عضو انجمن علمي روانشناسي باليني ايران با اشاره به «موانع ازدواج از ديد دختران و پسران» بيان کرد: مطالعات ملي نشان ميدهد «نداشتن ثبات شغلي»، پس از «بيکاري» از مشکلات و موانع اصلي ازدواج پسران از منظر جوانان است. «آزاد نبودن در انتخاب همسر دلخواه» پس از «پيدا نکردن فردي که به عنوان همسر داراي خصوصيات دلخواه باشد» نيز مهمترين مانع ازدواج دختران جوان به شمار ميرود. نگار اکبريزرگر با بيان اينکه ازدواج به عنوان يکي از رويدادهاي مهم مرحله انتقال به بزرگسالي مقولهاي بسيار پيچيده است، از کاهش تمايل به ازدواج در جوانان ابراز نگراني کرد و گفت: آمارها حاکي از آن است که تمايل به ازدواج ميان جوانان کشور روز به روز کمتر شده است؛ زيرا روشهاي سنتي در حوزه ازدواج ديگر پاسخگوي نيازهاي اين قشر از جامعه نيست و بايد با اتخاذ روشهاي نو براي فرهنگسازي ازدواج موفق گام برداشت. وي با تاکيد بر اينکه بايد براي تشکيل زندگي مشترک و ازدواج بدون تشريفات فرهنگسازي شود، ادامه داد: با توجه به اينکه غالب جمعيت کشورمان را جوانان تشکيل ميدهند، بر همين اساس بايد براي زندگي جوانان سياستگذاري و برنامهريزي موثرتري شود. گسترش مراکز مشاوره، تحکيم، تشکيل و تقويت خانواده، راهاندازي کمپين مشاوره ازدواج در زمينه بهرهگيري از ظرفيت متخصصين اين امر، راهکاري موثر در زمينه ترويج فرهنگ ازدواج به شمار ميرود که بايد با حمايت از جوانان زمينه ازدواج آنها فراهم شود. اين متخصص روانشناسي سلامت معتقد است که حمايت در راستاي اشتغال جوانان و تضمين معيشت آنان، تسريع و افزايش در مقدار و پرداخت وام و تسهيلات ازدواج ميتواند موجب رشد و توسعه ازدواج اين قشر در جامعه شود. در حوزه تسهيل ازدواج جوانان بايد مشکلات و مسائل ريشهاي حل شود تا به طور کامل اهداف مورد نظر محقق شوند. صدا و سيما نيز در فرهنگسازي ازدواج آسان ميتواند با کمک گرفتن از متخصصان اين حوزه نقش موثري داشته باشد و موجب ترويج اين فرهنگ در جامعه شود.
موانع ازدواج از ديد جوانان
اکبريزرگر در ادامه به «موانع ازدواج دختران و پسران» از ديد جوانان اشاره کرد و گفت: مطالعات ملي نشان ميدهد «نداشتن ثبات شغلي»، پس از «بيکاري» از مشکلات و موانع اصلي ازدواج پسران از منظر جوانان است. «آزاد نبودن در انتخاب همسر دلخواه» پس از «پيدا نکردن فردي که به عنوان همسر داراي خصوصيات دلخواه باشد» نيز مهمترين مانع ازدواج دختران جوان به شمار ميرود. به طور کلي نيز جوانان «نبود حس مسئوليتپذيري در فرد» را مانع ازدواج براي دختران و «نداشتن توان مالي کافي» براي پسران ميدانند و پس از آن پسران «پيدا نکردن فردي که به عنوان همسر داراي خصوصيات دلخواه باشد» را داراي اهميت دانستهاند. اين عضو انجمن علمي روانشناسي باليني ايران ادامه داد: پس از اين عامل در حالي که «عدم امکان تهيه مسکن مناسب» به عنوان يکي از مشکلات پسران براي ازدواج است، «بيبرنامگي در زندگي» براي دختران از مشکلات اصلي ازدواج مطرح ميشود. همچنين «وجود ملاکهاي سختگيرانه خانواده در ازدواج» براي دختران، بيش از پسران تبديل به معضل شده است.
بنابر اظهارات وي، به طور کلي از منظر پسران جوان کشور، «شرط و شروط خانواده دختر» و از منظر دختران «سختگير بودن در انتخاب همسر» در رتبه بالايي از موانع ازدواج قرار دارد، چرا که چشم و همچشميها و ظواهر فريبنده فضاي مجازي در برگزاري مراسمهاي باشکوه و مجلل تاثير خود را بر روي خانوادهها ميگذارد و معمولا با تاثيرگرفتن از اين فضاهاي مجازي در خواستههاي غيرمعقول همانند برگزاري مراسم مجلل، تهيه جهيزيه با شکوه، از طرف خانوادههاي پسران و دختران باعث شکلگيري کدورتهاي بعد از ازدواج و در آغاز زندگي جوانان خواهد شد که نتايج آن مشاجره، سردي در روابط زناشويي و بالتبع پيشروي به سمت و سوي جدايي و طلاق زوجين خواهد بود. با توصيف اين شرايط و موانع، تعويق در ازدواج نقش موثري در عدم امنيت رواني و سلامت جامعه خواهد داشت. اکبريزرگر با اشاره به اينکه در ازدواج دو دسته مبحث کلي مورد توجه قرار دارد، تصريح کرد: يک دسته شرايط قبل از ازدواج يا مرحله تصميمگيري براي ازدواج و دسته دوم مراحل حين ازدواج و بعد از ازدواج است؛ در شرايط قبل، حين و بعد از ازدواج تلاش ميشود به سؤالاتي مانند اينکه افراد چگونه ميتوانند زوج مناسبي براي خود انتخاب کنند؟ آيا شرايط مادي مهمتر است يا شرايط خانوادگي و فرهنگي؟ عوامل شخصيتي تا چه اندازه ميتواند ازدواج موفقي را پيشبيني کند؟ آيا تناسب و همانندي در صفات شخصيتي مهمتر است يا مکمل بودن اين ويژگيها؟ چگونه ميتوان فهميد دو نفر از لحاظ شخصيتي چقدر با يکديگر تناسب دارند و... جوانان بايد در ابتداي راه ازدواج، اين سوال را در ذهن خود مطرح کنند که آيا اين فرد همان شخصي است که بتوان سالها با او زندگي کرد يا خير؟. اين روانشناس عضو انجمن اهل قلم، با بيان اينکه مهارتهاي 10گانه زندگي در پيشبرد زندگي هدفمند و موفق نقش اساسي ايفا ميکند، افزود: در مراحل حين و بعد از ازدواج، پيش شرطهاي ازدواج پررنگتر شده و مهارتهاي لازم براي ازدواجي موفق بررسي و به هر دونفر (دختر و پسر) آموزش داده ميشود.
تاثير مشاورههاي پيش از ازدواج
وي در پاسخ به اين سوال که مشاورههاي پيش از ازدواج چقدر در زندگي تاثير دارد؟، توضيح داد: برخي ميگويند «ازدواج ريسک است، هر چقدر هم قبل از ازدواج، همه جوانب را بسنجيد باز هم معلوم نيست نتيجه آن ازدواج موفقي باشد»، اما روانشناسان اين نظريه را تاييد نميکنند زيرا ازدواج موفق به انتخاب صحيح و با تدبير برميگردد. ازدواج موفق اتفاقي نيست، بايد براي خوشبختي برنامهريزي کرد و در مسير اين برنامه حرکت کرد.اين عضو انجمن علمي روانشناسي باليني ايران با اشاره به اينکه براي رسيدن به شناخت همهجانبه، مشاوره تخصصي پيش از ازدواج لازمه هر ازدواج موفقي است افزود: بايد براي به دست آوردن عشق، تعهد و شادي بيشتر تلاش کرد. مهمترين نکته براي داشتن ازدواج موفق اين است که شناخت مقدم بر عشق باشد. به عبارت ديگر، انتخاب درست بر مبناي شناخت شکل ميگيرد و بعد از شناخت طرف مقابل، عشق به وجود ميآيد. اکبريزرگر بر اين باور است که اين روزها دختران و پسران جوان در ابتدا عشق را تجربه ميکنند و بر پايه آن ميخواهند به شناخت برسند، اين در حالي است که اين عشق ظاهري چشم آنها را روي حقايق و عيبهاي طرف مقابل ميبندد و در مدت کوتاهي پس از آغاز زندگي مشترکشان به اين نتيجه ميرسند که عشق براي خوشبخت شدن کافي نيست و ادامه زندگي برايشان غيرممکن است. البته اينطور نيست که مشکلات پيش آمده قبل از ازدواج و در دوران دوستي و نامزدي وجود نداشته بلکه دوست داشتنهاي بدون شناخت و دلبستگيهاي احساسي مانع از اين ميشود که طرفين واقعبين باشند و عيبهاي طرف مقابل خود را ببينند و اگر هم ديدهاند از آن چشم پوشي کردهاند به اميد اين که بعد ازدواج بسياري از مشکلات حل خواهد شد. وي ادامه داد: با وجود اين گفتهها اما در حال حاضر در برههاي از زمان قرار داريم که بحراني همچون کرونا نيز بر موانع ازدواج جوانان سايه انداخته و بسيار ميشنويم که به علت کرونا، ازدواج جوانان دچار مشکلات زيادي شده است. مطمئنا اگر مشکلي در روند ازدواج وجود دارد، به دلايل عديدهاي مانند آينده بيثبات شغلي، بيکاري و وضعيت مالي و ... است. اين عضو انجمن روانشناسي سلامت ايران، با اشاره به اينکه به طور قطع کرونا به تنهايي نميتواند مشکلي در امر ازدواج ايجاد کرده باشد، چراکه مشکل اصلي مسائل مهم ديگري است که از گذشته وجود داشته است، گفت: شيوع ويروس کرونا را ميتوان از يکسو تهديد و از سوي ديگر فرصت به شمار آورد، چراکه هزينههاي سنگين مراسم عقد و عروسي در اين دوران جاي خود را با برگزاري مراسم ساده و بدون تجملات تغيير داده و اين جاي بسي خوشحالي است، اما گروهي از مردم اين اتفاق را مزيت دوران کرونايي نميدانند و اين شرايط را از عواقب تورم و گرانيها ميخوانند، زيرا معتقدند در اين شرايط حتي براي يک ازدواج ساده هم پول زيادي بايد هزينه کرد تا بتوان از پس خرج و مخارج لوازم اوليه و بسيار ضروري زندگي ساده برآمد.
ازدواج شراکت همهجانبه است
رئيس انجمن صنفي اساتيد و دانشگاهها و موسسات آموزش عالي استان تهران افزود: ازدواج شراکت همهجانبه است. در اين بين ميتوان به قشر انبوه مجردان دهه شصتي اشاره کرد که عده زيادي از آنان با اينکه در امر تدريس و استاد دانشگاه مشغول به خدمت هستند، اما هنوز نه استخدام رسمي و نه عضوهيات علمي بوده و نه حتي از امتيازات مشاغل ديگر برخوردارند، آنها جزو محرومترين قشر تحصيلکردگان جامعه هستند. اين قشر با نام استادان مدعو بدون حمايت نهادها و سازمانهاي مربوطه ساليان سال به اميد روزي که بتوانند در جامعه شغلي ثابت و آيندهاي روشن داشته باشند تنها استاد دانشگاه حق التدريس(مدعو) را يدک کشيده که نه ميتوانند اميدي به يک ازدواج ساده داشته باشند و نه با حقوق ناچيز اين شغل کمدرآمد دورنماي روشني از تامين مخارج يک زندگي ايدهآل دارند. در نتيجه اين افراد با تاخير سني در ازدواج، آيندهاي نامعلوم و در خطر تجرد قطعي مواجههاند که قطعا اين موضوع بر بهداشت رواني اين قشر تاثيرات جبران ناپذيري خواهد گذاشت و نتايج منفي آن گريبانگير جامعه خواهد بود.