شیرمادر؛ حریف سرسخت کرونا

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تغذیه با شیرمادر را بهترین و مفیدترین تغذیه برای نوزادان دانست و گفت: شیرمادر آنتی‌بادی‌های لازم برای مقابله با انواع بیماری‌ها از جمله کروناویروس را در بدن نوزاد تامین می‌کند. دکتر مریم خشنودشریعتی فوق‌تخصص نوزادان به مناسبت روز جهانی تغذیه با شیرمادر، ضمن تاکید بر اهمیت تغذیه نوزاد با شیرمادر، اظهارکرد: شیرمادر از بدو تولد تمام نیازهای تغذیه‌ای نوزاد را تامین می‌کند، البته مکمل ویتامین D از همان ابتدا و آهن از چهارماهگی باید همراه با شیر مادر مصرف شود. وی یکی از معایب شیرهای مصنوعی نسبت به شیرمادر را دشواربودن مراحل آماده‌سازی بیان کرد و گفت: برای تغذیه نوزاد با شیرهای مصنوعی نیاز به بطری و سرشیشه استریل و آب‌جوشیده است، در حالی‌که شیرمادر در هر زمان، گرم و استریل در اختیار نوزاد قرار می‌گیرد. عضو هیات علمی دانشگاه، در خصوص ارزش غذایی شیرمادر، تصریح کرد: این شیر، حاوی ایمنوگلوبین‌های منحصربه‌فردی از جملهIgG ،IgM، IgD، است و منجر به تقویت نوتروفیل و ماکروفاژ می‌شود. این عوامل منجر به تقویت سیستم‌ایمنی بدن نوزاد در مقابل عفونت‌ها خواهد شد. دکتر خوشنودشریعتی، ادامه داد: تغذیه با شیرمادر، فاکتور محرک رشد لاکتوباسیلوس را نیز در بدن نوزاد تقویت می‌کند؛ باکتری‌های مفیدی که در روده نوزاد مانع از رشد پاتوژن‌ها یا باکتری‌های بیماری‌زا می‌شود، به هضم و جذب غذا کمک می‌کند و منجر به تقویت سیستم‌ایمنی روده‌ای خواهد شد. وی با اشاره به اینکه شیرمادر به‌علت وجود نوکلئوتیدها، ضریب هوشی را نیز در نوزادان بالا می‌برد، گفت: طبق تحقیقات، ضریب هوشی نوزادانی که از شیرمادر تغذیه می‌کنند، هشت نمره از سایر نوزادان بالاتر است. عضو هیات علمی دانشگاه افزود: آمار ابتلا به دیابت در بزرگسالی نوزادانی که از شیرمادر تغذیه می‌کنند، به مراتب کمتر است؛ چراکه کازئین موجود در شیرگاو سیستم‌ایمنی را تحریک کرده و ترشح آنتی‌بادی ضدکازئین باعث تخریب سلول‌های بتای پانکراس می‌شود. در نتیجه نوزاد در بزرگسالی مستعد ابتلا به دیابت است.
کاهش ریسک ابتلا به سرطان
به گفته وی، شیرمادر ریسک ابتلا به بیماری هوچکین، از سرطان‌های شایع دوران کودکی را نیز کاهش می‌دهد. دکتر خشنودشریعتی در خصوص نوزادانی که برای مصرف شیرمادر محدودیت دارند، عنوان کرد: شیرمادر در هر زمان از تولد متناسب با رس یا نارس بودن نوزاد، ترکیبات مشخصی دارد؛ اگر نوزاد در شش یا هفت ماهگی به دنیا بیاید، میزان پروتئین و املاح شیرمادر بیشتر است، اما با این‌حال نوزادان زیر یک کیلو، برای وزن‌گرفتن، علاوه بر شیر مادر، باید شیر خشک هم مصرف کنند. وی تصریح کرد: همچنین اگر نوزاد به بیماری خاصی مثل گالاکتوزمی یا بیماری‌های متابولیکی مبتلا باشد، از مصرف شیرمادر منع و از شیر بدون‌لاکتوز تغذیه می‌شود. البته در بسیاری از بیماری‌های متابولیکی شیرمادر در کنار شیرخشک می‌تواند کودک را تغذیه کند. فوق‌تخصص نوزادان، ضمن تاکید بر اهمیت تغذیه با شیرمادر تا دو سال برای نوزاد، گفت: نوزاد از شش ماهگی به بعد می‌تواند در کنار شیر‌مادر به‌عنوان تغذیه اصلی از غذاهای کمکی همچون فرنی، سوپ یا حریره استفاده کند، اما در سال دوم این جایگاه تغذیه‌ای تغییر می‌کند و غذاهای کمکی یا غذاهای سر سفره، تغذیه اصلی نوزاد را تشکیل می دهند.
کرونا از شیرمادر منتقل نمی‌شود
خشنودشریعتی با اشاره به شیوع ویروس کووید۱۹، در خصوص مادران شیردهی که به این بیماری مبتلا شده‌اند، گفت: اگر حال عمومی بیمار خوب باشد، می‌تواند به نوزاد خود شیر بدهد، چراکه براساس مطالعات، کرونا حتی اگر در شیرمادر هم وجود داشته باشد، نمی‌تواند عامل انتقال بیماری باشد. وی ادامه داد: در این صورت اگر مادر ماسک بزند و دست‌هایش را به مدت کافی با آب و صابون بشوید، می‌تواند به نوزاد خود شیر بدهد، اما اگر اوضاع عمومی فرد مطلوب نباشد یا در بخش مراقبت‌های ویژه بستری باشد، باید از شیر جایگزین برای تغذیه نوزاد استفاده شود. از طرفی حتی اگر مادر به‌رغم حال عمومی نسبتا مناسب نخواهد به نوزادش شیر بدهد، می‌تواند شیر خود را جوشانده و در اختیار نوزاد قرار دهد. خشنود تصریح کرد: در حالت کلی هیچ منع مطلقی برای تغذیه نوزادان با شیر مادر مبتلا به کرونا وجود ندارد.