آرمان ملي- حميد شجاعي: اصلاحطلبان چند ماهي است که با مشکلات درونجرياني دستوپنجه نرم ميکنند و همه نيز به اين موضع و لزوم آسيبشناسي و تغيير در راهبرد و سازوکار اشاره دارند اما عزم جدي براي ايجاد اين تغييرات وجود ندارد. همين مساله است که اصلاحطلبان را در نوعي سردرگمي قرار داده و انسجام لازم براي انجام تغييرات در اين جريان مشاهده نميشود. آنچه مسلم است هر چه تغيير سريعتر اتفاق بيفتد بازگشت به جامعه و بازيابي سرمايه اجتماعي زودتر خواهد بود. لذا اصلاحطلبان بايد زودتر تصميم بگيرند که قرار است با تغييراتي شوراي عالي را ادامه دهند يا سازوکاري جديدي روي کار خواهد آمد.
لزوم تغيير در وضعيت
مسائل متعددي باعث شده تا جريان اصلاحات نتواند آنطور که بايد و شايد کنش فعالي در عرصه سياست عملي داشته و در رويکردها نيز از وحدت و انسجام لازم برخودار باشد. مويد اين سخن نيز اظهارنظر بسياري از اصلاحطلبان است مبني بر اينکه از بعد از انتخابات اسفند 98 تاکنون هنوز نتوانستهاند خود را بازيابي کنند و هنوز در همان شرايط باقي ماندهاند. عملکردهاي بعضا انتقادآميز نهادهاي بالادستي همچون شورايعالي سياستگذاري، انتقادات به رويه عملکرد اصلاحطلبان همچون فراکسيون اميد مجلس، شوراي شهر و حتي دولت و مهمتر از آن ريزش سرمايه اجتماعي و رويگرداني مردم از اين جريان مجموعا موجب شده تا اصلاحطلبان در نوعي سرگشتگي و سردرگمي بهسر ببرند و به عبارت ديگر نتوانند برنامهريزي دقيق و منسجمي براي آينده سياسي خود ارائه دهند. آنچه مسلم است نهادهاي بالادستي همچون شورايعالي سياستگذاري ديگر توانايي هدايت و اجماع بخشي اصلاحطلبان را ندارند. برخي استعفاي موسوي لاري و محمدرضا عارف را ناشي از همين مساله ميدانند. چراکه قاطبه اصلاحطلبان ديگر نهاد شورايعالي را تصميمساز و تصميمگير نميدانند و با توجه به اتفاقات ماههاي اخير به دنبال سازوکاري جديدي با راهبردهايي مبتني بر نيازهاي روز جامعه هستند. اين در حالي است که برخي مساله را در سطح روئين ميبينند و معتقدند اکر تغييراتي در سطح رئيس يا ديگر ارکان اين شورا رخ دهد بازهم ميتواند در جريان اصلاحات تاثيرگذار ظاهر شود. از همين رو نيز چندي است که نام عبدا... نوري وزير کشور دولت اصلاحات براي جايگزيني عارف مطرح شده است. اما بهنظر ميرسد که مشکل صرفا تغييرات داخلي در شورايعالي نيست و بسيار بيشتر از اين حرفها است. قطعبهيقين اصلاحطلبان اکنون سازوکاري ميخواهند که اولا بتوانند همه اصلاحطلبان را اعم از اشخاص و احزاب پوشش دهد و ثانيا قابليت ايجاد اجماع ميان اصلاحطلبان را داشته باشد. ضرورت و اهميت اين مساله زماني آشکار ميگردد که بدانيم انتخابات رياستجمهوري در پيش است و در چشم بههمزدني از راه خواهد رسيد. البته برخي اين انتقاد را نيز وارد ميکنند که چرا با وجود اين تحولات در درون جبهه اصلاحات بزرگان اين جريان همچون رئيس دولت اصلاحات به مساله ورود نميکند که البته بهنظر ميرسد وي قائل به نظر جمعي اصلاحطلبان است و درصدد ارائه نظر شخصي نيست.
گمانهزنيها نظرات شخصي است
يک عضو شورايعالي سياستگذاري اصلاحطلبان در خصوص اتفاقات و حواشي اخير پيرامون اين جريان اظهار داشت: با توجه به مشکلات داخلي و خارجي، سياست انقباظي انتخاباتي، نارضايتي مردم و انفعال و سرخوردگي مردم نسبت به انتخابات گفتوگوهايي ميان اصلاحطلبان شکل خواهد گرفت و تبعا در يک فرصت مقتضي به يک جمعبندي نسبتا اجماعي قابلقبولي خواهند رسيد که ادامه کار براي شرايط جديد چگونه باشد. مرتضي مبلغ به«آرمان ملي» گفت: هر گونه صحبت و اظهارنظري که امروز در رسانهها مطرح ميشود گمانهزني و اظهارنظر افراد مختلف است که قبلا هم سابقه داشته و مطرح بوده و هر کسي نظر خود را ميگويد اما هيچکدام به معني جمعبندي نظرات اصلاحطلبان نيست. وي افزود: اينها بايد در جلسات احزاب چکشکاري و گفتوگو شود و نظريهها، رويکردها، تبيين و تحليلهاي مختلفي از شرايط جاري، آينده، نيازهاي کشور و شرايط مردم مطرح شود تا بر اساس آن اصلاحطلبان رويکردها، راهبردها و ساختار فعاليت خود را مشخص کنند. وزير کشور دولت اصلاحات در خصوص مشکلات درونساختاري شورايعالي و گمانهزنيها براي انتخاب رئيس جديد بيان کرد: مهم اين است که نهايتا به يک اجماع نسبي برسيم. مبلغ عنوان کرد: در مورد ساختار نيز همواره بحث بر اين بوده که ساختار عملياتي و سياسي اصلاحطلبان در قالب همين شورايعالي سياستگذاري باشد يا قالبي ديگر و ائتلاف جديدي شکل بگيرد. فعال سياسي اصلاحطلب تصريح کرد: راجع به رياست شورا همين مباحث بوده و رئيس با يک جمعبندي انتخاب ميشده است.
تغيير راهبرد
يک فعال سياسي اصلاحطلب در خصوص شرايط فعلي اصلاحطلبان و انسجام دروني اظهار داشت: در 14 سال گذشته يعني از 84 تا 98 گروههاي اصلاحطلب راهبردي محوري بر مبناي ائتلاف حداکثري براي مطالبات حداقلي داشتند که اين راهبرد رفتهرفته بهخصوص در دولت دوم آقاي روحاني با مشکلاتي روبهرو شد. سعيد شريعتي به «آرمان ملي» گفت: عدم مشارکت مردم در انتخابات مجلس بيدارباشي به جريانات اصلاحطلب بود و اکنون بهنظر ميرسد که بايد نوعي تغيير راهبردي در جريان اصلاحات اتفاق بيفتد و پس از اينکه الگوي راهبردي تغيير کرد الگوي سازماني و ائتلافي و گفتماني نيز از آن مستخرج خواهد شد. عضو شوراي مرکزي حزب اتحاد ملت تصريح کرد: براي جذب حداکثري پايگاه راي اصلاحطلبان بايد دقيقا معکوس راهبرد قبلي عمل کنند و به ائتلاف حداقلي براي مطالبات حداکثري رو بياورند. شريعتي تصريح کرد: اصلاحطلبان به جاي پرداختن به مقولاتي مثل استعفاي عارف، گمانهزنيها براي رياست شوراي عالي و لزوم و دخالت بزرگان در اين اتفاقات بايد به ائتلافهاي منسجم و هماهنگ روي آورند.