نماینده یک نسل تکرارنشدنی

تنديس علي نصيريان روز 21تيرماه در تالار معاصران موزه سينماي ايران رونمايي شد. تنديس علي نصيريان با حضور فاطمه معتمدآريا، رضا کيانيان و مهران عباسي مديرعامل موزه سينما عصر روز 21تيرماه در تالار معاصران موزه سينماي ايران رونمايي شد. تنديس علي نصيريان براساس نقش‌آفريني اين بازيگر پيشکسوت در فيلم سينمايي «کميته مجازات» برگرفته از سريال «هزاردستان» علي حاتمي ساخته شده است. علي نصيريان بعداز رونمايي از تنديسش در تالار معاصران موزه سينما گفت: حس خوبي از اين تنديس به من منتقل شد و از موزه سينماي ايران براي ساخت آن بسيار سپاسگزارم. وي با يادي از زنده‌ياد علي حاتمي عنوان کرد: يادم مي‌آيد علي حاتمي به من گفت دلم مي‌خواهد «هزاردستان» آلبومي از خودت، کشاورز، انتظامي، رشيدي و مشايخي شود و اين جمله من را براي پذيرفتن نقش ابوالفتح صحاف مشتاق‌تر کرد. بازيگر نقش ابوالفتح افزود: 2ماه در گرماي تابستان سر فيلمبرداري براي اين نقش بودم. اين شخصيت يک صحاف بود که بيماري سل داشت و به‌خاطر همين بيماري از همسرش جدا مي‌شود که اين سکانس براي من بسيار جذاب و حس خوبي داشت. وي همچنين گفت: علي حاتمي اعتقاد زيادي به صداي دوبلور روي شخصيت‌هاي فيلم‌هايش داشت، زيرا مي‌گفت دوبلورها به کيفيت شخصيت‌ها اضافه مي‌کنند. ناصر طهماسب دوبله بسيار خوبي براي 2نقش من در «هزاردستان» و «کمال‌الملک» داشت حتي خودش سر صحنه مي‌آمد و نگاه مي‌کرد زيرا من زبان ترکي بلد نبودم. البته من معتقدم که بهتر است بازيگر خودش صحبت کند زيرا يک بُعد از شخصيت بيان و صداست که اگر آن‌ را از بازيگر بگيريم به کيفيت لطمه مي‌زند. نصيريان درباره همکاري‌اش با کارگردان‌ها نيز توضيح داد: شيوه‌اي که براي کارم دارم اين است که نظراتم را از وقتي متن را مي‌خوانم با کارگردان درميان مي‌گذارم و در مورد فيلم‌هاي حاتمي نيز به همين شکل بود. البته مرحوم حاتمي خيلي دخالت نمي‌کرد و دست ما را بازمي‌گذاشت. اينکه چطور بازي کنيم مربوط به خود بازيگر است و اغلب کارگردان‌ها رئوس و ديالوگ‌ها را کنترل مي‌کنند. بازيگري خود کاري خلاقانه است که در ابتدا بازيگر بايد شخصيت را تجسم کند و ابعاد ديگر آن صدا و لحن است.

مدرسه بازيگري درمان درد من نبود

وي درباره همکاري و مراوداتش با چهره‌هاي ماندگار از جمله انتظامي، کشاورز، رشيدي و مشايخي نيز عنوان کرد: هيچ‌وقت بين من و همکارانم رقابتي وجود نداشت. يکي از نکته‌هاي مهم اين بود که هيچ‌وقت باهم وارد حاشيه نمي‌شديم. هميشه باهم کار مي‌کرديم و در مورد نقش‌هايمان حتي باهم مشورت مي‌کرديم. من معتقدم نکته‌يابي‌ها در گفت‌وگو به‌وجود مي‌آيد زيرا با گفت‌وگو خيلي روابط نزديکتر مي‌شود. درست است که مدرسه بازيگري و کلاس تئاتر رفتم، اما اينها درمان درد من نبود، درمان من نشستن با آدم‌هايي همچون فرخ غفاري و فريدون رهنما، منوچهر انور، داوود رشيدي بود که از آنها بسيار آموختم. نصيريان با بيان اينکه سينما را از داريوش مهرجويي ياد گرفته است، گفت: مهرجويي بسيار باسواد است و من در چند فيلم او حضور داشتم. يکي از باسوادترين، خلاق‌ترين و کاربلدترين کارگردان‌هاست و به گردن سينماي ايران حق دارد. من در اثر تلويزيوني «گاو» هم حضور داشتم که با فيلمي که مهرجويي ساخت بسيار متفاوت بود زيرا فيلم مهرجويي بسيار خلاقانه ساخته شد و با غلامحسين ساعدي فيلمنامه جديدي نوشتند. وي با اشاره به علاقه جوانان به حوزه سينما توضيح داد: بازيگري شوق، وجد و دلبستگي مي‌خواهد و متاسفانه زمانه امروز مانند زمانه ما نيست در زمان ما يک سالن کوچک 90نفره بود که ما التماس مي‌کرديم تا مخاطب بياوريم، نظراتشان را جويا شويم و متوجه اشکالات کارمان بشويم. اولين کلاس تئاتر را در سال 30 رفتم آن زمان ما در خرابه‌هاي سنگلج تمرين مي‌کرديم اما متاسفانه امروز همه انتظار فرش قرمز دارند.

من شاگرد، شاگرد نصيريان هستم

در ادامه فاطمه معتمدآريا رئيس صنف بازيگران سينماي ايران نيز گفت: در حرفه بازيگري من شاگرد، شاگرد استاد نصيريان هستم. علي نصيريان نماينده يک نسل تکرارنشدني در بازيگري است. بخش عظيمي از آن مربوط به دوره خاص بازيگري و بخش مهمتر مربوط به خودشان و نسلي است که به اين حرفه هويت و شخصيت دادند يعني از هيچ، چيزي ساختند که شبيه تخت جمشيد براي ما در تاريخ فرهنگمان ارزشمند است و مانند يک بناي تاريخي پايه‌هايي را گذاشتند که درحال حاضر من هم به‌عنوان يک بازيگر شناخته مي‌شوم. وي افزود: علت موفقيت، محبوب‌بودن و استثنايي بودن آن نسل مربوط به روش، نگرش و پذيرششان از اين حرفه است که مثل يک اثر تاريخي، بنايي را براي ما گذاشتند که بسيار ارزش دارد. نمي‌شود نقشي از علي نصيريان را نام ببريم و آن را دوست نداشته باشيم. وقتي مي‌گوييم ايشان نماينده يک نسل تکرارنشدني هستند به اين دليل است که نمي‌توانيم نقشي را پيدا کنيم که ايشان بد انجام داده باشند. رضا کيانيان از ديگر مهمانان اين برنامه نيز گفت: در ابتدا خوشحالم براي رونمايي از تنديس استاد نصيريان از من دعوت شد و با افتخار در اين مراسم حضور پيدا کردم. جداي از همه ارزش‌هايي که علي نصيريان دارد، خودش را به‌عنوان يک انسان بسيار دوست دارم. وي ادامه داد: در فيلم «مسخره‌باز» افتخار داشتم و در خدمت ايشان بودم و اتفاقاتي را ديدم که در سال‌هاي اخير کمتر ديده مي‌شود. اتفاقاتي که براي نسل ايشان و نسل ما وجود داشت و کم‌کم درحال محوشدن است. ايشان هميشه زودتر سرصحنه حاضر بود و مي‌دانست بايد چه‌کاري انجام بدهند، هميشه شادابي و طراوت خود را حفظ مي‌کردند و اگر با او صحبتي مي‌کرديم، درباره بازيگري و سوابقش بود که از او بسيار آموختيم. کيانيان يادآور شد: وقتي فاطمه معتمدآريا مي‌گويد علي نصيريان نسل طلايي و تکرارنشدني است يعني اين نسل اولين نسل تحصيلکرده تئاتر و سينماي ايران هستند. البته قبل از اين نسل کساني بسيار اندک بودند که تحصيلکرده اين رشته بودند اما کساني که مدرسه هنرهاي زيبا را گذراندند درواقع اين نسل بودند. کيانيان درباره نگاهش به علي نصيريان در سال‌هاي جواني خود ادامه داد: براي هر بازيگري آرزو است که با بزرگاني مانند علي نصيريان همبازي باشد. من در سن 21سالگي از مشهد به تهران آمدم و به دانشکده هنرهاي زيبا رفتم تا درس بخوانم. در آن زمان آقاي نصيريان گُل تئاتر کشور بود که نمايشنامه مي‌نوشت، بازيگر بود، کارگرداني انجام مي‌داد، درباره بحث‌هاي تئوريک صحبت مي‌کرد و من که تازه وارد دانشگاه شده بودم فکر مي‌کردم صدها سال زمان مي‌برد تا به بازيگري مانند او برسم که اين همه کار کرده و تجربه داشته باشد و اينکه با چنين شخصيتي همبازي شوم بسيار برايم خوشحال‌کننده بود. تنديس استاد علي نصيريان به سفارش موزه سينماي ايران توسط حسين اردستاني طراحي و ساخته شده، وي گريمور سينما و تلويزيون و مجسمه‌ساز است که آثارش در خارج از کشورنيز نمايش داده شده است.