ترس و دلهره در اردوگاه اصلاحات؛
چپگرايان به تعطيلاتِ سياسي ميروند؟
اردوگاه اصلاحات برخلاف اردوگاه اصولگرايان حال و روز خوشي ندارد، هنوز تکليف اين جريان با انتخابات 1400 مشخص نشده است و معلوم نيست آيا حضور پررنگ خواهند داشت يا گوي و ميدان را براي رقيب راستنشينان خالي خواهند کرد. بعد از 3 انتخابات اميدبخش براي اصلاحطلبان حالا در اين اردوگاه نوميدي بيشتر حس ميشود. بدنه رأي اصلاحطلبان بعد از چند دوره حضور پررنگ در پاي صندوقهاي راي حالا با شک و ترديد درباره حضوري ديگربار حرف ميزند و عملکرد اصلاحطلبان طي سالهاي اخير حضور در قدرت را رضايتبخش نميداند. اکنون که اصولگرايان در حالت آمادهباش انتخاباتي قرار گرفتهاند و هر طيف از آنها بهطور جدي کليد انتخابات را زده است، مناقشهاي در بين اصلاحطلبان بر سر نگاه به انتخابات 1400 وجود دارد. خبرآنلاين نوشت، در حال حاضر براي اصلاحطلبان ميتوان سه حالت متصور شد. نخست؛ اصلاحطلبان وارد انتخابات ميشوند ولو مانند گذشته با يک جريان ائتلاف کنند. دوم؛ اصلاحطلبان وارد انتخابات ميشوند اما تنها با کانديداي اختصاصي خود و سوم اينکه برخي تحليلگران هم فاصله گرفتن جامعه مدني را مشاهده کردهاند اين فاصله را جديتر از اين حرفها ميدانند بهطوريکه معتقدند با حضور اصلاحطلبترين فرد در انتخابات گره از کار فروبسته اصلاحطلبان باز نخواهد شد.
مجمع روحانيون ميداندار ميشود؟
اخيرا نامهاي سرگشاده از آيتا... محمد موسوي خوئينيها که به پدرخوانده اصلاحطلبان شهرت دارد منتشر شد که خطاب به اصلاحطلبان تاکيد کرده بود اين جريان سياسي باز هم بايد مردم را به مشارکت در انتخابات دعوت کند. در اين نامه چيزي جز تاکيد به حضور در انتخابات نوشته نشده بود اما نامه اين پيام را به همراه داشت که مجمع روحانيون مبارز با وجود فضاي نوميدي، قرار است بازيگر ميدان انتخابات 1400 شود. اما چگونگي اين نقشآفريني را شايد بتوان با گذشت زمان به آن پاسخ داد. عبدالواحد موسوي لاري، وزير کشور دولت اصلاحات و عضو ديگر مجمع روحانيون مبارز نيز هفته گذشته در گفتوگو با ايرنا هدف اصلاحطلبان در انتخابات رياستجمهوري سال آينده، معرفي نامزد واحد و آشتي مردم با انتخابات عنوان کرد.
کارگزاران و چهار، پنج کانديداي رياستجمهوري
فعالترين جريان در اردوگاه اصلاحات حزب کارگزاران است که با وجود غيبت ديگر اصلاحطلبان در صحنه انتخابات مجلس يازدهم باز هم در ميدان باقي ماند و فهرست انتخاباتي منتشر کرد. «کارگزاران راهبرد خود را تلاش براي اصلاح امور مختلف در جمهوري اسلامي و انتخابات را مهمترين ابزارهاي اصلاح امور ميداند» اين ماحصل برگزاري جلسه شوراي مرکزي حزب کارگزاران به رياست محسن هاشمي با موضوع انتخابات 1400 است که يکماه پيش برگزار شد. در اين جلسه پيشنهادهاي کميته سياسي حزب براي ورود به انتخابات 1400 مطرح و تصويب شد که از مصوبات آن حمايت کارگزاران از يک نهاد فراگير و هماهنگکننده براي حضور در انتخابات 1400 در جبهه اصلاحات بوده است. همچنين چند کانديداي منسوب به اين حزب نيز مطرح شد که البته کارگزاران بلافاصله آن را تکذيب کرد. يک ماه پيش مطلبي منتشر شده بود که حاکي از آن بود که کارگزاران براي انتخابات آينده پنج گزينه در نظر گرفته است. سردار حسين دهقان وزير دفاع دولت يازدهم، علي لاريجاني رئيس پيشين مجلس، حجتالاسلام والمسلمين سيدحسن خميني، در کنار اسحاق جهانگيري، معاون اول دولت روحاني و محسن هاشمي رفسنجاني، فرزند ارشد مرحوم هاشمي که دو گزينه آخر گزينههاي حزبي هستند نامشان مطرح شده بود. اما در بيانيه حزب کارگزاران ضمن تکذيب اين مطلب گفته شده بود: «حزب کارگزاران سازندگي ايران طبق برنامه ازپيشتعيينشده، تا به امروز تلاش خود را در سطح درونحزبي معطوف به تصويب شکل و نوع ورود به انتخابات رياستجمهوري سال آينده کرده و قاعدتا به سطح بررسي مصاديق و حتي برنامههاي انتخاباتي نرسيده است.»
اتحاد ملتيها بيقيد و شرط نميآيند
کارگزاران، طيف راست اصلاحطلبان که خود را هنوز زير سايه مرحوم آيتا... هاشمي رفسنجاني ميبيند با طيف چپ اصلاحطلبان مثل اتحاد ملت که سايه جبهه مشارکت بر آن افتاده متفاوت فکر ميکند. سعيد حجاريان، تئوريسين شاخص اصلاحطلبان معتقد است: «شايد عقلانيترين راهبرد را بتوان در «مشارکت مشروط» جست؛ از فرصت انتخابات استفاده کرد ولي چنانچه شروط مطرحشده برآورده نشد، عطاي انتخابات را به لقايش بخشيد.» عبدا... ناصري، عضو بنياد باران همين اعتقاد را دارد. مصطفي تاجزاده، معاون سياسي دولت اصلاحات و عضو حزب منحل اعلامشده مشارکت نيز معتقد است: «با استراتژي حضور بيقيد و شرط در قدرت تاثيرگذاري نخواهيم داشت و اصلاحات را بيهويت و بيخاصيت و جامعه را منفعل ميکنيم.» سعيد شريعتي، عضو حزب اتحاد ملت نيز بر مشروط شدن معرفي کانديدا از سوي اصلاحطلبان تاکيد کرده و به برنا گفته: «حمايت جبهه اصلاحات از هر کانديدا مشروط به دو اصل است. نخست ارائه برنامه و دوم ملزم شدن به اين مهم که اصلاحطلبان، نهايت از يک کانديدا حمايت ميکنند و آن کانديدا طي يک مکانيسم نظرخواهي عمومي انتخاب ميشود.»
محمدرضا عارف و چندين سال سوال
در اين ميان طيف محمدرضا عارف را نميتوان ناديده گرفت. او پس از پيروزي حسن روحاني به واسطه کنارهگيرياش از انتخابات 92 تا کنون به عنوان يکي از نامزدهاي بالقوه 1400 مطرح شده است. در آخرين روزهاي شهريور گذشته سايت اميدنامه نزديک به اين چهره سياسي به بيان چند نکته درباره انتخابات 1400 پرداخت که موضع اين طيف را در انتخابات روشن ميکند. در اين يادداشت آمده است: «جريان اصلاحطلب به هيچ وجه از کانديداي نيابتي و غيراصلاحطلب حمايت نخواهد کرد.» همچنين در اين يادداشت نوشته شده است: «تجربه انتخابات سال 92 نشان داد که جريان اصلاحطلب نبايد تسليم برخي نظرسنجيها شود. از اين رو با درس گرفتن از اين تجربه افق انتخابات 1400 از اين حيث تا حدودي مشخص و روشن است به همين دليل اظهارنظرهايي که در خصوص احتمال حمايت از کانديداي نيابتي و غيراصلاحطلب ميشود صرفا اظهارنظر شخصي افراد ميباشد و قابليت اعتنا ندارد.» حسين مرعشي در گفتوگويي از آغاز فعاليت انتخاباتي محمدرضا عارف و اسحاق جهانگيري خبر داده بود.
اصلاحطلبي مرده يا به تعطيلات برود؟
با وجود آنکه گروههاي اصلاحطلب معتقد به حضور در انتخابات هستند برخي تحليلگران نيز معتقدند اصلاحطلبان فعلا بايد کمي به خود استراحت بدهند و از فضاي سياسي به دور باشند. محمدرضا تاجيک سال گذشته در گفتوگواي گفته بود: «ما بايد به چهرهها و نيروهاي جديد مجال بدهيم؛ به کساني که پر از استعداد هستند، اما رؤيت نميشوند. پس بايد به کساني که خود را ژنرالهاي جريان اصلاحطلبي تعريف کردهاند و يک مقدار به تعطيلات تاريخي و استراحت احتياج دارند، اجازه بدهند نيروهاي باطراوت و باانگيزه وارد صحنه شوند تا جريان جديد اصلاحطلبي بر دوش اينان قرار بگيرد. در اين صورت، شايد بتوانيم جريان اصلاحطلبي را بازسازي کنيم.»