ممنوعیت تبلیغ تستهای کووید۱۹
مديرکل آزمايشگاههاي مرجع سلامت وزارت بهداشت ضمن اعلام قيمتهاي مجاز انجام تستهاي تشخيصي کرونا در مراکز آزمايشگاهي، در مورد نحوه ارجاع بيماران مثبت کرونا به بيمارستان، نحوه نمونهگيري خارج از آزمايشگاه و... توضيحاتي ارائه کرد. دکتر سيامک سميعي درباره تعرفه فعلي انجام خدمت گلوبال آزمايش تشخيص مولکولي کوويد19، گفت: اين آزمايشها در بخش دولتي حدود 230 هزار تومان و در بخش خصوصي حدود 587 هزار تومان است. اين تعرفه همه هزينههاي خدمت از جمله نمونهبرداري از طريق سواب نازوفارنکس (انتهاي بيني) و اوروفارنکس (انتهاي حلق) را پوشش ميدهد. تجويز و انجام آزمايش تشخيص مولکولي کوويد19 در بخش دولتي تابع پروتکلها و اولويتهاي ابلاغي است و به همين علت چون مطابق دستورالعملهاي ابلاغي وزارت بهداشت است، رايگان انجام ميشود. آزمايش تشخيص مولکولي يا PCR در حال حاضر تنها روش آزمايشگاهي براي تشخيص قطعي کوويد19 است. وي افزود: تعرفه انجام آزمايش سرولوژي کوويد19 در حال حاضر و تا تعيين و ابلاغ تعرفه اختصاصي، به ازاي هر يک از آزمايشهاي درخواستي IgM وIgG ، در بخش دولتي حدود 12 هزار تومان و در بخش خصوصي حدود 30 هزار تومان است. اگرچه آزمايش سرولوژي کوويد19 توسط سازمان جهاني بهداشت يک روش مکمل براي تشخيص باليني کوويد19 معرفي شده است، اما انجام اين آزمايش (سرولوژي) در بيشتر موارد غيرضروري بوده و سياست فعلي وزارت بهداشت استفاده از آن فقط در بررسيها و مطالعات سرواپيدميولوژي و براي به دست آوردن تصويري از مواجهه يا عفونت يک جمعيت با ويروس عامل بيماري است و در چنين مطالعاتي هزينهاي از افراد و بيماران دريافت نميشود. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي از پزشکان و آزمايشگاههاي پزشکي ميخواهد که از تجويز و انجام غيرضروري اين آزمايشها، خصوصا آزمايش سرولوژي، به دليل عواقب نامطلوب اقتصادي و غيراقتصادي ناشي از انجام خدمات غير ضروري، خودداري کنند.
آزمايشهاي سرولوژي
سميعي تاکيد کرد: نتايج آزمايشهاي سرولوژي ممکن است در تعيين وضعيت عفونت يک فرد ابهاماتي ايجاد کند که منجر به تحميل هزينه اضافي و ناروا به افراد و نظام سلامت شود. چنين مشکلاتي در صورت نتايج مثبت و منفي کاذب ميتواند وضع را پيچيدهتر کند. ضمنا نتيجه مثبت اين آزمايشها ممکن است اعتماد کاذب در مورد وضعيت ايمني افراد و مصونيت نسبت به بيماري يا ابتلاي مجدد ايجاد کند. بنابراين تجويز آزمايش و تفسير نتايج آزمايشگاهي سرولوژي، اگر ضروري باشد، بايد منحصراً توسط پزشکاني که با بيماري و پيچيدگي هاي تشخيصي آن، از جمله کاربر آزمايشها و نحوه تفسير نتايج آنها بر اساس دستورالعملهاي ابلاغي تشخيص و درمان کوويد19 آشنايي کامل دارند، انجام شود. وي با بيان اينکه از هزينه تمام شده توليد کيتهاي مربوط به آزمايشهاي کوويد19 اطلاعي در دست نيست، تصريح کرد: اما برآورد هزينه تمام شده آزمايش تشخيص مولکولي در حال بازنگري است و قطعا کاهش پيدا خواهد کرد و نتيجه اين برآورد توسط دفتر ارزيابي فناوريهاي سلامت، تدوين استاندارد و تعرفه خدمات سلامت معاونت درمان و همچنين دبيرخانه شوراي عالي بيمه تجزيه و تحليل و اعلام خواهد شد. ارزش تعرفه هر کيت يا هر خدمتي دو قسمت است؛ يکي جزء فني و ديگري جزء حرفهاي؛ جزء حرفهاي مرتبط با تيم ارائه خدمت است و جزء فني هزينهاي است که خود نيز بر دو جزء است؛ يکي قسمتي که خيلي وابسته به ارز است و جزء بعدي وابستگي کمتري به ارز خواهد داشت. اکنون با پيشنهاد ما به شوراي عالي بيمه قرار شد به جاي آنکه تعرفه دو جزئي باشد بر اساس سه جز محاسبه شود تا به اين ترتيب سهم حرفهاي، سهم فني وابسته به ارز و سهم فني مستقل از ارز تعيين شود. در اين ميان سهم فني وابسته به ارز ريالي تعيين ميشود . از آنجايي که ممکن است در روزها و ماههاي آينده قيمت کيت تغيير کند و براي آنکه مشکلي به وجود نيايد جز سوم محاسبه قيمت از سوي وزارت بهداشت رصد ميشود و از اداره کل تجهيزات پزشکي ميخواهد آن را به گونهاي نگه دارد تا حداقل نوسان را داشته باشد تا آزمايشگاههاي بخش دولتي يا خصوصي متضرر نشوند. البته هنوز محاسبه سهم ريالي يا جزء سوم به شکل دقيق اتفاق نيفتاده اما اختيار آن با دبيرخانه شوراي عالي بيمه است.
تخلفات احتمالي در اخذ نمونه
وي در خصوص نحوه طرح شکايت در خصوص بروز تخلفات احتمالي در اخذ نمونه، اظهار کرد: بهترين روش براي شکايت، مراجعان و بيماران در رابطه با نحوه ارائه، کيفيت و تعرفه خدمت، در هر يک از مراکز تشخيصي و درماني دولتي و خصوصي، اعم از بيمارستان، درمانگاه، آزمايشگاه خصوصي و... انعکاس رسمي و مکتوب آن به معاونت درمان دانشگاهي است که مرکز ارائهکننده خدمت تابع آن است. راه دوم تماس با شماره تلفن 190 و ثبت شکايت است. آزمايشگاه مرجع سلامت اکيداً توصيه ميکند هر شکايت يا ابهامي پيش از انعکاس به مراجع فوق، حتما با مسئولان موسسات فوق مطرح شود تا در صورت امکان در همان موسسه ثبت، رسيدگي و پاسخگويي شود. وي در پاسخ به اين سوال که در صورتي که تست تشخيصي در يک مرکز خصوصي انجام شود و پاسخ تست مثبت باشد، آيا مراکز درماني و بيمارستانهاي دولتي با اتکا به پاسخ آزمايش بيمار را پذيرش خواهند کرد يا خير، بيان کرد: دستورالعملهاي مصوب کميته علمي کشوري کوويد19، که توسط وزارت بهداشت، درمان آموزش پزشکي ابلاغ شده است، انجام غربالگري علامتي و ساير بررسيها را براي پزشکان بخش خصوصي مجاز دانسته و تاکيد ميکند که بيمار پس از مراحل ارزيابي بر حسب شدت علائم ارجاع شود. در حال حاضر انجام آزمايش تشخيص مولکولي توسط آزمايشگاههاي بخش خصوصي جز در ارتباط با نمونههاي ارسالي از مراکز درمانگاهي و بيمارستاني دولتي و در چارچوب نظام ارجاع بيماران کوويد19 در اين دستورالعمل توصيه نشده است. ضمنا افراد فاقد علائم باليني و حتي با علائم خفيف، جز در شرايط خاص، در اولويت تجويز و انجام آزمايش تشخيص مولکولي قرار ندارند و انجام آزمايش براي افراد فاقد علامت و صرفاً به درخواست بيمار غيرضروري است. با اين وصف اگر آزمايش تشخيص مولکولي در يکي از آزمايشگاههاي داراي مجوز براي انجام آزمايش تخصصي کوويد19 انجام شود، پزشکاني که در مراکز درماني و بيمارستانهاي دولتي بيماران و مراجعهکنندگان را ويزيت و بطور مستقل ارزيابي ميکنند، بر حسب نتيجه ارزيابي خود ميتوانند نتيجه آزمايش را پذيرفته و براي او و افراد علامت دار در تماس نزديکش قرنطينه و يا ايزوله خانگي و همچنين بستري در بيمارستان را تجويز کنند.سميعي ادامه داد: پزشکان مراکز درماني و بيمارستانهاي دولتي در صورت ترديد در اعتبار نتيجه آزمايش، ميتوانند نمونهگيري مجدد و تکرار آزمايش تشخيص مولکولي کوويد19 را درخواست کنند. در واقع اين به تشخيص پزشکان مراکز درمانگاهي 16 يا 24 ساعته، بيمارستانها يا ساير مراکز درماني کوويد19 بستگي دارد.
انجام آزمايش در موارد غيرضروري
وي با اشاره به اينکه انجام تبليغ براي آزمايش اختصاصي کوويد19 و پيشنهاد انجام آزمايش در موارد غيرضروري و فاقد اولويت، بهوسيله هر شخص يا موسسهاي مصداق ايجاد تقاضاي القايي و تحميل هزينه محسوب ميشود، افزود: به همين دليل اين کار نهتنها غيراخلاقي بلکه تخلف است. در صورت نياز به انجام نمونه برداري در خارج از آزمايشگاه، خصوصاً در مورد افراد آسيب پذير و کساني که توان حضور در آزمايشگاه را نداشته باشند يا حضور آنها در بيمارستان يا آزمايشگاه با ريسک ابتلا به ويروس همراه باشد، اين کار بايد مطابق آئيننامه تاسيس و مديريت آزمايشگاه پزشکي، بهوسيله نمونهبردار آزمايشگاه و مطابق استانداردهاي فني با رعايت الزامات مديريت نمونه به خصوص ايمني و امنيت زيستي انجام شود. به همين دليل نمونهبرداري در خارج از آزمايشگاه فقط ميتواند تحت نظارت و مسئوليت مسئول فني آزمايشگاه انجام شود.وي در ادامه خاطرنشان کرد: در تعرفه خدمات آزمايشگاهي هزينه حضور نمونهبردار و نمونهبرداري در محلي خارج از آزمايشگاه وجود ندارد اما اين هزينه بايد تابعي از هزينه اياب و ذهاب در سطح شهر باشد.
