«سل»، بيماري قابل پيشگيري و درمان

متخصص بيماريهاي عفوني بيمارستان مسيح‌دانشوري با بيان اينکه سل يک بيماري عفوني مزمن و کشنده، اما قابل پيشگيري و درمان است، بر ضرورت مراجعه بيماران مسلول به مراکزدرماني بدون ترس از ابتلا به کرونا تاکيد کرد. دکترمجيد مرجاني همزمان با 23 مهرماه روز ملي مبارزه با سل گفت: بشر از هزاران سال پيش با بيماري سل درگير بوده است و هنوز هم در کل جهان و ايران يک معضل بهداشتي محسوب مي‌شود. نبايد از تشخيص، درمان و پيگيري بيماران مبتلا به اين بيماري غافل شويم و به‌خاطر ترس از ابتلا به کرونا اين بيماري را ناديده بگيريم. اين متخصص بيماري‌هاي عفوني بيمارستان مسيح دانشوري در ادامه بهترين راه پيشگيري از سل را در کودکان واکسيناسيون و در بزرگسالان شناسايي و درمان به موقع و کامل برشمرد و خاطرنشان کرد: اين روزها شيوع بيماري کوويد19 سبب ايجاد شرايط ويژه‌اي در جوامع شده و پيگيري و درمان ساير بيماري‌هاي عفوني و غيرعفوني را تحت‌الشعاع قرار داده است. ممکن است افراد به‌خاطر ترس از ابتلا به کرونا از پيگيري و درمان بيماري‌هاي خود غافل شده و کمتر به آنها دقت کنند. دانشيار دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي ادامه داد: با توجه به انجام واکسيناسيون از دهه‌ها قبل در کشور کمتر شاهد بروز سل اطفال هستيم. اگرچه اين بيماري مي‌تواند در تمام رده‌هاي سني بروز کند، اما 2 گروه سني سالمندان و رده سني 30-15 سالگي را بيشتر درگير مي‌کند. متخصص عفوني بيمارستان مسيح دانشوري افزود: از گذشته‌هاي دور بيماري سل با فقر و سوءتغذيه همراه بوده و بيشتر افرادي را که از نظر اقتصادي داراي وضعيت ضعيفي بودند، درگير مي‌کرده است.

علائم

مرجاني تاکيد کرد: اصولا هر فردي که بيش از سه هفته داراي سرفه مزمن باشد که علت آن شناخته شده نيست بايد مشکوک به سل تلقي شود و از نظر اين بيماري مورد بررسي و ارزيابي قرار گيرد تا در صورت مبتلا بودن روند درمان سريع وي آغاز شود. وي سرفه مزمن، کاهش وزن، خلط، کاهش اشتها، تب و تعريق شبانه را از علائم بيماري سل بيان کرد و يادآور شد: با توجه به اينکه همه علائم همزمان در يک بيمار ديده نمي‌شود، ممکن است بيمار فقط يک يا دو علامت را داشته باشد. مرجاني گفت: امروزه در جهان حدود 10 ميليون نفر سالانه به سل مبتلا مي‌شوند. در سال 1357 آمار مبتلايان در کشور ما حدود 135 در 100 هزار نفر بود که با اقدامات صورت گرفته اين آمار به حدود يک دهم رسيده است. وي سل را يک بيماري عفوني قابل پيشگيري و داراي درمان ذکر کرد و افزود: از 80 سال پيش درمان اين بيماري شناخته شد و درصورت مراجعه به‌موقع بيمار و تشخيص زودهنگام و شروع درمان حدود 95 درصد بيماران بهبودي کامل پيدا مي‌کنند. اما درصورت مراجعه‌نکردن به‌موقع، مصرف نامرتب داروها و رهاکردن نيمه‌کاره درمان، درصد بهبودي بيمار کاهش مي‌يابد. اين دانشيار دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي با بيان اينکه سل يک بيماري بالقوه کشنده است بر درمان به‌موقع و منظم و کامل مبتلايان تاکيد کرد و افزود: درصورت درمان‌نشدن به‌موقع و کامل يک سوم مبتلايان به اين بيماري در طول يکسال و حدود نيمي از آنان در طول 5 سال جان خود را از دست مي‌دهند. وي گفت: اگرچه سل مي‌تواند يک بيماري کشنده باشد، اما با توجه به وجود درمان‌هاي موثر براي آن مي‌تواند بالاي 95 درصد بهبودي کامل داشته باشد. بنابراين بسيار مهم است که بيمار با مشاهده علائم ذکرشده به‌موقع مراجعه کند تا پس از تشخيص درمان وي آغاز شود.

درمان را به تعويق نيندازيد

متخصص عفوني بيمارستان مسيح دانشوري سل را جزو بيماري هاي ريوي مزمن دانست که مي‌تواند فرد را مستعد ابتلا به کروناي شديدتري کند. وي در اين باره گفت: متاسفانه در حال حاضر بيماران داراي سرفه‌هاي مزمن و علائم مشکوک به سل از ترس کرونا، مراجعه به مراکزدرماني را به تعويق مي‌اندازند. اين موضوع باعث پيشرفت بيماري آنها شده و زماني مراجعه مي‌کنند که دچار خلط‌خوني شده و بيماري به مرحله خطرناک رسيده است. مرجاني با تاکيد بر اينکه بيماران نبايد از نگراني کرونا درمان خود را به تعويق بيندازند، گفت: در حال حاضر در کل مراکز درماني کشور مراقبت و درمان بيماران کرونايي و ديگر بيماران در بخش‌هاي مجزايي انجام مي‌شود. به‌طور مثال در بيمارستان مسيح‌دانشوري، اورژانس و بخش سل و کرونا کاملا جداگانه و مجزا از هم قرار دارند. وي در ادامه به افرادي که دچار سرفه‌هاي مزمن هستند يا تحت درمان سل قرار دارند، توصيه کرد: بدون دغدغه و نگراني از ابتلا به کرونا با رعايت پروتکل‌هاي بهداشتي به مراکزدرماني مراجعه کرده تا روند تشخيص و درمان خود را طي کنند.

راه‌هاي پيشگيري

وي واکسن «ب» «ث» «ژ» را از قديمي‌ترين واکسن‌هاي موجود در کشور برشمرد که در بدو تولد به تمامي نوزادان تزريق مي‌شود و باعث کاهش ميزان بروز سل در نوزادان، شيرخواران و کودکان شده است. مرجاني اظهارکرد: با توجه به مطالعات تزريق واکسن در بزرگسالي خيلي موثر نيست و رعايت نکات بهداشتي، شناسايي و درمان سريع و به موقع و کامل افراد مسلول بهترين راه پيشگيري از بيماري سل است. اين دانشيار دانشگاه خاطرنشان کرد: با توجه به اينکه هر فرد مسلول مي‌تواند سالانه 15 نفر را آلوده کند، براي اطفال واکسن بهترين راه پيشگيري است و براي بالغين رعايت نکات بهداشتي و شناسايي سريع افراد و درمان آنهاست.

راه‌هاي انتقال بيماري

مرجاني در خصوص راه‌هاي انتقال اين بيماري عفوني گفت: با توجه به اينکه بيماري از فرد به فرد منتقل مي‌شود، درصورتي که بيمار از بيماري خود خبر نداشته باشد از طريق سرفه، نفس‌کشيدن و يا حتي حرف‌زدن مي‌تواند ميکروب را در هوا پخش کرده و باعث آلودگي و انتقال آن به ساير افراد شود. دانشيار دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي، خاطرنشان کرد: چنانچه بيماري فرد مسلول به‌موقع تشخيص داده شود و تحت درمان قرار گيرد، داروها را مرتب و به موقع مصرف کند، در مدت حدود 2 تا 3 هفته بيماري وي از حالت مسري بودن خارج مي‌شود. بنابراين درمان بيمار مبتلا به سل، به نوعي پيشگيري و جلوگيري از ابتلاي ساير افراد محسوب مي‌شود.