آمريکا؛ شوراي امنيت و مکانيسم ماشه

آمريکا که ايران را به نقض برجام متهم کرده و به سبب آن درخواست خود را براي فعال‌سازي مکانيسم ماشه و بازگشت خودکار تحريم‌ها به شوراي امنيت و سازمان ملل ارائه داده، مسلما بايد دلايل محکم و متقني براي اين کار داشته باشد؛ چرا که بهانه‌هاي واهي نمي‌تواند دليل درست و منطقي براي متهم کردن ايران قلمداد شود. اما همانطور که آژانس بين‌المللي انرژي اتمي بارها اعلام کرده ايران همواره به تعهداتش در قالب برجام عمل کرده و هيچگاه عملي را مرتکب نشده که از آن تحت عنوان نقض برجام ياد شود. از طرفي اين خود آمريکا بود که با ترک برجام و بازگرداندن تحريم‌هاي يکجانبه اين توافقنامه را نقض کرد. پس علتي وجود ندارد که آمريکا بخواهد با دستاويز قراردادن آن مکانيسم ماشه را عليه ايران فعال کند. در حال حاضر ايران به واسطه تحريم‌هاي سنگين و يکجانبه‌اي که از سوي آمريکا متحمل شده وضعيت اقتصادي خوبي ندارد و همين موضوع سندي براي نقض برجام و قطعنامه 2231 شوراي امنيت از سوي آمريکايي‌هاست اما آنها با فرافکني ايران را ناقض برجام معرفي مي‌کنند. آنچه مسلم است ترامپ به دنبال امتيازگيري و برگ برنده براي انتخابات رياست‌جمهوري آمريکاست و مي‌خواهد با بازي با کارت ايران و اعمال برخي مسائل از ايران امتياز بگيرد تا آن را در انتخابات براي خود وجهه همتي قرار دهد. به همين جهت است که چندي است مي‌گويد اگر در انتخابات پيروز شدم طي چند هفته با ايران به توافق خواهم رسيد. البته اقدامات اخير ترامپ به حدي غيرکارشناسانه و عدم احترام به قوانين بين‌المللي بوده که حتي در ماجراي راي‌گيري شوراي امنيت براي پيش‌نويس قطعنامه پيشنهادي تمديد تحريم‌هاي تسليحاتي ايران نيز نزديک‌ترين متحدان آمريکا يعني اروپايي‌ها بدان راي ممتنع دادند. لذا اينکه بازهم مي‌خواهد به اين کارها ادامه دهد و از فعال‌سازي مکانيسم ماشه سخن مي‌گويد نشان از اين دارد که چندان نبايد به اظهاراتش توجه کرد چرا که از نظر بين‌المللي پايه و اساس حقوقي و قانوني ندارد. اما اگر بخواهد خودش مستقلا تصميم بگيرد، دست به ماشه شود و به ايران حمله کند مرتکب جنايت شده و مسلما ايران نيز متقابلا پاسخ قاطع و لازم را به او خواهد داد. چون براي اين کار هم بايد دلايل متقن و کافي ذکر شود که به چه دليلي مي‌خواهد دست به ماشه شود. اين در حالي است که ايران به سبب تحريم‌هاي آمريکا در شرايط سخت اقتصادي روزگار مي‌گذراند. از طرفي همان‌طور که گفته شد ترامپ چون مي‌خواهد براي انتخابات هم دستاوردي داشته باشد به هر ترفندي شده مي‌خواهد يک امتياز به‌دست آورد. البته در اين ماجرا بايد به نگاه طرف‌‌هاي ديگر برجام در شوراي امنيت نيز توجه داشته باشيم. اتحاديه اروپا و به‌خصوص تروئيکاي اروپايي که از اين مساله اصلا استقبال نکرده‌اند و موضع خود را چه در راي‌گيري شوراي امنيت درباره تحريم تسليحاتي و چه پس از آن در مورد فعال‌سازي مکانيسم ماشه اعلام کرده‌اند. چين و روسيه هم که اساسا جداي از اينکه هم‌پيمان کشورمان هستند؛ فروشنده تسليحات به ايران هستند و دليلي بر ممنوعيت فروش نمي‌بينند و از سوي ديگر نقض برجامي هم از سوي ايران مشاهده نکرده‌اند که به واسطه آن موافق آمريکا براي فعال‌سازي مکانيسم ماشه باشند. بنابراين بعيد به نظر مي‌رسد که بحث مکانيسم ماشه دوباره در شوراي امنيت مطرح شود و با موافقت کشورها همراه شود.