به عقيده من دو عامل مهم سبب شده تا بازار سهام به اين حال و روز بيفتد، ابتدا اينکه متاسفانه تعداد زيادي از نمادهاي بورس و فرابوس روزهاي طولاني است که صف فروش سنگين دارند و اين در حالي است که معاملهاي در آنها انجام نميشود. اينها به طور عمده سهام شرکتهاي کوچک هستند که قيمت فعلي آنها گران است و بايد افت کنند. اما نکته اصلي آن است که چون تعداد آنها زياد است (بيش از 400نماد) و در صف فروش قفل شدهاند، جو منفي متاثر از عرضه سنگين آنها منجر به فشار بر ساير نمادها ميشود. به عقيده من راهحل برونرفت از اين شرايط آن است که سازمان بورس با بازگشايي دامنه نوسان يا کاهش حجم مبناي اين شرکتها به يک (تبديل آنها به يک سهم) باعث شود اصلاح قيمتي اتفاق بيفتد و پس از مدتي افت، قيمت سهام آنها به تعادل ميرسد و جو منفي ناشي از صف فروشهاي سنگين در بازار وجود نخواهد داشت. دليل ديگري که ميتوان آن را باعث به وجود آمدن شرايط دانست، تصميمهاي يکشبه و خلقالساعه مسئولان بورسي است؛ بهعنوان مثال يک روز اعلام ميشود معاملات الگوريتمي ممنوع و روز ديگر ميگويند معاملات روزانه ممنوع است و ديگر آنکه حقوقيها اجازه فروش ندارند، بهزعم من اينها لزوما تصميمات درستي نيست و جو منفي را به بازار تحميل ميکند؛ به عبارت دقيقتر اقدامات اين چنيني ترس و وحشت را روانه بازار سهام ميکند و اين ترس به سرمايهگذاران هم منتقل ميشود. اگر سازمان بورس قصد دارد تغيير يا محدوديتي در روال معاملات ايجاد کند، لازم است زمينهسازي انجام شود و دلايل و اهداف تصميمات خود را بيان کند، چراکه اين امر باعث ميشود، بازار واکنش هيجاني ناشي از بياعتمادي و وحشت را نداشته باشد. بازاري که بياعتمادي در آن موج ميزند به هر خبري واکنش نشان ميدهد، گرچه من نميخواهم به جزئيات تصميمات سازمان بورس وارد شوم ولي نکته اصلي آن است که فارغ از درست و غلط بودن، نحوه اجرا، اعلام و اعمال اقدامات در شرايط فعلي بازار سرمايه اهميت فراواني دارد. شايان ذکر است، با احتساب دلار نزديک به 30 هزار توماني و متغيرهاي تاثيرگذار بر بازار سهام همچون قميت فروش محصولات شرکتها و قيمتهاي جهاني، بخش عمدهاي از سهمهاي بازار به صورت نسبي در مقايسه با ساير داراييها مثل(ارز، طلا، سکه، خودرو و مسکن) ارزندهتر هستند. همانگونه که اشاره شد تنها دليل منفي بودن و افت سنگين بازار سهام در شرايط کنوني بياعتمادي و ترس حاکم بر معاملات و سهامداران است که منجر به ايجاد جو رواني منفي شده و به محض آنکه اعتماد دوباره روانه بازار شود و معاملهگران اطمينان خاطر بيشتري کسب کنند، انتظار ميرود روند بازار سرمايه شرايط متعادلي را طي روزهاي آتي دنبال کند.