدم بردارد، شرايط لازم براي بروز استعدادها فراهم است، خوشبختانه ايران کشوري است که بعداز پيروزي انقلاب اسلامي بسياري از فعاليتهاي هنري در آن دنبال ميشود که از آن جمله ميتوان به حضور در انجمن سينماي جوانان ايران اشاره کرد که در استانهاي مختلفي حضور دارد و علاقهمندان با کمترين هزينه ميتواند در اين انجمن آموزش فيلمسازي ببينند، اما از آنجايي که اين نوع علاقهمندي بسيار زياد است بايد ساماندهي لازم در اين زمينه صورت گيرد. المپيادفيلمسازي جشنواره فيلمهاي کودکانونوجوانان 4 دوره است که در حال برگزاري است و تلاش خود را براي آموزش نوجوانان علاقهمند ميکند، اما در اين بين بايد مراکز ديگري که ميتوانند در اين زمينه دست بچهها را بگيرند و آنها را راهنمايي کنند به ميدان بيايند و راه را براي پيشرفت آنها فراهم کنند. يکي از نقصهاي قديمي جشنواره، اين بود که نوجوانان در گذشته تنها در داوري فيلمها حضور داشتند و اما در دورههاي جديد المپيادفيلمسازي توانسته است شرايط مناسبي را براي حضور و فعاليت هنري نوجوانان فراهم کند و اين مساله باعث حضور جدي آنها در عرصه هنر ميشود. در اين ميان آموزشوپرورش و يا ديگر مراکز آموزشي بايد در اين حوزه ورود پيدا کنند، خوشبختانه سرزمين ايران سينماخيز است و در سينما استعدادهاي بسياري پرورش پيدا کرده و خداراشکر که از اين نظر نسبت به کشورهاي اطراف خود بسيار جلوتر هستيم، هرچند که محدوديتهاي اعمال شده به کشور ما زياد است اما در حوزه فرهنگوهنر امکانات زيادي از سوي نظام، دولت براي علاقهمندان فراهم است.