خروج سالانه 11 میلیارددلار سرمایه از ایران
آرمان ملي- سوسنيحييپور: مسعود خوانساري، رئيس اتاق بازرگاني تهران، بهتازگي در توئيتر خود نوشت: «در مجموع 9 سال معادل 4/98 ميليارد دلار و بهطور متوسط سالانه 11 ميليارد دلار سرمايه در هر سال، از اقتصاد ايران خارج شده است. تنها در سال 96، خالص حساب سرمايه بيش از 19 ميليارد دلار منفي شده است.» اين اولين بار نيست که يک فعال بخش خصوصي نسبت به تشديد روند خروج سرمايه از کشور هشدار ميدهد. سال گذشته نيز، پدرام سلطاني، نايب رئيس پيشين اتاق بازرگان ايران- از واقعيت تلخ خروج کارآفرينان و فعالان اقتصادي از کشور سخن گفته بود. او در توئيتي نوشت: «روزي نيست که خبر تصميم به مهاجرت چند فعال اقتصادي معتبر و مدير توانمند را نشنوم. روند مهاجرت کارآفرين و خروج سرمايه شتاب بيسابقهاي گرفته است.» در ضمن، او در عباراتي هشداردهنده گفته بود که «اين دُهُليست که صدايش يک تا دو سال ديگر در اقتصاد کشور در خواهد آمد.»
تشديد خروج سرمايه از کشور در سال 97 نسبت به سال 96 که موج جديدي از نگرانيها را بين صاحب نظران اقتصادي به راه انداخت، از التهابات ارزي و فشارهاي خارجي ناشي از بازگشت تحريمهاي سختگيرانه ايالات متحده آمريکا ناشي ميشد. همين شرايط سبب شد تا قدرت پيشبينيپذيري تحولات اقتصادي از مردم و بهويژه فعالان اقتصادي سلب شود و در نتيجه آنها ترجيح دهند که سرمايههايشان را به جاي امنتري منتقل تا با اطمينان خاطر به سرمايهگذاري مورد نظرشان اقدام کنند، هرچند که دولت يازدهم درصدد بود تا با امضاي برجام و گشايشهاي سياسي و اقتصادي حاصلشده از اين توافق، درهاي کشور را به روي سرمايهگذاران خارجي باز کند تا از اين طريق رشد اقتصادي و اشتغالزايي در کشور بهبود يابد، اما به تدريج به دليل تحولات رخ داده، محدوديتهايي در اين زمينه اتفاق افتاد و روند خروج سرمايه که قبل از آن به دليل جذب سرمايه خارجي مورد غفلت واقع شده بود، رو به فزوني گذاشت. به گونهاي که آمارهاي رسمي گواه اين مطلب است که هر سال خالص حساب سرمايه منفي و منفيتر از قبل شده است.
خروج سرمايه از طريق خريد ملک
تشديد نوسانات اقتصادي که در نهايت منجر به سقوط ارزش ريال شد؛ از سويي باعث شد تا عده زيادي از کارگران به کشورهاي همسايه از جمله کردستان عراق مهاجرت کنند تا ارزش دستمزد آنها بالاتر رود و به تعبيري دخلشان به خرجشان برسد، از سوي ديگر هم موجب شد تا روند خروج افراد متخصص و ماهر از کشور که از آن با عنوان پديده فرار مغزها هم نام برده ميشود، شدت بگيرد. طي سه سال گذشته، مهاجرت کارآفرينان، فعالان اقتصادي يا خلباناني که پروازشان بيبازگشت بوده، بارها در صدر اخبار قرار گرفته و بسياري نسبت به اين موضوع به مسئولان امر هشدار دادهاند. خيلي از ايرانيها نيز ترجيح ميدهند سرمايه خود را به ترکيه يا ديگر کشورها برده و در آنجا به خريد ملک اقدام کنند. اخيرا، روزنامه ديلي صباح در گزارشي نوشته است: با افزايش تقاضا براي خريد ملک توسط سرمايهگذاران ايراني، ميزان فروش خانه به اتباع خارجي در شهر ساحلي ازمير در حاشيه درياي اژه به اتباع خارجي براي نخستين بار از زمان شيوع بحران کرونا روندي صعودي پيدا کرده است. به گفته نمايندگان املاک، کساني که براي سرمايهگذاري در بازار مسکن از ايران به ترکيه ميآيند، نسبت به ازمير از خود علاقه نشان دادهاند. طبق اعلام مرکز آمار ترکيه، در بازه زماني ژانويه تا مارس امسال ميزان فروش خانه به اتباع خارجي به 11 هزار و 68 واحد رسيد که نسبت به مدت مشابه سال قبل 11 درصد افزايش نشان ميدهد. به نظر ميرسد دولتمردان براي جلوگيري از روند خروج سرمايه از کشور، بايد در تصميمات و برنامهريزيهاي خود به گونهاي عمل کنند که در نهايت ثبات در ارکان مختلف اقتصادي کشور حاکم شود.
