تحریم اینستکس و دیپلماتها درانتظار اروپا
آرمان ملی- امید کاجیان: نشستی دیگر از سری نشستهای کمیسیون مشترک برجام. اینبار اما این نشست در حالی برگزار میشود که یکی از پیچیدهترین اتفاقات این چندساله در پسابرجام در حال رخ دادن است. مکانیسم ماشهای که آمریکا معتقد به فعالسازی آن است پرچالشترین مباحث حقوقی سازمان ملل را پیش کشانده است. ایالاتمتحده با استناد به جملهای در قطعنامه 2231 که در آن حق فعالسازی مکانیسم ماشه را به این کشور بهعنوان عضو دائم شورای امنیت داده معتقد است که از قدرت قانونی، خود برای این کار استفاده کرده و از زمان فعالسازی این مکانیسم سازمان ملل سی روز برای تصمیمگیری فرصت دارد و این سی روز هم کلید خورده است. از طرفی اما کشورهای اروپایی و سایرین با استناد به اینکه آمریکا چون از برجام خارج شده نمیتواند مکانیسم را فعال کند؛ این اقدام را به ظاهر به رسمیت نمیشناسند با این حال این کشورها دو راه در مدت باقیمانده تا پایان سی روز ندارند یا قطعنامهای علیه بازگشت تحریمهای ضدایرانی بنویسند که قطعا با وتوی آمریکا روبهرو شده و باعث میشود مکانیسم ماشه بهصورت خودبهخود بازگشت تحریمها را موجب شود. یا اینکه اساسا اقدامی نکنند و در
انتها آمریکا اعلام میکند که تحریمهای بینالمللی بازگشته است و مانند تحریمهای پیشین که یکطرفه اعمال شد اینبار هم با تهدید و تحریم کشورها، سایر کشورها را وادار به پذیرفتن بازگشت تحریمهای بینالمللی کند. نشان به آن نشان که واشنگتن فری بیکن در گزارشی به تلاش آمریکا برای اقدام علیه ایران پرداخت. آنطور که ایلنا مینویسد منابع دیپلماتیک از تلاش آمریکا برای استفاده از اهرمهای جدید جهت تحت فشار گذاشتن اروپاییها به موضعگیری علیه ایران خبر دادند. اکنون آمریکا به دنبال آن است که با استفاده از ابزارهای فشاری که در اختیار دارد، اروپاییها را به همراهی با خود مجبور کند. در این رابطه گفته میشود، تحریم اینستکس و لغو ویزا یا مصادره دارایی دیپلماتهای اروپایی که با اینستکس کار میکنند؛ از اهرمهای احتمالی فشار واشنگتن علیه متحدان اروپایی عنوان شده است.
سفر رافائل گروسی
در کنار این موضوع اما از سوی دیگر ایران سفر رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی را پشت سر گذاشته است؛ سفری که در آن سرانجام ایران راضی شده تا آژانس بر دو نقطه دیگر که کشورمان در آن فعالیتهای هستهای دارد نظارت داشته باشد، گروسی درباره تاریخ دسترسی دیدهبان هستهای سازمان ملل به دو محل در ایران که پیش از این شبهاتی مبنی بر وجود تاسیسات اتمی مخفی درباره آنها مطرح بوده، گفت که این تاریخ «بسیار بسیار زود» خواهد بود. گروسی از اعلام کردن تاریخ این بازرسیها به خبرنگاران خودداری کرد. معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم البته که به توافق ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی درخصوص دسترسی به دو سایت، واکنش نشان داد و آن را خبرهای خوب قلمداد کرد. در چنین شرایطی است که نشست کمیسیون مشترک برجام برگزار میشود. سیدعباس عراقچی معاون وزیر خارجه نیز در روز دوشنبه، با برخی روسای هیاتهای شرکتکننده در نشست، دیدارهای دوجانبه داشت. همچنین، در این روز نشستهای کارشناسی اعضای برجام نیز برگزار شد. نشست کمیسیون مشترک سهشنبه هم برگزار میشود و دیدارهای دوجانبه رئیس هیأت ایرانی با هیأتهای دیگر، نیز ادامه خواهد
یافت. میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین با اشاره به برگزاری نشست کمیسیون مشترک برجام در اینباره میگوید: دیدارهای مقدماتی دیروز در وین درباره جلسه کمیسیون مشترک برجام در سطح مدیران سیاسی امروز برگزار میشوند. اعضای کمیسیون مشترک برجام موضوعات زیادی برای گفتوگو دارند.
تحریم اینستکس
مرتضی مکی کارشناس مسائل بینالملل درباره نشست کمیسیون مشترک و البته اهرمهای فشار آمریکا بر اروپا به «آرمان ملی» میگوید: نشست شورای کمیسیون مشترک برجام در وین در چارچوب نشستهای دورهای است که هر سه ماه برگزار میشود، اما اینبار این نشست در شرایطی برپا شده که آمریکا در تلاش برای به سرانجام رساندن مکانیسم ماشه است. اروپا و چین و روسیه هم سعی میکنند راه حقوقی و سیاسی موجود را برای از بین بردن برجام ببندند. این صفآرایی حقوقی دو طرف در سازمان ملل در طول تاریخ بیسابقه است. وی اضافه کرد: آمریکاییها سعی میکنند تا از همه ابزارهای حقوقی بهره ببرند و به متحدان اروپایی خود فشار وارد سازند. اگر در این فشارها آمریکا بتواند یکی از اعضای برجام را در ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت همگام سازد؛ گام بسیار بزرگی برداشته است.مکی درباره موضوع اعمال فشارها بر اروپا از طریق تحریم اینستکس یا دیپلماتهایی که با اینستکس همراهی میکنند میگوید: عملا اینستکس هیچ سازوکار موفقی نبود یا کاری در حال حاضر انجام نمیدهد که بخواهد کسی آن را تحریم کند یا ویزای دیپلماتها را به خاطر آن صادر نکند. عملا اینگونه اقدامات هیچ عایدی برای
آمریکا ندارد. اساسا وقتی آمریکا برای اعمال فشار بخواهد از چنین ابزارهایی استفاده کند یعنی تمام راهها را قبلا رفته و فشارهای مختلف را امتحان کرده است. اما به هر صورت بعید است که اروپاییها دراین برهه حساس بخواهند با بازگشت تحریمها علیه ایران همنوایی کنند. شکی نیست که اروپا منتظر سوم نوامبر و نتایج انتخابات آمریکاست. تا بعد از آن تصمیمگیری کند. اروپا تاکنون برجام را حفظ کرده است. این کار را تا زمان انتخابات هم انجام میدهد، مگر آنکه در انتخابات 2020 ترامپ پیروز شود و آن موقع است که به دنبال بدهبستان با ترامپ خواهد بود اما فعلا تلاش میکند تا زمان باقیمانده تا انتخابات در برابر آمریکا مقاومت کند. مکی اظهار میکند: اما اینکه آمریکا در لحظه کنونی تحریمهای دیپلماتها و ویزای آنها را بهعنوان فشار مطرح میکند بیشتر بعد سیاسی تبلیغاتی دارد تا فشار. اروپا نیز تا زمان انتخابات رفتارش تغییر نمیکند اما بعد از آن اگر ترامپ پیروز شود همه چیز تغییر میکند و با ترامپ همنوا خواهد شد.
