آرمان ملي - مطهره شفيعي: زندگي تحت تاثير کروناست! ديگر تصميمي را نميتوان با قاطعيت براي آينده نزديک هم اتخاذ کرد و تنها بايد به اميد فردايي بود که شايد آمار کشتهشدگان کرونا کاهش داشته باشد و فرداهاي بعد اين روند نزولي ادامه پيدا کند. مهمترين اتفاق پيش روي کشور انتخابات رياستجمهوري در سال 1400 است؛ انتخاباتي که اهميت آن بيش از انتخاباتهاي رياستجمهوري گذشته است. به اعتقاد برخي، نحوه مواجهه رئيسجمهور سيزدهم با آمريکا ميتواند زمينهساز لغو تحريمها يا بازگشت آرامش اقتصادي به کشور باشد که البته اين مهم مستلزم مشخص شدن رئيسجمهور بعدي آينده آمريکاست. از جهتي ديگر جامعه در انتخابات مجلس که در ماههاي نهايي سال 98 برگزار شد نشان داد که برخلاف گذشته چندان آمادگي حضور در پاي صندوقهاي راي را ندارد که دلايل آن محل بحث در اين گزارش نيست اما بسياري بر اين باور هستند که کرونا تاثير زيادي در کاهش رايدهندگان داشت. با افزايش ابتلا و فوت بر اثر کرونا طبيعي است که ترس و واهمه مردم از حضور در صفها و شعب اخذ راي بيشتر شود. سيزدهمين دوره انتخابات رياستجمهوري 28 خرداد 1400 برگزار ميشود و تاکنون پزشکان و آگاهان درباره پايان اين بيماري جهانگير به اظهارنظر مطمئني نپرداختهاند، چراکه هيچ پزشکي نميتواند زمان پايان آن را حتي تخمين درستي بزند، پس منطقي است که براي بررسي موضوع فرض را بر تداوم بقاي کرونا تا زمان انتخابات رياستجمهوري گذاشت. حضور رايدهندگان در پاي صندوقهاي راي در انتخابات 1400 موردنياز است، اما چه فکري ميتوان براي کاهش هراس از ابتلا به کرونا در روز رايگيري داشت؟
ساير کشورها چه کردند؛ ايران چه کند؟
تنها در ايران نيست که انتخابات قرار است در روزهاي کرونايي برگزار شود. برخي کشورها براي اين موضوع به چارهانديشي پرداختند؛ بهعنوان نمونه، 27 مرداد بود که نخستوزير نيوزيلند در پي افزايش شمار مبتلايان به ويروس کرونا در اين کشور، انتخابات سراسري نيوزيلند را با يکماه تعويق به روز هفدهم اکتبر موکول کرد يا کميسيون انتخابات اتحاديه ميانمار براي اطمينان از حفظ فاصله اجتماعي در مراکز رايدهي، کميسيون مستقل انتخابات متعهد شده است که تعداد مراکز رايدهي را از 40هزار به 50هزار مرکز افزايش دهد. انتخابات آمريکا هم در چند منطقه و بهصورت پستي و روشهاي غيرحضوري است اما در ايران چه بايد کرد؟ به گفته عباسعلي کدخدايي، سخنگوي شوراي نگهبان هنوز اتفاق خاصي براي الکترونيکي شدن انتخابات نيفتاده است؛ او معتقد است که با توجه به شيوع ويروس کرونا ضرورت آن بيشتر از گذشته است؛ وزارت کشور زحمات زيادي براي الکترونيکي شدن انتخابات انجام داده و جلسات متعددي با کارشناسان شوراي نگهبان داشتند، اما سلامت انتخابات و صيانت از راي مردم براي ما مهم است؛ چه انتخابات الکترونيکي و چه انتخابات سنتي باشد، بايد نگاهمان به پاسداري و صيانت از راي مردم باشد. وقتي از سخنگوي شوراي نگهبان سوال شد اولين تجربه انتخابات کرونايي، انتخابات رياستجمهوري آمريکاست که بخشي از آن بهصورت پستي در حال برگزاري است. چنين احتمالاتي هم ممکن است براي ما وجود داشته باشد؟ توضيح داد: «هنوز صحبتي نشده است. در آمريکا و برخي کشورهاي اروپايي از قديمالايام راي مکاتبهاي وجود داشت. مثلا در انگلستان چون افراد زيادي از کادر نظامي و دولتيها در خارج از کشور بودند، راي مکاتبهاي را ايجاد کرده بودند. در ايران چنين چيزي نداريم و قانون هم تصريح کرده که خود فرد بايد پاي صندوق برود و راي خود را اعلام کند. اگر قرار بر تغييري در اين روش رايگيري باشد، بايد هم قوانين را اصلاح کنيم و هم نيازهاي جامعه را به گونهاي در نظر بگيريم که هم قانون رعايت شود و هم سلامت افراد.»
احتمال تعويق زمان انتخابات رياستجمهوري
بنابراين تنها راه باقيمانده تعويق انتخابات است چراکه مشخص است با توجه به تاکيد ستاد ملي مقابله با کرونا مبني بر عدم خروج از منزل و نزديک نشدن افراد به يکديگر، حضور آنها مانند 12 دوره قبل در پاي صندوقهاي راي بعيد است. کدخدايي درباره امکان تعويق انتخابات رياستجمهوري گفته است: «تا الان خير مگر اينکه شرايط کرونايي به گونهاي باشد که از سوي دستگاههاي ديگر تغيير را لازم بدانند. منع قانوني براي تعويق وجود ندارد اما هم در انتخابات مجلس و هم رياستجمهوري فاصله مرحله دوم انتخابات را هم بايد در نظر بگيريم. آن فاصله بايد بهگونهاي باشد که به دوره پاياني دولت فعلي برسيم. اينطور نباشد که وقتي تا اواسط مردادماه دولت بايد تغيير کند، انتخابات را شهريور برگزار کنيم. مگر اينکه امري خارج از اراده همه باشد که آنوقت متفاوت است.» اما به نظر نميرسد چارهاي بايد براي آن از اکنون انديشيد.