بازار اجاره مسکن، کمی آرام گرفت

در اولين ماه پاييز، بازار اجاره مسکن به لحاظ حجم عرضه و تقاضا نسبت به تابستان با افت مواجه شد؛ در عين حال که گزارش‌هاي ميداني از افت پنج تا 10 درصدي نرخ‌ها نسبت به تابستان حکايت دارد، آمارها نشان مي‌دهد سياست نرخ‌گذاري براي اجاره‌بها توفيق چنداني نداشته است. به گزارش ايسنا، نوسانات بازار اجاره مسکن از نظر حجم معاملات به کمترين ميزان خود از ارديبهشت امسال تا کنون رسيد. امسال بازار اجاره مسکن از يک نظر مشابه رفتار سال‌هاي گذشته و از سوي ديگر با يک تغيير نسبت به قبل همراه شده است. وجه تشابه وضعيت اجاره در پاييز نسبت به تابستان، افت تقاضا ناشي از کاهش جابه‌جايي و آغاز سال تحصيلي است. در سوي ديگر با توجه به شيوع ويروس کرونا و تغيير قيمت‌ها بخش قابل توجهي از هر دو سوي عرضه و تقاضا نسبت به تمديد قراردادهاي اجاره اقدام کردند. دولت هم روز 9 تيرماه براي کمک به اقشار اجاره‌نشين و جلوگيري از رشد قيمت اجاره در شرايط اپيدمي ويروس کرونا حداکثر سقف افزايش ساليانه اجاره در تهران، کلان‌شهرها و ديگر شهرها را به ترتيب 25، 20 و 15 درصد تعيين کرد که ظاهرا چندان جواب نداده است.

کاهش فايل‌هاي اجاره

براساس اطلاعات به دست از سامانه کيليد در 27 روز ابتداي مهرماه 1399 حجم فايل‌هاي عرضه شده به بازار مسکن 15 منطقه از کلان‌شهر تهران از طريق اين سامانه حدود 14 درصد نسبت به مدت مشابه ماه قبل کاهش يافته و نرخ‌هاي پيشنهادي نيز با افت 8/3 درصدي مواجه شده است. اين داده‌ها شامل مناطق 1 تا 11، 13 تا 15 و 22 است و هفت منطقه ديگر شهر تهران به دليل کمبود فايل‌هاي در دسترس در اين گزارش لحاظ نشده است. از طرف ديگر واسطه‌هاي ملکي مي‌گويند که تقاضا براي اجاره به حدود نصف فصل تابستان رسيده و به همين دليل نرخ قراردادهاي قطعي نسبت به تابستان کاهش پنج تا 10 درصد را نشان مي‌دهد. بررسي‌هاي ميداني گوياي آن است نوسانات قيمت در بخش فروش به تدريج تاثير خود را بر بازار اجاره مي‌گذارد. هرچند تغييرات قيمتي در بخش اجاره به تدريج صورت مي‌گيرد و نمي‌توان انتظار داشت نرخ اجاره‌بها به اندازه نرخ فروش افزايش پيدا کند. در سوي ديگر ريز داده‌هاي به دست آمده از تحرکات بازار مسکن نشان مي‌دهد با پايان فصل جابه‌جايي، واحدهاي بزرگ‌متراژ با توجه به نرخ بالاي اجاره با مشکل کمبود تقاضا مواجه شده‌اند و هم‌اکنون بخش قابل توجهي از آگهي‌هاي مجازي و فايل‌هاي موجود اجاره در دفاتر املاک را واحدهاي بزرگ‌متراژ در بر گرفته‌اند. اطلاعات مذکور حاکي از آن است که ميانگين متراژ واحدهاي عرضه‌شده به بازار اجاره 15 منطقه پايتخت در تابستان امسال 92 متر و در 20 روز ابتداي پاييز 95 متر بوده است. ميانگين سن آپارتمان‌ها نيز که در تابستان به‌طور متوسط 6/10 سال بوده در 20 روز ابتداي مهرماه به 9/9 سال کاهش يافته است. هر دو گزاره از کاهش توان تقاضا براي سکونت در واحدهاي مسکوني مرغوب‌تر حکايت دارد.

نرخ‌گذاري براي اجاره جواب نداد

دولت در اوايل تابستان براي کنترل بازار اجاره اقدام به نرخ‌گذاري کرد. مطابق مصوبه ستاد ملي مقابله با کرونا حداکثر سقف افزايش ساليانه اجاره‌بها در شهر تهران 25 درصد، در ساير کلان‌شهرها 20 درصد و در ديگر شهرها 15 درصد تعيين و اعلام شد صاحبخانه‌ها اجازه ندارند بيش از اين مقدار اجاره‌بها را افزايش دهند. با اين حال آمار بانک مرکزي در شهريورماه نشان مي‌دهد نرخ اجاره در تهران 1/30 درصد نسبت به ماه مشابه سال قبل افزايش يافته است. در کل کشور نيز مطابق گزارش مرکز آمار، ميزان افزايش اجاره‌بها در تابستان در کل کشور 9/28 درصد بوده و با آنچه مد نظر مسئولان بوده فاصله دارد.