بيش از 85 درصد داروهاي مورد نياز ايران در داخل کشور توليد و شايد 10 تا 15 درصد نياز دارويي بيماران صعبالعلاج از خارج از کشور وارد ميشود. اين در حالي است که هيچ کشوري در دنيا اينگونه نيست که صددرصد نيازهاي دارويي خود را تامين کند. بسياري از کشورها الزاما برخي از داروهاي مورد نياز خود را از کشورهاي ديگر وارد ميکنند. ما هم در اين قضيه مستثني نيستيم و تحريمها در روند توليد دارو براي بيماران ما مشکل ايجاد نخواهند کرد. براي اينکه نياز دارويي ما متصل به آمريکا نيست و ما نيازهايي دارويي خودمان را از کشورهايي که استاندارد لازم را در توليد داروها داشتند، تامين کرده و از اين به بعد هم تامين ميکنيم. آن چيزي که مورد توجه است، نوسانات قيمت ارز است. شايد در زمينه توليد براي توليدکنندگان و در زمينه واردات براي واردکنندگان ما مشکل ايجاد کند. اين مبحث قابل تأمل است. توليدکنندگان ما براي آنکه واردات بسياري از مواد اوليه متصل به ارز است، ناچارا مواد خود را از طريق ارز آزاد تامين ميکنند و مقداري با مشکل مواجه ميشوند و در حوزه واردات بايد مشکلاتمان برطرف شود. بحث ديگري که ميتواند براي رفع مشکلات نظام دارويي کشور کمککننده باشد، منابعي است که در چارچوب قانون و بودجه سال 97تخصيص يافته است. اکنون چالش ما بحث تحريم نيست. مطالباتي است که صنعت توليد، پخش و واردات از دولت دارد که دوستان عزيز ما را مورد رنجش قرار ميدهد. به هر حال نميتوانيم به توليدکنندگان فشار آوريم که فلان دارو را توليد يا از واردکنندگان بخواهيم فلان دارو را وارد کنند، اما اگر نتوانيم براي تامين منابع مالي دست آنها را بگيريم، قطعا اين محبت يک طرفه خواهد بود و يک جايي قطع خواهد شد. برخي از کالاهاي استراتژيک اصلا در بدترين شرايط هم نبايد در تحريمها قرار گيرند، حتي در زمان جنگ. با اين حال ما تاکنون بدعهدي بسياري از کشورها از جمله آمريکا را ديدهايم و ثابت شده که براي آمريکا نه منشور سازمان ملل، نه کنوانسيونهاي بينالمللي و نه حتي امضا خودش ملاک نيست. خوي خودبرتريبيني در اين کشور باعث شده که حتي سلامت انسانها را به خطر بيندازد. ما ديديم که برخيها در کشورهاي ديگر از جمله لبنان، سوريه و عراق در مقابل بدترين فجايع و نسلکشيها بستند و حتي حاضر نشدند داروها را در اختيار اين کشورها قرار دهند. حال با اين اوصاف بعيد هم نيست که بسياري از داروها شامل تحريمها شوند. بنابراين بايد به نيروهاي داخلي اتکا کنيم، البته ديگر بازار دارو براي آمريکا نيست. ما ميتوانيم بسياري منابع را از اروپا تامين کنيم. کما اينکه قبل هم تامين ميکرديم. شايد بسيار اندک و کمتر از يک يا دو درصد نياز ما در اين زمينه توسط آمريکا تامين شود. به هر حال صنعت داروسازي و توليد پيچيده است و با داشتن استانداردهاي لازم ميتوان آن را از بسياري کشورهاي آسيايي تامين کرد، تا جايي که شايد نياز به برخي از کشورهاي اروپايي هم نباشد. آن چيزي که براي تامين دارو مورد توجه ماست اين است که داروها الزاما استاندارد و کيفيت لازم را براي ورود داشته باشند. از طرف ديگر هم از توليدکنندگان داخلي درخواست کرديم که توليداتشان کيفيت و استاندارد لازم را داشته باشند تا با پايين آمدن کيفيت ذائقه مردم به سمت داروهاي خارجي نرود.