تهدید واقعی، کشورهای حوزه خلیج فارس هستند
آرمان ملي - عليرضا پورحسين: شوراي همکاري خليج فارس از شوراي امنيت سازمان ملل خواسته است تحريم تسليحاتي عليه ايران را تمديد کند و اين در راستاي تلاشهاي دولت آمريکا براي متقاعد کردن روسيه و چين دو عضو شوراي امنيت براي جلوگيري از وتوي قطعنامهاي است که دولت دونالد ترامپ رئيسجمهور آمريکا براي تمديد اين تحريم ارائه کرده است. در نامهاي که شوراي همکاري خليج فارس نوشته است از شوراي امنيت درخواست کرده اين تحريم تمديد شده و در راستاي جلوگيري از آنچه اشاعه بيثباتکننده تسليحات ايران عنوان شده است، اقدامات لازم ديگري نيز مانند توقيف داراييها و ممنوعيت سفر براي افراد مشارکتکننده در تامين، فروش و انتقال تسليحات به ايران يا از آن انجام شود. اين نامه از سوي کشورهاي عضو شورا يعني بحرين، کويت، عمان، قطر، امارات متحده عربي و عربستان سعودي ارسال شده است. تحريم تسليحاتي ايران در ماه اکتبر سال جاري ميلادي با پايان ميرسد و وزارت امور خارجه آمريکا اخيرا نماينده پيشينش در امور ايران را براي رايزني با سران کشورهاي عربي در اين باره به منطقه فرستاده بود. دولت آمريکا پيشنويسي از اين قطعنامه را به شوراي امنيت سازمان ملل ارائه داده است. آنچه در اين ميان عجيب به نظر ميرسد نام کشورهايي است که يا اساسا با ايران رابطه خوبي دارند يا اخيرا به دنبال ايجاد روابط بهتري با ايران بودهاند اما در يک چرخش کامل اقدام به ارسال نامهاي با مفاهيم دروغين کردهاند. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفتوگويي با سيد هادي سيدافقهي کارشناس مسائل بينالملل داشته است که در ادامه ميخوانيد.
ارسال اين نامه از سوي کشورهاي مذکور گوياي افزايش خصومتها در منطقه پس از سفر نماينده ويژه ايالاتمتحده به خاورميانه است؟
کشورهاي حوزه خليج فارس همگي از يک راهبرد و يک سياست در قبال جمهوري اسلامي ايران تبعيت نميکنند. در اين ميان عمان، قطر و کويت روابط بهتري با ايران دارند. در بين اين سه کشور رابطه ايران با قطر بسيار خوب است و با عمان روابط عادي است و با کويت نيز داراي تنشهاي کمتري است و به نسبت غبارآلود است. در اين چند وقت اخير ادعاهايي از سوي کويت مطرح شده که چند تيم تروريستي منتسب به ايران را دستگير کرده اما روابط تيره نشده است زيرا امير کويت فرد باتجربهاي است و نميخواهد روابط ايران و کويت تحت تاثير جنگ رواني عربستان سعودي و اختلاف افکني ساير کشورها شود. سه کشور ديگر در اين شورا باز هم روابط متفاوتي با ايران دارند. عربستان سعودي در اوج مخاصمه با ايران قرار دارد. در گذشته اين کشور رقيب ايران بود اما امروزه به يک خصومت جدي با ايران رسيده است. بحرين نيز در اين ميان با ايران قطع رابطه کرده است و وضعيت مشابهي دارد. امارات در اين دسته کشورها روابط بهتري با ايران دارد و هنوز با ايران به صورت کامل روابط ديپلماتيک خود را قطع نکرده است و مراوداتي وجود داشته و بيشترين مبادلات تجاري را ايران نيز با اين کشور دارد. بنابراين نميتوان اين خصومت را به کل کشورها نسبت داد و مقولهاي است که مسبوق به سابقه است.
هدف از ارسال اين نامه از سوي شوراي همکاري خليج فارس به شوراي امنيت چيست؟
اين نامه شايد با راي مثبت کامل و صددرصد موافق کل اين کشورها صادر نشده باشد و صرفا براي اين نگاشته شده است تا ايران را به عنوان يک تهديد مشترک معرفي کند. اين مقوله با مساله دشمني و جنگ فاصله دارد. صرفا اين کشورها از رفع تحريمهاي تسليحاتي ايران ابراز نگراني کردهاند. آنچه در اين ميان حائز اهميت است اين است که تهديد واقعي در خاک اين کشورها وجود دارد و اطراف ايران را ناامن کرده است؛ تهديدي که با تاسيس پايگاههاي متعدد نظامي ايالاتمتحده به وجود آمده است. هيچ يک از اين کشورها مستثنا نيست. اين کشور نزديک به 40 پايگاه نظامي فقط در خليج فارس دارد؛ از بحرين، قطر و عمان گرفته تا ساير کشورها که حتي در حمله تروريستي به سپهبد سليماني از دو پايگاه منطقهاي موجود در اين کشورها استفاده شد. عربستان سعودي صرفا در يک خريد خود 110ميليارد دلار از ايالاتمتحده خريد تسليحاتي داشته است. پس از حادثه آرامکو عربستان بار ديگر نزديک به 10ميليارد دلار خريد تسليحاتي کرد. در سال 2003 آمريکا از خاک اين کشورها براي حمله به عراق حمله کرد. پس در واقع تهديدهاي واقعي اين کشورها هستند که منطقه را ناامن کردهاند.
آيا ايالات متحده با تحريک کشورهاي منطقه به اهداف سياسي خود دست پيدا ميکند؟
آمريکا به دنبال تلاش سياسي و ديپلماتيک براي تمديد تحريمهاي تسليحاتي کشور است. آمريکا به لحاظ حقوقي و سياسي امروزه در تنگنا قرار دارد زيرا چين و روسيه در مقابل خواستههاي ايالاتمتحده ايستادهاند. اين دو کشور امروزه منافع خود را با آمريکا در تضاد ميبينند و خواستار همکاري گسترده با ايران در عرصههاي مختلف از جمله نظامي هستند. در همين راستا، آمريکا به دنبال فشار وارد کردن بر کشورهاي مختلف است. آنها در اين زمينه نگران فروش اسلحه ايران به ساير کشورها نيز هستند، از همين مسير ايجاد رعب و وحشت در منطقه ميکنند. امروزه کشورهايي که اين نامه را به شوراي امنيت ارسال کردهاند مطيع اين کشور هستند و در ازاي ارسال اين نامه امتيازاتي از آمريکا ميگيرند، هر چند که جزئي باشد. ايالاتمتحده امروزه به دنبال جذب تکتک رايها عليه ايران در شوراي امنيت است درصورتي که هيچ مرجع قانوني جز شوراي امنيت نميتواند تحريمهاي تسليحاتي را تمديد کند. آمريکا به دنبال سازوکارهاي ديگري است و در اين مسير به دنبال رايزني با کشورهاي عربي و اروپايي است اما در اين ميان دست ايران بالاتر است زيرا طبق يک توافق قانوني و بينالمللي تحريم تسليحاتي ايران بايد لغو شود.
