آرمان ملي- حميد شجاعي: «دولت بايد نسبت به وضع معيشتي مردم پاسخگو باشد؛ دولت بايد درباره گرانيها پاسخ دهد، دولت را پاسخگو ميکنيم» اينها نمونهاي از واکنشها به مقوله عدم پاسخگويي دولت نسبت به شرايط جامعه و مطالبات مردم است. بارها و بارها شخصيتها، فعالان سياسي و کارشناسان به رئيسجمهور و دولتمردان متذکر شدند که که با مردم صحبت کنيد از مشکلات و مسائل بگوييد. اما اين صحبتها نه تنها منولوگ دولت را به ديالوگ تبديل نکرد بلکه دولت بيش از پيش به سمت پاسخگويي به تعريف خود حرکت کرد. پاسخگويي که بيش از گزارش کار و عملکرد، نوعي وصف شرايط موجود و بديهيات براي جامعه است. لذا مشکل از اينجا سرچشمه ميگيرد که چون دولت تعريف ديگري در خصوص پاسخگويي دارد لذا در خصوص عملکردها و اتفاقات رخداده در حوزههاي جامعه و راههاي برونرفت از اين شرايط و موقعيت به مردم پاسخگو نيست؛ در نتيجه همين امر باعث ميشود که دولت با وجود برخي عملکردهاي مثبت و مفيد بهواسطه عدم پاسخگويي؛ با ريزش محسوس سرمايه اجتماعي مواجه شود. لذا به نظر ميرسد دولت بايد در رويکردهايش در خصوص پاسخگويي به جامعه تجديدنظر کند.
پاشنه آشيل دولت
هفته دولت معمولا هفته افتتاح پروژههاي مختلف از سوي مقامات دولتي در اقصي نقاط کشور است و طي سالهاي متمادي شاهد بوديم که دولتهاي مختلفي که روي کار آمدند در هفته دولت به افتتاح پروژههاي مختلف ميپرداختند تا از عملکردهاي خود نزد جامعه رونمايي کنند. در اين بين، دولت حسن روحاني نيز از قافله عقب نمانده و طي 7 سال گذشته بارها چه در هفته دولت و چه در زمانهاي ديگر اقدامات زيربنايي و توسعهاي زيادي داشته است. همين که هر از چندي دولت يک پروژه عمراني يا زيستمحيطي افتتاح ميکند نشان از عزم دولت تدبير و اميد براي توسعه و آباداني کشور دارد. اما همواره پاشنه آشيل دولتها و بهخصوص دولت متبوع روحاني بحث پاسخگويي به جامعه بوده است. اين مهم بارها از سوي جريان حامي دولت، کارشناسان سياسي، اقتصادي، نمايندگان مجلس و حتي برخي مقامات بيان شده اما آنچه مشخص است عزمي از سوي دولت در جهت پاسخگويي شفاف به مردم و جامعه وجود نداشته و دولت در اين مساله بسيار ضعف داشته است. با اين حال گويا اين دولت تعريف ديگري از پاسخگويي به مردم دارد که اين چنين عمل ميکند. اينکه هر چند ماه يکبار صرفا رئيسجمهور در يک مصاحبه تلويزيوني با مردم صحبت کند و مطالب مدنظر خود را بيان کند پاسخگويي نيست بلکه روحاني بايد تيم رسانهاي خود را مسئول کند که نسبت به مسائل مدنظر جامعه و اقدامات دولت گزارش کار دهند. اما انگار پاسخگويي دولت به مردم در حد نشست خبري سخنگوي دولت مانده و از گفتوگوي مقامات دولتي درخصوص مشکلات و مسائل مردم خبري نيست. دولت روحاني در کنار برخي ناکاميها و ناکارآمديها اقدامات مفيد و ارزشمند نيز کم نداشته اما مساله اينجا است که دولت نه به بيان اقدامات خود در کشور ميپردازد و نه نسبت به عملکردش پاسخگويي دارد.
همه بايد پاسخگو باشند
يک فعال سياسي در ارتباط با لزوم پاسخگويي دولت اظهار داشت: طبق قانون هر کسي هر مسئوليتي دارد در قبال مسئوليتش نسبت به مرجعي بايد پاسخگو باشد. البته بحث پاسخگويي ويژه يک نفر، جريان و قوه نيست بلکه در قانون اساسي و قوانين اساسي و عادي اين مساله ذکر شده که هر کس به کجا پاسخگو باشد. محمد هاشميرفسنجاني به «آرمان ملي» گفت: مفهوم پاسخگويي مفهوم وسيعي است که ابعاد مختلفي را در بر ميگيرد. مثلا يک نوع پاسخگويي اين گونه است که که يک نفر در تلويزيون حاضر شود و نسبت به مسئوليت خود گزارش دهد که چه کارهايي انجام داده است. وي افزود: پاسخگويي فقط نبايد از جانب رئيسجمهور باشد و روساي ساير قوا، وزرا و ساير مسئولان نيز بايد در قبال مسئوليت خود پاسخگو باشند. عضو سابق مجمع تشخيص مصلحت نظام ادامه داد: البته بعضا در کارهاي قضايي يا برخي مسائل محدوديتهايي وجود دارد که آنها قابل گزارش و ذکر نيستند و ارائه آنها ممکن است آثار منفي در جامعه گذارد. بنابراين در پاسخگويي هم بايد ملاحظاتي رعايت شود. پاسخگويي نبايد مخل وحدت، يکپارچگي و سوءاستفاده دشمن شود. هاشمي تاکيد کرد: از پايينترين کارمند در جامعه تا بالاترين مقامات بايد نسبت به عملکرد خود پاسخگو باشند و در اين ميان رئيسجمهور نيز به عنوان رئيس قوه اجراييه بايد نسبت به عملکرد خود دولتش به جامعه و مردم پاسخ بگويد.
صرف صحبت با مردم مشکلي حل نميکند
يک فعال سياسي اصلاحطلب در خصوص لزوم پاسخگويي دولت اظهار داشت: من معتقد نيستم که رئيسجمهور و دولت پاسخگو نبودهاند و اينکه همه مشکلات کشور را بر سر دولت فرود بياوريم انصاف قضيه نيست. اسماعيل گراميمقدم به «آرمان ملي» گفت: دولت هم يکي از قواي 3 گانه است و قواي ديگر را نيز بايد مرتبط دانست. در يک کارکرد سيستمي است که ميتوان گفت خروجي مثبت يا منفي باشد يا رضايتمندي ايجاد کند يا موجب نارضايتي شود. لذا بايد 3 قوه را با هم ببينيم. سخنگوي حزب اعتماد ملي تصريح کرد: در شرايط کنوني که بزرگترين مشکل مردم اقتصادي است صرف صحبت رئيسجمهور با مردم مشکلي را حل نميکند. وي تاکيد کرد: رئيسجمهور به جاي اينکه به مردم گزارش بدهد بايد علل و عوامل مشکلات را بيان کند و اگر جايي نميتواند کار کند علتش را به مردم بگويد. گراميمقدم تصريح کرد: رئيسجمهور نبايد به اين فکر باشد که فردا چه خواهد شد بلکه تنها مطالبهاي که از سوي مردم و اصلاحطلبان وجود دارد اين است که رئيسجمهور واقعيتهاي پنهان را بيان کند.