ترامپ درصدد بدنام كردن ايران در شوراي امنيت
آرمان ملی - علیرضا پورحسین: بسیاری بر این باور هستند که هیچ شانسی برای پذیرفته شدن تلاشهای آمریکا در راستای تمدید تحریم تسلیحاتی وجود ندارد و این روشی برای بهکارگیری مکانیسم بازگردانی تحریمهاست. شورای امنیت سازمان ملل در حال انجام دادن فعالیتش به صورت مجازی است و زمانی که رایگیری اعلام شود، ۱۵ عضو شورا ۲۴ ساعت زمان خواهند داشت تا تصمیمشان را اعلام کنند و نتیجه در یک نشست علنی اعلام خواهد شد اما آنچه به نظر میرسد این است که پیشنویس قطعنامه مربوط به تمدید تحریم تسلیحاتی ایران که از جانب آمریکا ارائه شده است، از حمایت کمی برخوردار است. پیشنویس این قطعنامه به ۹ رای نیاز دارد تا روسیه و چین مجبور شوند از حق وتوی خود استفاده کنند. همه میدانند که این قطعنامه پیشپردهای برای جدالی بزرگتر بر سر توافق هستهای ایران است. واشنگتن بر این عقیده است که در صورت عدم تصویب قطعنامه ارائهشده به دلیل اینکه قطعنامه پشتیبان توافق هستهای ایران، آمریکا را به عنوان عضوی از آن معرفی میکند، میتواند تحریمها علیه ایران را بازگرداند اما اعضای باقیمانده در برجام با این اقدام مخالف هستند و دیپلماتها میگویند که آمریکا
مبارزهای آشفته در پیش خواهد داشت. برخی نیز بر این باور هستند که این اقدامات ایالاتمتحده صرفا برای ایجاد اجماعی گستردهتر علیه ایران است و تصویب یا عدم تصویب قطعنامه اهمیت زیادی برای این کشور ندارد. در راستای بررسی این مسائل «آرمان ملی» گفتوگویی با فریدون مجلسی، کارشناس مسائل بینالملل و دیپلمات سابق داشته است که در ادامه میخوانید.
اساسا ایالاتمتحده در شورای امنیت میتواند به اهداف خود برسد؟
ایالاتمتحده برای تشکیل این جلسه در شورای امنیت چندین هدف ترسیم کرده است و قطعا پس از این جلسه به چند هدف خود خواهد رسید. ایالاتمتحده به خوبی میداند که در جلسهای که چین و روسیه حضور دارند هیچگاه موفق نخواهد شد. ترامپ بهخوبی میداند که قطعنامه تصویب نمیشود. آمریکا در وهله اول میخواهد یک جنگ تبلیغاتی علیه ایران به راه اندازد. همین که ایران را به پای میز محاکمه بکشاند و نگاهها را علیه ایران بد کند میتواند برای این کشور یک پیروزی باشد. همین که کشورهای شورای خلیج فارس از جمله قطر علیه ایران به شورای امنیت نامه مینویسند این به آن معنا است که ایالاتمتحده به برخی اهداف خود رسیده و توانسته است ذهنیتی مخدوش از ایران برای جهانیان ایجاد کند. بسیاری از این کشورها که امروزه علیه ایران رای خواهند داد خود انبار تسلیحاتی جهان هستند. این تنشی است که آمریکا ایجاد کرده است از یک طرف با یک جنگ تبلیغاتی علیه ایران اقدام میکند و از طرف دیگر به همین واسطه سلاحهای خود را به کشورهای منطقه به فروش میرساند پس بنابراین ایالاتمتحده به اهداف خود رسیده است و شاید جلسه شورای امنیت بیشتر جنبه نمایشی دارد.
پس از لغو تحریم تسلیحاتی، ایران قادر به مبادله با کشورهای جهان خواهد شد؟
تمامی تحریمها در تاریخ مقرر لغو خواهد شد اما مشکل از جای دیگری است و آن هم اختلافات ریشهای که منجر به برهمخوردن برجام شده است. خرید و فروش اسلحه امروزه مستلزم تبادل پول است که ایران قادر به انجام آن نیست و این شاید بزرگترین مانع در راستای عملیاتی شدن لغو تحریمهای تسلیحاتی باشد. شاید معاملات کوچکی ایران بتواند انجام دهد، همانطور که امروز نیز در سایر حوزهها معاملاتی انجام میدهد اما تحریمهای تسلیحاتی به صورت همهجانبه و از سوی همه کشورها لغو نخواهد شد زیرا ایالاتمتحده آنها را ترسانده است. آمریکا هزینههای زیادی برای ایجاد ارعاب خرج کرده و تا حدودی نیز نتیجهبخش بوده است.
با فرض اینکه تحریمهای تسلیحاتی علیه ایران لغو شود، برجام به مسیر اصلی خود باز خواهد گشت؟
آنچه مشخص است ایران در شرایط بسیار سخت اقتصادی و تحریم بینالمللی بود. شش قطعنامه صادر شده بود و قطعنامههای بعدی ایران را به سمت اقدام نظامی بینالمللی میبرد. با درک این موضوع ایران مذاکرات را شروع کرد تا اثبات کند قصد ساختن سلاح هستهای ندارد. در نهایت نیز با تمام این مسائل برجام که یک توافق موثر بینالمللی بوده و هست منعقد گردید و طرفهای این توافق از کشورهای اروپایی و آسیایی گرفته تا آمریکا بدان پایبند بودند. این رویه تا روی کار آمدن ترامپ ادامه داشت و کشورها به تعهدات خود در قالب برجام عمل میکردند اما روی کار آمدن ترامپ در آمریکا شرایط را تغییر داد و با خروج آمریکا از این توافق نه تنها برجام تحتالشعاع قرار گرفت بلکه با بازگشت تحریمها و تهدید سایر کشورها از سوی آمریکا برای عدم ارتباط با ایران باعث شد که تعاملات کشورمان با بسیاری از کشورها در حوزه اقتصادی و تجاری به مشکل بخورد. در مورد تحریم تسلیحاتی ایران و موعد پایان یافتن آن نیز قدرت و توانمندی دفاعی ایران موجب شد که آمریکا به منطق جدیدی روی بیاورد. به عبارت دیگر آنها فکر میکنند توانمندی دفاعی ایران برای کشورهای مختلف از جمله متحدینشان
نگرانکننده است. درحالیکه قدرت دفاعی ایران صرفا برای بازدارندگی و دفاع از کشور است. این بهانه باعث شده که آمریکاییها به دنبال تمدید تحریم تسلیحاتی ایران باشند. البته این موضوع برای ایران اهمیت دارد که بتواند مثل سایر کشورها به خرید و فروش تسلیحات بپردازد. با این حال آمریکاییها درصدد هستند که تحریمهای ایران را ادامه دهند و کشورهای دیگر نیز به رعایت، از ترس آمریکا و به خطر نیفتادن منافع خود این تحریمها را پذیرفتهاند. بهنظر میرسد اگر تحریم تسلیحاتی نیز برداشته شود چندان تفاوتی نخواهد داشت چون بازهم برای خرید و فروش نیاز به تبادل اقتصادی داریم اما همانطور که همه میدانیم اکنون کشورمان ارتباط کافی با بانکهای تاثیرگذار ندارد. هرچند در روز پایان یافتن این تحریم شورای امنیت هم تن به خواسته آمریکا نخواهد داد. کمااینکه در آخرین جلسه شورای امنیت هم که از راه دور برگزار شد این مسائل مطرح شد اما مورد تایید قرار نگرفت.
