بعد از 3 انتخابات اميدبخش براي اصلاحطلبان حالا در اين اردوگاه نوميدي بيشتر حس ميشود. بدنه رأي اصلاحطلبان بعد از چند دوره حضور پررنگ در پاي صندوق هاي راي حالا با شک و ترديد درباره حضوري ديگربار حرف مي زند و عملکرد اصلاحطلبان طي سال هاي اخير حضور در قدرت را رضايت بخش نمي داند. اکنون که اصولگرايان در حالت آماده باش انتخاباتي قرار گرفتهاند و هر طيف از آنها به طور جدي کليد انتخابات را زده است، مناقشهاي در بين اصلاحطلبان بر سر نگاه به انتخابات 1400 وجود دارد. خبرآنلاين نوشت؛در حال حاضر براي اصلاحطلبان ميتوان سه حالت متصور شد؛ 1- اصلاحطلبان وارد انتخابات ميشوند ولو مانند گذشته با يک جريان ائتلاف کنند؛ اين نگاه واقع گرايانه بيشتر بين جريان راست اصلاحطلب مثل کارگزاران ديده ميشود که با ميانهروهاي اصولگرا ميانه بدي ندارند. 2- اصلاحطلبان وارد انتخابات ميشوند اما تنها با کانديداي اختصاصي خود؛ افراد معتقد به ديدگاه آنهايي هستند که فاصله گرفتن جامعه مدني از خود را حس کرده اند اما کماکان کورسويي از اميد در خود دارند و معتقدند با حضور مشروط ميتوانند نقشآفريني کنند. 3- برخي تحليلگران هم فاصله گرفتن جامعه مدني را مشاهده کردهاند اين فاصله را جديتر از اين حرفها ميدانند به طوري که معتقدند با حضور اصلاحطلبترين فرد در انتخابات - به فرض حل شدن مساله تاييدصلاحيتهاي شوراي نگهبان - گره از کار فروبسته اصلاحطلبان باز نخواهد شد و ضرورت دارد تا چند سالي دور از قدرت به بازسازي و اصلاح جريان و بدنه افکارعمومي اين جريان مبادرت کرد.
مجمع روحانيون ميدان دار ميشود؟
اخيرا نامهاي سرگشاده از آيتا... محمد موسوي خوئينيها که به پدرخوانده اصلاحطلبان شهرت دارد منتشر شد که خطاب به اصلاحطلبان تاکيد کرده بود اين جريان سياسي باز هم بايد مردم را به مشارکت در انتخابات دعوت کند. در اين نامه چيزي جز تاکيد به حضور در انتخابات نوشته نشده بود اما نامه اين پيام را به همراه داشت که مجمع روحانيون مبارز با وجود فضاي نوميدي، قرار است بازيگر ميدان انتخابات 1400 شود. اما چگونگي اين نقش آفريني را شايد بتوان با گذشت زمان به آن پاسخ داد. سيدعبدالواحد موسويلاري، وزيرکشور دولت اصلاحات و عضو ديگر مجمع روحانيون مبارز نيز هفته گذشته هدف اصلاح طلبان در انتخابات رياست جمهوري سال آينده، معرفي نامزد واحد و آشتي مردم با انتخابات عنوان کرد. موسوي لاري ميگويد:«اگر متوليان انتخابات قانونمند حرکت کنند و مردم احساس کنند که راي شان محترم است شرکت ميکنند و اگر مردم پاي صندوقها بيايند اصلاحطلبان پيروز خواهند بود. در چنين فضايي، اصلاحطلبان ميتوانند به اجماع و نقطه نظر واحد برسند. او معتقد است: اگر بزرگان اصلاحات اراده جدي داشته باشند اين کار شدني است و خيلي دست نيافتني نيست.»
کارگزاران و چهار، پنج کانديداي رياست جمهوري
فعالترين جريان در اردوگاه اصلاحات حزب کارگزاران است که با وجود غيبت ديگر اصلاحطلبان در صحنه انتخابات مجلس يازدهم باز هم در ميدان باقي ماند و فهرست انتخاباتي منتشر کرد. «کارگزاران راهبرد خود را تلاش براي اصلاح امور مختلف در جمهوري اسلامي و انتخابات را مهمترين ابزارهاي اصلاح امور ميداند» اين ماحصل برگزاري جلسه شوراي مرکزي حزب کارگزاران به رياست محسن هاشمي با موضوع انتخابات 1400 است که يک ماه پيش برگزار شد. در اين جلسه پيشنهادهاي کميته سياسي حزب براي ورود به انتخابات 1400 مطرح و تصويب شد که از مصوبات آن حمايت کارگزاران از يک نهاد فراگير و هماهنگکننده براي حضور در انتخابات 1400 در جبهه اصلاحات بوده است. همچنين چند کانديداهاي منسوب به اين حزب نيز مطرح شد که البته کارگزاران بلافاصله آن را تکذيب کرد. يک ماه پيش مطلبي منتشر شده بود که حاکي از آن بود که کارگزاران براي انتخابات آينده پنج گزينه در نظر گرفته است. سردار حسين دهقان وزير دفاع دولت يازدهم، علي لاريجاني رئيس پيشين مجلس، سيد حسن خميني، در کنار اسحاق جهانگيري، معاون اول دولت روحاني و محسن هاشمي رفسنجاني، فرزند ارشد مرحوم هاشمي که دو گزينه آخر گزينههاي حزبي هستند نامشان مطرح شده بود. اما در بيانيه حزب کارگزاران ضمن تکذيب اين مطلب گفته شده بود: «حزب کارگزاران سازندگي ايران طبق برنامه از پيش تعيين شده، تا به امروز تلاش خود را در سطح درونحزبي معطوف به تصويب شکل و نوع ورود به انتخابات رياست جمهوري سال آينده نموده و قاعدتا به سطح بررسي مصاديق و حتي برنامههاي انتخاباتي نرسيده است.» با اين حال حسين مرعشي ميگويد: اين حزب چهار کانديدا براي انتخابات آينده دارد. او در پاسخ به اينکه آيا حزبش با علي لاريجاني درباره انتخابات ديداري داشته گفته: حزب کارگزاران تاکنون هيچ ديداري با آقاي لاريجاني نداشته است و اصلا معلوم نيست که خود او بخواهد به عرصه انتخابات وارد شود يا خير. کارگزاران اکنون چهار نامزد حزبي دارد و نيازي ندارد از آقاي لاريجاني حمايت کند.
اتحاد ملتي ها بيقيد و شرط نميآيند
کارگزاران، طيف راست اصلاحطلبان که خود را هنوز زير سايه مرحوم آيتا... هاشمي رفسنجاني مي بيند با طيف چپ اصلاحطلبان مثل اتحاد ملت که سايه جبهه مشارکت بر آن افتاده متفاوت فکر ميکند. سعيد حجاريان تئوريسين شاخص اصلاحطلبان معتقد است «شايد عقلانيترين راهبرد را بتوان در «مشارکت مشروط» جست؛ از فرصت انتخابات استفاده کرد ولي چنان چه شروط مطرح شده برآورده نشد، عطاي انتخابات را به لقايش بخشيد.» عبدا... ناصري، عضو بنياد باران همين اعتقاد را دارد. مصطفي تاج زاده، معاون سياسي دولت اصلاحات نيز معتقد است «با استراتژي حضور بي قيد و شرط در قدرت تأثيرگذاري نخواهيم داشت و اصلاحات را بيهويت و بيخاصيت و جامعه را منفعل ميکنيم.» اما نگاه حضور مشروط در انتخابات به مذاق برخي ديگر از اصلاحطلبان خوش نميآيد. در اين ميان ميتوان به بهزاد نبوي اشاره کرد که با وجود آنکه جزو طيفهاي چپ اصلاحطلب به شمار ميرود اما با کارگزاران همداستان است.
محمدرضا عارف و چندين سال سوال
در اين ميان طيف محمدرضا عارف را نميتوان ناديده گرفت. او پس از پيروزي حسن روحاني به واسطه کنارهگيرياش از انتخابات 92 تاکنون به عنوان يکي از نامزدهاي بالقوه 1400 مطرح شده است. در آخرين روزهاي شهريور گذشته سايت اميدنامه نزديک به اين چهره سياسي به بيان چند نکته درباره انتخابات 1400 پرداخت که موضع اين طيف را در انتخابات روشن ميکند. در اين يادداشت آمده است: « جريان اصلاح طلب به هيچ وجه از کانديداي نيابتي و غيراصلاحطلب حمايت نخواهد کرد.» همچنين در اين يادداشت نوشته شده است: «تجربه انتخابات سال 92 نشان داد که جريان اصلاحطلب نبايد تسليم برخي نظرسنجيها (بخوانيم نظرسازي ها شود) از اين رو با درس گرفتن از اين تجربه افق انتخابات 1400 از اين حيث تا حدودي مشخص و روشن است به همين دليل اظهار نظر هايي که در خصوص احتمال حمايت از کانديداي نيابتي و غير اصلاحطلب ميشود صرفاً اظهار نظر شخصي افراد مي باشد و قابليت اعتنا ندارد.»