ترکشهای انفجار بیروت بر تن بازارهای جهانی
گويا قرار نيست خاورميانه هيچگاه روي آرامش به خود ببيند. منطقهاي استراتژيک از جهان که همواره محلي براي نزاع و اختلاف بين کشورها بوده و هرگاه با يک اتفاق جهان را تحت تاثير قرار داده است. اين بار نيز قرعه فال به نام لبنان، عروس خاورميانه، درآمد تا با يک انفجار جهان را به صدا درآورد. پس از اين انفجار از کشورهاي خاورميانه نظير ايران، سوريه، قطر و عراق گرفته تا مداخلهگرايان در اين منطقه همچون آمريکا و رژيم صهيونيستي براي کمک به اين کشور اعلام آمادگي کردند. اما اين اتفاقات چنان بزرگ بود که بسياري از کارشناسان بازسازي بيروت، بهعنوان مهمترين بندر لبنان را به اين راحتيها نميدانند. با وقوع بحران در شاهرگ اقتصادي عروس خاورميانه، بسياري از کارشناسان اقتصاد اين کشور را فلجشده ميدانند و حتي آن را عاملي براي تغيير معادلات خاورميانه معرفي ميکنند. مسئولان لبناني نيز اتفاق سهشنبهشب را بزرگترين انفجار اين کشور پس از سال 2005 ميدانند؛ والي بيروت نيز آن را کمتر از بمباران شيميايي هيروشيما و ناکازاکي ندانسته است.
دگرگوني بازارهاي مالي
نميتوان روي کشوري لقب عروس خاورميانه را گذاشت، ولي از اتفاقات رخداده در آن بهراحتي گذشت. هر واقعه کوچکي در اين منطقه استراتژيک ميتواند معادلات جهان را بر هم بريزد، حال چه برسد به اينکه انفجاري در اين کشور رخ دهد که کارشناسان آن را با بمباران شيميايي ژاپن مقايسه کنند. از همان دقايق اوليه انتشار خبر بروز انفجار در بندر بيروت بود که بازارهاي جهاني دستخوش تحولاتي شدند. اقتصاد اين کشور که پيش از اين بر اثر تحريمهاي آمريکا از پاي درآمده، حالا مهمترين بندر و شاهرگ اقتصادي خود را از دست داده است. در واقع اين انفجار تير آخري بر تن نيمهجان اقتصاد لبنان بود تا مسئولان اقتصاد لبنان آخرين اميدهاي خود براي بازسازي اين اقتصاد بيمار را از دست دهند، اما بازار ديگر کشورها هم از ترکشهاي اين انفجار در امان نماندند. بازارهايي که ديگر شش ماه است با درد بدون درماني به نام کرونا دست و پنجه نرم ميکنند، حال بايد به دنبال راهي براي در امان ماندن از اخبار منفي خاورميانه بگردند. چنانکه بسياري از سرمايهگذاران اقتصاد جهاني چشم به پايتخت لبنان دوختهاند و اخبار آن را به صورت لحظهاي رصد ميکنند. طلا که از مدتها پيش روند صعودي خود را آغاز کرده و به سرمايهاي امن تبديل شده بود، گويا به دنبال اتفاقي بزرگ ميگشت تا سد مقاومتي 2000 دلار را پشت سر بگذارد. حال وقوع انفجار در يکي از مهمترين بندرهاي بيروت اين بهانه را به دست اونس جهاني طلا داد تا سرانجام در روز گذشته اين سد را پشتسر بگذارد و بلافاصله خود را به قله 2024 دلار برساند. قيمت طلا و سکه در بازار ايران نيز بهطور سنتي از دو متغير نرخ دلار در بازار داخلي و قيمت طلا در بازار جهاني تبعيت ميکند. بدين ترتيب ديروز در بازارهاي ايران نرخ هر قطعه سکه تمام بهار آزادي به 11 ميليون و 360 هزار تومان رسيد و هر گرم طلاي 18 عيار در مرز يک ميليون و 110 هزار تومان قرار گرفت. قيمت دلار نيز در صرافيهاي مجاز ايران روز خود را با 200 تومان افزايش آغاز کرد و بر مدار 22 هزار و 500 تومان قرار گرفت، البته بسياري از کارشناسان ارتباط چنداني بين بازار ارز ايران و وقايع اخير لبنان قائل نيستند. به اعتقاد اقتصاددانان ايراني بسياري از بازارهاي ايراني مدتهاست که واکنش خاصي به وقايع بينالمللي نشان نميدهند و مسير خود را از قبل تعيين کردهاند. بر اين اساس نفت دومين بازاري بود که پس از طلا بيشترين تاثير را از انفجار بيروت پذيرفت. به گونهاي که هر بشکه نفت برنت که طي چند هفته اخير در صعود به کانال جديد ناتوان بود، سهشنبه شب در آستانه ورود به کانال 45 دلاري قرار گرفت و رشد 5/0 درصدي را تجربه کرد. طلاي سياه طي 24 ساعت توانست در کانال 44 دلاري باقي بماند و حتي يک سنت نيز افزايش قيمت را تجربه کند و به قيمت بشکهاي 44 دلار و 36 سنت برسد. در مقابل نفت برنت، نفت وست تگزاس آمريکا نتوانست افزايش قيمت خود را حفظ کند و پس از حادثه که به قيمت بشکهاي 41 دلار و 61 سنت صعود کرده بود در صبح ديروز با ريزش چند سنتي مواجه شد و قيمت آن به بشکهاي 41 دلار و 58 سنت کاهش يافت. بورسهاي جهاني نيز واکنش متفاوتي به انفجار بيروت نشان دادند در مقابل رشد چشمگير شاخصهاي بورس کانادا، بورسهاي آسيا و اروپايي نسبت به روز گذشته ريزش ناچيزي را تجربه کردند. البته به دليل ابهامات اين انفجار از حالا نتوان تمام ابعاد اقتصادي ماجرا را سنجيد. در اين زمينه معاون رئيس جمهوري کانادا بهدرستي اشاره داشته است که «هنوز علت اين حادثه روشن نشده، اما ميتوان گفت که انفجار بيروت بازارهاي مالي دنيا را دگرگون کرده است.».
