آرمان ملي- اميد کاجيان: اصرار بر پرمخاطب بودن. اين بهترين عنواني است که شايد بتوان به سخنان اخير علي عسگري رئيس سازمان صداوسيما نسبت داد. علي عسگري روز گذشته بار ديگر با اشاره به نظرسنجيهاي خاص سازمان بيان کرد که سازمانش بالاي هشتاد درصد مخاطب دارد او با اشاره به نظرسنجي اين نهاد ميگويد: به لطف الهي، امروز رسانهملي با وجود همه توطئههاي آنها مشغول کار خودش است و در همين ايام اخير، نظرسنجيها نشان داد بالاي 80درصد مردم به سازمان صداوسيما توجه دارند و اين يعني دشمنان موفق نشدهاند. علي عسگري اما نه فقط به اينکه همچنان صداوسيما را همه ميبينند و دوست دارند ميبالد و تاکيد ميکند که اين رسانه کار خودش را ميکند، بلکه از سويي شبکههاي اينترنتي را نيز در کنار شبکههاي ماهوارهاي مورد حمله قرار ميدهد و ميگويد: حدود 130 شبکه ماهوارهاي با لهجه تهراني در جغرافياي ايران پخش ميشود تا افکار عمومي را به هر شکل به خود جلب کنند. رئيس صداوسيما همچنين با اشاره به تلاشهاي جبهه استکباري براي استفاده از شبکههايي بر بستر اينترنت براي اين جنگ رسانهاي گفت: هدفشان اين است که صداوسيما را تخريب کنند تا افکار عمومي سمت آنها برود.
نگران از افکار عمومي
سازمان صداوسيما درحالي نگران حرکت افکار عمومي بهسمت حتي شبکههاي اينترنتي است که خود اکنون بسياري از اين شبکهها را در انحصار دارد و فعاليتهاي تعداد زيادي از فضاهاي اينترنتي برنامهساز که زماني ميتوانستند مستقل از رسانه ملي در فضايي بازتر کار خود را انجام دهند، نيز زير مجوزها و نظارتهاي اين نهاد درآمده است. انحصار رسانه ملي در شبکههاي اينترنتي در حدي است که حالا اخباري از کنسل شدن برخي برنامههاي اينترنتي به گوش ميرسد يا برنامههايي مثل امشو مجيد صالحي با محدوديت روبهرو ميشود. سرويسهاي معروف پخشکننده فيلم اينترنتي، هم زير انحصار صداوسيما قرار گرفتهاند و امپراتوري اين رسانه در تمامي بخشهاي سابقا مستقل ريشه دوانده است. به عبارتي، عسگري در شرايطي از شبکههاي در بستر اينترنت مينالد که خود اين سازمان بسياري از آنها را به وسيله قدرت قانوني که در اختيار دارد از آن خود کرده و آنها را نيز به محدوديت درآورده است. گفته ميشد سالها پيش از اين صداوسيما براي پيشبرد اهداف خودش از سايتهايي مثل آپارات، و فيليمو و... شکايت کرده بود. اکنون نظارت اين سازمان بر همين سايتها فضا را براي رسانه ملي بيش از گذشته گسترده کرده است. همه اينها در حالي است که چند روز قبل برخي رسانهها از فشار صداوسيما براي افزايش بهاي اينترنت درصدد کمتر استفاده کردن مردم از شبکههاي اجتماعي مانند اينستاگرام و ... نيز سخن به ميان آوردند؛ به اين معنا که رسانه ملي براي آنکه مردم کمتر از شبکههاي اجتماعي استفاده کند چاره کار را در برخي اعمال محدوديتهاي بيشتر در استفاده از اينترنت و شبکههاي مجازي ديده است. بگذريم از اين موضوع که اين روزها برخي از لزوم فيلترينگ معدود شبکههاي اجتماعي فيلتر نشده مانند اينستاگرام نيز سخن گفته و معتقدند بايد محدوديتهاي بيشتري هم وضع شود.
مقايسه با سروش
اظهارات علي عسگري و البته ماجراي تاکيد او بر استقبال امروز مردم از صداوسيما را شايد بتوان با مانورهاي چند ماه پيش درباره پيامرسان سروش، در اوج آغاز فيلترينگ تلگرام مقايسه کرد. همان وقتي که سيدميثم صالحي رئيس وقت پيامرسان سروش ضمن دفاع از فيلترينگ تلگرام با آب و تاب استقبال مردم از قابليتهاي پيامرسان سروش را ستايش ميکرد و دائم از کمي اعتبار و بودجه و همکاريهاي دولت ميناليد. با اين حال سروش در تمام اين مدت نتوانست اعتماد تمامي مردم را به خود جلب کند و نه قابليتهاي مطلوب يک پيامرسان را به خود بگيرد. از سويي فيلترينگ تلگرام و اينکه تمامي مسئولان، سروش را به عنوان شبکه اطلاعرساني جايگزين خود معرفي کردند نيز کاري از پيش نبرد. با اينکه به نظر ميآمد عزمي جدي براي جا انداختن اين اپليکيشن در ايران وجود دارد اما اکنون با گذشت ماهها از فيلترينگ تلگرام، سروش ارتقاي مناسبي نداشته است و تغييرات مديريتي هم کار چنداني از پيش نبرد. فيلترينگ تلگرام، تبليغات متعدد در رسانهها و هزينههاي فراوان در پيامرسان سروش جهت تقويت آن، هيچ يک به کار نيامد. اکنون هم رسانه ملي از طرق مختلف به نوعي همان خط و ربط را دنبال ميکند. رسانه ملي از سويي با هزينههاي بالا و تعداد پرسنل زياد خود، خروجي صددرصد مطلوبي ندارد. از سويي در حالي علي عسگري، صداوسيما را با مخاطبين فراوان و هشتاد درصدي توصيف ميکند که ملاکش نظرسنجي مشخص نيست. درست مثل زمانهايي که همه از اقبال فراوان مردم نسبت به پيامرسان سروش ميگفتند (!). از سويي اقدامات اخير اين رسانه همچون پخش گفتوگوهاي جانبدارانه ، دعوت از مهماناني که عجيب به نظر ميرسد ، سياست نامتوازن درباره اطلاع رساني پيرامون هواپيماي اوکرايني، افکار عمومي را بيش از هر زماني نسبت به خود بدبين کرده است. همچنين اظهارات رئيس سازمان صداوسيما در مورد شبکههاي اينترنتي يا ماهوارهاي بيشباهت با زماني نيست که پيامرسانهاي داخلي مانند سروش را در مقابل تلگرام قرار ميدادند. فيلترينگ تلگرام و اعمال محدوديت براي شبکههاي اجتماعي، دقيقا همان چيزي است که امروز در قامت برخي برنامههاي اينترنتي ميبينيم يا گلايههاي عسگري از وجود شبکههاي اينترنتي ماهوارهاي. امروز عسگري نگران اين شبکههاست و از همين روست که بر آنها ميتازد شبکههايي که با بودجهاي به مراتب کمتر و پرسنلي اندک در مقايسه با سازمان عريض و طويل او کار ميکنند. اين در حالي است که يکي از چالشهاي هميشگي، نحوه نظارت بر سازمان صداوسيما و بودجههاي اختصاصيافته به آن نيز هست. طرح مجلس دهم براي هيات امنايي کردن صداوسيما و نظارت بر صداوسيما از جمله اين تلاشهاي نافرجام بود. بارها تلاش شد تا با ارائه راهکارهايي بتوان نظارت مجلس را بر صداوسيما افزون کرد تا اين نهاد در خصوص هزينهها، پاسخگو باشد. ازهمين روست که به نظر ميآيد بايد با نگاهي بسيار واقعبينانهتر از آني که امروز از مخاطبان خود ميگويد نگريست. تلاش براي يافتن و فراهم کردن ذائقه مردم، حرکت به سمت صداقت بيشتر و صراحت بيشتر، بهبود برنامهها از لحاظ کيفي و پرهيز از سياسيکاري است که ميتواند جايگاه اين رسانه را ارتقا ببخشد و نه حذف يا حمله به منتقدان. ازهمين روست که اتفاقا اين رسانه بايد در برخي رويههاي خود تجديدنظر داشته باشد .