دیپلماسی در خدمت اقتصاد
آمار بالای بیکاری، فلج شدن بخشهای مختلف اقتصاد، محدود شدن رفتوآمدهای هوایی و زمینی و دیگر عوامل سبب شده تا قیمت نفت در جهان با شیب تندی کاهش یابد. اگر کشورهای صادرکننده نفت حتی به اندک موفقیتی هم در راستای مهار ویروس کرونا دست یابند شکی نیست که باید تدابیر تازهای برای برونرفت از معضلات اقتصادی بیندیشند و از همه مهمتر سیاستهای اقتصادی جدیدی را در پیش گیرند. افزایش میزان تعرفهها و کاهش میزان وابستگی تولید از جمله سیاستهایی است که کشورهای زیادی به دنبال آن هستند. از همین رو به نظر میرسد که خوداتکایی و تولید داخلی در بسیاری از کشورها پدیدار خواهد شد. در همین راستا اوضاع برای ایران نیز راحتتر شده است و با توجه به این شرایط به دنبال بهرهگیری از فرصت های موجود است. همانطور که شاهد هستیم رقابت های بینالمللی میان آمریکا با کشورهای غربی و همینطور رقابت کشورهای غربی با آمریکا به علاوه چین و روسیه افزایش یافته و با گذشت زمان بر شدت آن نیز افزوده خواهد شد. در همین حال آمریکا و کشورهای غربی سعی خواهند کرد که تجارت بینالمللی خود را محدود کنند و در مسیری گام بردارند که روند تولید به جای اینکه در کشورهایی
مانند چین انجام شود در داخل شکل گیرد و متعاقباً با افزایش تعرفه ها، درصد بیکاری کاهش یافته و بخشهای ورشکسته اقتصادی بار دیگر احیا شوند. چنین فضایی فرصت خوبی را برای ایران فراهم میکند که از غرب به شرق تمایل پیدا کند و در این بین با کشورهایی که با آمریکا اختلاف شدید دارند ائتلاف اقتصادی تازهای تشکیل دهد. روابط اقتصادی ایران با روسیه میتواند پررونقتر از گذشته شود؛ بهخصوص با چین که با افزایش سطح تنشها با غرب و آمریکا و همچنین سد تعرفهها، بهتدریج انگیزه همکاری این کشور با ایران میتواند در آیندهای نزدیک پررنگتر شود. دیپلماسی اقتصادی ایران از دیرباز فعال بوده و همواره سعی بر این بوده تا به بهترین شکل از فضای تنشآلود قدرتهای بزرگ به نحو احسن استفاده کند. روابط اقتصادی با کشورهای همسایه از جمله عراق نیز برای دو کشور حائز اهمیت بوده است. در عراق طیفهای مختلفی وجود دارند که از آمریکاییها دل خوشی ندارند و سیاستمداران این کشور نیز بهخوبی اهمیت روابط اقتصادی با کشورهای همسایه را درک میکنند. آنها بر این مساله واقفند که رونق و شکوفایی اقتصادی و همچنین برقراری صلح بدون روابط با کشورهای همسایه ممکن نیست.
بهخوبی مشخص است که ایران چه نقش مهمی در ایجاد صلح و ثبات در منطقه و همچنین اقتصاد منطقه دارد. حتی مقامهای عراقی نیز بارها اعلام کردهاند که حل معضلات بزرگ این کشور مانند تامین برق، گاز و از همه مهمتر امنیت به ایران وابسته است. در چنین فضایی ایران میتواند با یک دیپلماسی هدفمند مشکلات اقتصادی عدیده خود را حل کند و به نحوی اینبار دیپلماسی در خدمت اقتصاد باشد.
