ناکامی القای انفجار نقدینگی و ابرتورم

آرمان‌ملي-سوسن يحيي‌پور: عبدالناصر همتي- رئيس کل بانک مرکزي- با انتشار پستي در صفحه اينستاگرام خود با اعلام اين مطلب که تلاش مداوم براي ايجاد بي‌ثباتي در بازارهاي پولي و ارزي کشور از سوي آمريکا و همدستان او تازگي ندارد و هدف همه اين اقدامات به‌خصوص در يک‌سال اخير، ايجاد انتظارات منفي در مردم براي به زانو درآوردن اقتصاد کشور بوده است، نوشت: «به‌رغم اينکه اين فشارها مشکلات و سختي‌هايي براي مردم ايجاد کرده است اما به طور قطع نتوانسته به اهداف اصلي خود برسد. با تدابير انجام شده، القاي انفجار نقدينگي و ابرتورم از طريق تحريک انتظارات نيز، با ناکامي مواجه شده است.» پيش از اين، برخي کارشناسان اقتصادي با تحليل شرايط سخت اقتصاد ايران در سال 99 متاثر از اعمال تحريم‌ها، نبود ثبات در مديريت اقتصادي و البته گسترش بيماري کوويد-19 که از کسري بودجه سنگيني خبر مي‌داد آن هم حدود 180 تا 200 هزار ميليارد تومان؛ از بروز ابرتورم و انفجار نقدينگي ابراز نگراني کرده بودند. اظهارات اخير همتي با واکنش‌هايي از سوي برخي اقتصاددانان همراه شده است.

در حالي رئيس کل بانک مرکزي در بيانيه‌ شش‌بندي خود که به‌تازگي در صفحه شخصي خود در اينستاگرام منتشر کرده، بر ناکامي القاي انفجار نقدينگي و ابرتورم از طريق تحريک انتظارات تاکيد ورزيده است که محمد طبيبيان، اقتصاددان، به او پيشنهاد کرد در بيانيه‌هاي خود به‌جاي تمرکز بر ادبيات غير اقتصادي به اصول اقتصادي توجه داشته باشد. هرچند طبيبيان اشاره‌اي به نام رئيس کل بانک مرکزي نکرده است اما نکات مد نظر او در بيانيه جمعه شب همتي نوشته شده بود. او همچنين در ادامه در کانال تلگرامي خود نوشته است: يک مقام والامقداري در بيانيه‌اي مطرح کرده‌اند که کساني که در مورد ابرتورم و انفجار نقدينگي هشدار داده‌اند با آمريکا مشترکا در حال تباني براي تشديد مشکلات اقتصادي هستند. پيش از اين نيز همتي در اظهاراتي مطرح کرده بود که نقدينگي کنترل شده و پايه پولي در پنج ماهه ابتداي امسال نسبت به پايان سال قبل فقط چهار درصد رشد داشته و نقدينگي نيز در اين مدت 12 درصد افرايش يافته است. در واکنش به اين اظهارات او نيز، وحيد شقاقي‌شهري، استاد دانشگاه و تحليلگر‌ مسائل اقتصادي، معتقد است که همچنان متغيرهاي تاثيرگذار بر رشد نقدينگي روند صعودي دارند و تا زماني که متغيرهايي رشد نقدينگي نشاني از روند کاهشي يا خاموش‌شدن ندارند، نمي‌توان گفت که رشد نقدينگي کنترل يا کم شده است. او در ادامه به ايسنا گفته است: در حال حاضر دولت با کسري بودجه مواجه است، خلق پول توسط نظام بانکي ادامه دارد و بدهي دولت به نظام بانکي نيز تشديد شده است. اين موارد ذکر شده متغيرهاي اثرگذار بر رشد نقدينگي هستند که افزايش آنها همچنان ادامه دارد. تا زماني که موتور رشد نقدينگي با شتاب کار مي‌کند، تورم و فاصله آن نيز از تورم جهاني بيشتر مي‌شود که همه اين عوامل ارزش پول ملي را با کاهش روبه‌رو مي‌کند. آمار منتشرشده در خردادماه امسال از اين حکايت دارد که نقدينگي از 2600 هزار ميليارد تومان گذشته و به رقم 26 هزار و 571 ميليارد تومان رسيده است. طبق اين گزارش، ميزان نقدينگي در پايان خرداد امسال در مقايسه با خرداد پارسال 2/34 درصد و نسبت به اسفند سال گذشته معادل 5/7درصد افزايش يافته است. بدهي دولت به بانک مرکزي در دوره مورد بررسي نيز معادل 1314 ميليارد تومان بوده که نشان‌دهنده 1/30 درصد افزايش است.

ارزهايي که تعيين تکليف نشده‌اند!

همتي همچنين در يکي ديگر از بندهاي يادداشت اينستاگرامي خود اذعان کرده به‌رغم افت درآمدهاي حاصل فروش نفت، با کمک صادرکنندگان تامين ارز براي براي کالاهاي ضروري و مواد اوليه نيز در جريان است. البته با وجود تاکيد بانک مرکزي بر لزوم بازگشت ارز حاصل از صادرات، بررسي عملکرد تجاري ايران گوياي اين مطلب است که برخي متخلفان هنوز از انجام اين کار خودداري مي‌کنند. محمدرضا پورابراهيمي- رئيس کميسيون اقتصادي مجلس- نيز در اين باره با اشاره به اينکه حدود چهار ميليارد و 500 ميليون دلار از منابع ارز 4200 توماني تعيين تکليف نشده، گفته است: با اين منابع تاکنون نه کالايي وارد شده و نه اين مبلغ تصفيه شده است.