افزایش وام ازدواج برای عروسان کوچک
آرمان ملي- منيره چگيني: چند روز پيش معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان از افزايش شمار درخواستکنندگان زير 18 سال براي وام ازدواج خصوصا در ميان دختران خبر داد. بنا بر اعلام محمدمهدي تندگويان، «دو سوم دريافتکنندگان اين وام در سالهاي اخير دختران زير 18 سال بودهاند و اين مساله گاه ازدواج اجباري را تداعي ميکند». اين آمار در شرايطي منتشر ميشود که 27 خرداد 1399 رئيس جمهور در پي درخواست وزير ورزش و جوانان براي اصلاح ضوابط سني براي اعطاي وام ازدواج، دستور انجام اصلاحات لازم براي اختصاص وام ازدواج فقط به افراد 18 تا 40ساله را داد. بررسيها در اين رابطه نشان ميدهد استدلال وزارت ورزش براي اين درخواست از اساس غلط است و ميتوان از نمونههاي آن به افزايش کودک همسري اشاره کرد.
اتفاق ناخوشايندي که بهغير باورهاي غلط، يکي از دلايل بروز آن در جامعه فقر است و بسياري از خانوادهها براي دريافت وام ازدواج 50ميليون توماني با سود پايين، دخترانشان را مجبور به ازدواج ميکنند. اواخر سال گذشته بود که تندگويان در رابطه با ازدياد کودک همسري در رابطه با افزايش وام ازدواج هشدار داده و گفته بود: «در پي افزايش وام ازدواج در برخي نقاط کشور، کودک همسري 4برابر افزايش داشته است. بررسيها نشان ميدهد که در برخي از نقاط کشور که با فقر فرهنگي و اقتصادي روبهرو هستيم، از وام ازدواج براي معامله کودکان زير 15 سال استفاده ميشود». او پيشنهاد کرد که در صورت افزايش رقم اين وام، قيود سني و تسهيل در نحوه بازپرداخت آن براي جوانان لحاظ شود».
بازتوليد فقر
عليرضا شريفي يزدي، جامعهشناس در رابطه با افزايش پديده کودک همسري به بهانه دريافت وام ازدواج گفته است: آمارهايي که وزارت ورزش و جوانان در رابطه با افزايش کودک همسري و ازدواج بهدليل گرفتن وام ارائه ميکند، از چند جهت نگرانکننده است. يکي نشاندهنده اين است که فقر در ميان لايههاي پاييندست جامعه به قدري جدي شده که براي تامين نيازهاي اوليه ناچار ميشوند به هر اقدامي دست بزنند؛ ازجمله ازدواج فرزندانشان. اگر اين پديده به همين شکل ادامه يابد، در آينده مشکلات عديدهاي خواهيم داشت. نکته دوم اينکه چهبسا بسياري از اين ازدواجها صوري است. يعني ممکن است ازدواج واقعي صورت نگيرد و خانوادهها تنها به اين مسأله شکل قانوني ميبخشند تا بتوانند از وام ازدواج که وامي کم بهره است استفاده کنند. به عقيده او اين مسأله به راحتي قابل مديريت است: مسئولان ميتوانند تبصره سادهاي براي اين مسأله بگذارند. مثلا به ازدواجهاي زير 18 سال وام تعلق نگيرد. در اين صورت مطمئنا چنين ازدواجهايي کاهش مييابد. چون اين روزها اين انگيزه بسيار مهمي براي برخي است.
تباه کردن زندگي براي 50 ميليون
يک کارشناس حوزه زنان و خانواده درباره ازدواجهاي زودهنگام ميگويد: اگر بخواهيم از نگاه دين به اين مساله نگاه کنيم، افراد چنانچه به بلوغ کامل و آمادگيهاي لازم برسند، يعني اگر فرد به بلوغ رسيده باشد و توانايي لازم براي اداره زندگي خود داشته باشد، دين ديگر هيچممانعتي براي ازدواج قائل نيست و هيچکس نميتواند مانعي براي ازدواج شود. مريم معينالاسلام در گفتوگو با خبرنگار «آرمان ملي» و در ارتباط با آسيبهاي اجتماعي و فردي پديده کودک همسري اين گونه بيان ميکند: شايد در برخي از موارد اين گونه ازدواجها با مشکل مواجه شود که البته اين مهم ميتواند در هر ازدواجي رخ دهد. بنابراين نميتوان اين ادعا را داشت ازدواج در سنين پايين محکوم به شکست است. او ميگويد: هرچند ازدواجهايي که با اجبار همراه باشد، به هيچوجه مورد تاييد کسي نخواهد بود، بهطور کلي ازدواج به اجبار چه در سنين پايين و چه در سنين بالا ميتواند آسيبهاي بسياري را براي فرد و جامعه بهدنبال داشته باشد، چرا که فرد در اينگونه ازدواجها ديگر از آن نشاط و شادابي لازم برخوردار نخواهد بود. معينالاسلام در ارتباط با فرزندان حاصل از پديده کودک همسري بيان ميکند: بهطور حتم کودکان حاصل از اين ازدواج آسيبهاي اجتماعي يا فردي بيشتري را تحمل خواهند کرد، چراکه در خانواده سالمي پرورش نخواهد يافت. اين کارشناس خانواده در پايان ميگويد: اگر ازدواج در سنين پايين به اجبار باشد تنها منجر به تباه کردن زندگي يک فرد خواهد شد. عضو هيات علمي مرکز تحقيقات سياست علمي کشور درباره پديده کودک همسري ميگويد: پديده کودک همسري موجب از بين رفتن خانواده و حقوق کودک خواهد شد.
