مشکلات پوکياستخوان در دوران کرونا
رئيس پژوهشگاه علوم غددومتابوليسم، به مناسبت روز جهاني پوکياستخوان بر لزوم ادامه ارائه خدمات به بيماريهاي غيرواگير و استئوپروز در دوران پاندمي کوويد19 تاکيد کرد. باقر لاريجاني، به مناسبت روزجهاني پوکياستخوان با تبيين اينکه از آغاز پاندمي کوويد19 در دسامبر 2019 تاکنون جهان با چالش بيسابقهاي روبهرو بوده است، گفت: پاندمي کوويد19 را تنها نميتوان بهعنوان همهگيري يک بيماري عفوني در نظر گرفت. اين پاندمي بر همه بخشهاي جامعه جهاني از جمله سلامت، اقتصاد، فرهنگ و سياست تاثير عميق داشته است که تاثير آن تا مدتها ادامه خواهد داشت. وي ادامه داد: تلاشهاي گسترده سالهاي اخير براي کنترل و پيشگيري از بيماريهاي غيرواگير نيز تا حدود زيادي تحتالشعاع اين پاندمي قرار گرفته است. از يک طرف مبتلايان به بيماريهاي غيرواگير در صورت ابتلا به بيماري کوويد19 فرمهاي شديدتر بيماري را تجربه خواهند کرد و از طرف ديگر بهدليل اختلالاتي که در ارائه خدمات پيشگيري و کنترل بيماريهاي غيرواگير رخ داده است، مرگ و ناتواني ناشي از بيماريهاي غيرواگير در دوران اپيدمي افزايش چشمگيري داشته که انتظار ميرود اين تاثير در دوران پس از کوويد19 نيز ادامه داشته باشد. نايبرئيس کميته ملي پيشگيري و مديريت بيماريهاي غيرواگير، با بيان اينکه نتايج يک پيمايش سريع که توسط سازمان جهاني بهداشت انجام شده است نشان داد که در بيش از 75 درصد کشورهاي جهان خدمات پيشگيري و کنترل بيماريهاي غيرواگير بهطورکامل يا تا حدودي دچار اختلال شده است، خاطرنشان کرد: عدم مراجعه بيماران براي دريافت خدمات سرپايي بهدليل ترس از ابتلا براي دريافت خدمات، کاهش نرخ بستري بيماران در بيمارستانها بهدليل لغو اعمال جراحي، شيفت تمام يا بخشي از زمان کار کارکنان بخش سلامت در برنامههاي مبارزه با کوويد19، محدوديتهاي منع رفتوآمد و اختلال در سيستم حملونقل عمومي و تعطيلي خدمات غربالگري مبتني بر جمعيت از شايعترين دلايل اختلال در خدمات بيماريهاي غيرواگير هستند.
ارائه خدمات از راه دور
رئيس پژوهشگاه علوم غدد و متابوليسم، مهمترين رويکردهايي که نظامهاي سلامت براي مقابله با اين اختلالات اتخاذ کردهاند را شامل ترياژ بيماران بر حسب اولويتهاي ارائه خدمات، ارائه خدمات از راه دور (تله مديسين) بهجاي خدمات حضوري، تغيير و واگذاري نقشها و مسئوليتها و راهکارهاي نوآورانه براي زنجيره تامين خدمات، داروها و تجهيزات مورد نياز دانست و تصريح کرد: اختلال خدمات پيشگيري و کنترل بيماريهاي غيرواگير در کشور نيز بهخصوص در اوائل اپيدمي چشمگير بوده است که با گذشت زمان بخشي از اين اختلال با اتخاذ رويکردهاي مختلف جبران شده ولي بخشهايي از آن کماکان دچار اختلال است. لاريجاني در خصوص خدمات پيشگيري، تشخيص و درمان استئوپروز گفت: اين مساله بهداشتي نيز همانند ساير بيماريهاي غيرواگير در تمام جهان متاثر از پاندمي کوويد19 بوده است و در حالي که شکاف بزرگي براي تشخيص و درمان استئوپروز حتي قبل از دوران پاندمي وجود داشته، اين شکاف در دوران اپيدمي عميقتر شده است. وي ادامه داد: در يک مطالعه در بريتانيا نشان داده شد که تعداد موارد خطرسنجي شکستگي با استفاده از ابزار فرکس در جهان در دوران پاندمي به کمتر از يک دوم در مقايسه با زمان مشابه قبل از پاندمي رسيده است که نشاندهنده اختلال شديد در دريافت خدمات ويزيت و مشاوره است. لاريجاني افزود: در مطالعه ديگري در شمال ايتاليا در يک مرکز درماني نشان داده شده که موارد انجام دانسيتومتري در دوران اوج اپيدمي به کمتر از 20 درصد زمان مشابه رسيده و در مقاطعي حتي به صفر نزديک شده است. وي ادامه داد: انجمنها و سازمانهاي بينالمللي در تلاش براي پاسخ به سوالات و ابهامات فراواني که در اين حوزه وجود دارد اقدام به انتشار راهنماهاي باليني براي ارائه خدمات مرتبط با درمان استئوپروز و پيشگيري از شکستگي کردهاند تا اختلال ايجاد شده تا حدودي جبران شود. نايبرئيس کميته ملي پيشگيري و کنترل بيماريهاي غيرواگير ضمن اشاره به عزم استوار وزارت بهداشت در کنترل بيماريهاي غيرواگير، گفت: پژوهشگاه علوم غددومتابوليسم با همکاري دفتر مديريت بيماريهاي غيرواگير وزارت بهداشت و دفتر آموزش و ارتقا سلامت معاونت بهداشت وزارت بهداشت هر ساله در هفتههاي منتهي به روزجهاني پوکياستخوان فعاليتهايي را به منظور کاهش بار اين بيماري در کشور از جمله برگزاري وبينار و دورههاي آموزشي تخصصي، برگزاري کمپين، تهيه و توزيع کتابچهها، پمفلت و پوستر آموزشي براي عموم انجام ميدهد.
