حل بحران قرهباغ در گرو گفتوگو
آرمان ملي: ارمنستان و جمهوري آذربايجان به فاصله کمتر از سهماه براي دومينبار بر سر منطقه مورد نزاع قرهباغ درگيريهاي خونيني را آغاز کردهاند و هر کدام از ظن خود طرف مقابل را متهم کرده و متجاوزش ميخوانند. 12جولاي (22 تير) بود که وزارتخانههاي دفاع جمهوري آذربايجان و ارمنستان از درگيري در منطقه طاووس (به تعبير آذريها طووز و به تعبير ارمنيها طاووش) که مرز رسمي جمهوري آذربايجان و ارمنستان است و مناقشه ارضي بر سر قرهباغ شامل حال آنجا نميشود، خبر دادند. دو طرف همديگر را به نقض آتشبس و شروع درگيري متهم کردهاند. وزارت دفاع جمهوري آذربايجان اعلام کرد که اين کشور دو نفر کشته و پنج نفر زخمي داده است و هنوز از تلفات طرف ارمني آماري ندارد. وزارت دفاع ارمنستان نيز اعلام کرد که اين کشور در درگيري روز 12 جولاي کشته نداشته است و يک ماشين نظامي متعلق جمهوري آذربايجان در منطقه درگيري برجاي مانده است. همين مساله باعث شد تا طرفين دوباره به جنگ با يکديگر بپردازند. اين در حالي است که نسبتبه اتفاقات اخير قرهباغ شاهد واکنشهاي مختلف منطقهاي و بينالمللي بوديم و کشورهاي مختلف در موضعي يکسان همه به راهحلي براي آتشبس و پايان منازعه تاکيد کردند. در اين راستا ارمنستان اعلام کرد حاضر است در همراهي با سازمان امنيت و همکاري اروپا، آتشبس را در مناقشه قرهباغ برقرار کند. چنانکه وزارت خارجه ارمنستان جمعه اعلام کرد: ما از بيانيه رياستي سازمان امنيت و همکاري اروپا استقبال ميکنيم که در آن استفاده از زور در منطقه درگيري قرهباغ محکوم شده است. ارمنستان به راهحلي صلحآميز براي اين مناقشه متعهد است.
رويکرد ايران
مواضع جمهوري اسلامي درخصوص ضرورت رعايت و به رسميت شناختن تماميت ارضي جمهوري آذربايجان بسيار روشن است و دولت جمهوري اسلامي ايران تاکنون بارها بر اين حق مشروع در چارچوب حقوق بينالملل و قطعنامههاي سازمان ملل تاکيد کرده. حتي در اين راستا چندي پيش در برخي شهرهاي استان آذربايجان و زنجان نيز برخي تجمعاتي در حمايت از آذربايجان در اين جنگ انجام شد و برخي ائمه جمعه نيز نسبت به اين موضوع واکنش نشان دادند. در بخشي از بيانيه چهار امامجمعه استانهاي غربي آمده است: «هيچ ترديدي در تعلق قرهباغ به آذربايجان و اشغال آن و لزوم بازگشت اين اراضي به آذربايجان نيست و دولت آذربايجان در بازپسگيري اين اراضي کاملا قانوني و شرعي عمل کرده و با اين اقدام درصدد اجراي چهار قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل برآمده است. ما به اقتضاي آيات قرآن و سيره معصومين عليهالسلام و به اقتضاي فلسفه انقلاب اسلامي خود را ملزم به حمايت و دفاع از مظلوم ميدانيم. ملت آذربايجان بهتر از همه ميدانند که جمهوري اسلامي بالاترين کمک و حمايت را در طول اشغال قرهباغ به آذربايجان داشته و در تمام محافل بينالمللي از تماميت ارضي آذربايجان دفاع کرده و وزارت امور خارجه نيز اخيرا دوباره بر تماميت ارضي آذربايجان در غائله اخير تاکيد کرده است.» سعيد خطيبزاده چندي پيش در ارتباط با درگيريهاي نظامي به وقوع پيوسته بين جمهوري آذربايجان و جمهوري ارمنستان اظهار داشت: جمهوري اسلامي ايران از نزديک و با نگراني درگيريهاي نظامي بين جمهوري آذربايجان و جمهوري ارمنستان را دنبال ميکند و ضمن دعوت طرفين به خويشتنداري، خواستار توقف فوري درگيريها و آغاز گفتوگو بين دو کشور است.
نقش ترکيه
بعد از اعلام ازسرگيري درگيريها بين ارمنستان و آذربايجان، وزير خارجه ترکيه در تماس تلفني با همتاي روس خود درباره ازسرگيري درگيريهاي جمهوري آذربايجان و ارمنستان بر سر منطقه مورد مناقشه قرهباغ رايزني کرد. ايسنا نوشت، از سوي ديگر، وزارت خارجه ترکيه هم درباره ازسرگيري درگيريها بر سر منطقه مورد مناقشه قرهباغ به ارمنستان هشدار داده بود. اردوغان همچنين از شهروندان ارمنستان خواست تا آينده خود را به دست بگيرند و عليه نخستوزير کشورشان باشند. اردوغان جمعه گذشته در واکنش به بيانيه مشترک آمريکا، روسيه و فرانسه براي يافتن راهحلي براي آتشبس در قرهباغ گفت: با توجه به بياعتنايي آمريکا، روسيه و فرانسه به اين مساله در 30 سال گذشته، اين غيرقابل قبول است که آنها در امر يافتن يک آتشبس در منطقه مورد مناقشه قرهباغ عليا دخالت کنند.
طرح فرانسه
رئيسجمهوري فرانسه در بيانيهاي اعلام کرد، در تماسي تلفني با نخستوزير ارمنستان و رئيسجمهوري آذربايجان درباره اوضاع پيشآمده در ناگورنو- قرهباغ، روش جديدي را براي ازسرگيري گفتوگوها در چارچوب گروه مينسک پيشنهاد کرده است. امانوئل ماکرون، رئيسجمهوري فرانسه گفت، در تماس تلفني با نيکول پاشينيان، نخستوزير ارمنستان و الهام علياف، رئيسجمهوري آذربايجان درباره وضعيت پيشآمده در منطقه مورد مناقشه ناگورنو-قرهباغ صحبت شد.
