بلاتكليفی حذف سهميه فرزندان هياتهای علمی
با مطرح شدن لايحه فوق اعلام شد که سهميههايي که لايحه مجلس را دارند بايد براي تصويب به مجلس ارجاع شوند و سهميههايي که مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي را دارند بايد در اين شورا مورد بررسي قرار بگيرند. مدتي پس از ارجاع اين لايحه، با تشخيص دبير هيات دولت لايحه ساماندهي سهميههاي کنکور در اختيار شوراي عالي انقلاب فرهنگي قرار گرفت، ولي با اين وجود باز هم مطرح شد که مصوبات مجلس بايد در مجلس مورد بررسي قرار بگيرد و شوراي عالي انقلاب فرهنگي نميتوانند مصوبات مجلس را نقض کنند و همچنين با توجه به اين مسأله که بررسي اين مصوبات در مجلس زمان بر است و احتمال اينکه مجلس مصوبه خود را لغو کند ضعيف است به همين جهت اين پاسکاري ها در اصلاح سهميههاي ورود به دانشگاهها که از نيم قرن پيش بر نظام آموزش عالي کشور سايه انداخته است.
جزئيات لايحه
عنواني که براي سهميه فرزندان هيات علمي بهکار برده ميشود «امتياز تسهيلات نقل و انتقال فرزندان اعضاي هيات علمي براي کنکور سراسري» است. براساس دستورالعمل اجرايي مصوبه جلسه 735 در تاريخ 25 تيرماه 92 شورايعالي انقلاب فرهنگي درخصوص اعطاي تسهيلات فرزندان اعضاي هيات علمي، داوطلب براي انتقال بايد 90درصد و براي تغيير رشته بايد 92.5درصد نمره آخرين نفر پذيرفتهشده در سهميه آزاد را کسب کند. اعضاي هيات علمي وزارتخانههاي «علوم، تحقيقات و فناوري» و «بهداشت، درمان و آموزش پزشکي» و اعضاي هيات علمي دانشگاههاي وابسته به ساير وزارتخانهها و نهادها، اعم از نظامي و غيرنظامي و همچنين مؤسسات غيرانتفاعي و اعضاي هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي ميتوانند از تسهيلات اين بخشنامه استفاده کنند. طبق اين دستورالعمل پذيرفتهشدگان آزمون سراسري ميتوانند از دانشگاه مبدأ به يکي از دانشگاههاي واقع در شهر محل خدمت عضو هيات علمي و يا درصورت نبودن آن رشته در آن شهر به دانشگاه نزديکترين شهر به محل خدمت عضو هيات علمي با تعيين سازمان سنجش آموزش کشور در همان مقطع، گروه آزمايشي و دارابودن حد نصاب مطابق با ضوابط اعلام شده انتقال يا تغيير رشته بدهند. مصوبه اعمال تسهيلات براي فرزندان هيات علمي براساس رأي ديوان عدالت اداري در سال91 ابطال شده است. اما اين مصوبه در تيرماه 92 توسط شورايعالي انقلاب فرهنگي تصويب شد. ماجراي پيچيده سهميهها و فاصله گرفتن از عدالت آموزشي در آذرماه98 باعث شد، لايحه ساماندهي سهميههاي ورود به مقاطع مختلف آموزش عالي تنظيم شود. براساس اين لايحه مقرر شد که از 19 سهميه موجود در کنکور، 16 سهميه حذف شود و فقط سهميه مناطق، ايثارگران و منطقه آزاد باقي بماند. در ماده8 اين لايحه آمده؛ مصوبه تسهيلات فرزندان اعضاي هيات علمي از زمان اجراي اين قانون لغو ميشود. اما اين لايحه پس از 6ماه همچنان در هيات دولت مسکوت مانده و آنقدر در اينباره تعلل شد که حذف سهميهها و اجراي عدالت آموزشي به کنکور99 هم نميرسد. بيش از 80هزار عضو هيات علمي در کشور فعاليت ميکنند که فرزندان آنها ميتوانند از اين سهميه استفاده کنند. براساس آخرين آماري که سازمان سنجش آموزش کشور منتشر کرده، از سال93 تا 97، تعداد 7هزار و 154 نفر از فرزندان اعضاي هيات علمي از اين تسهيلات بهره بردند. همچنين در کنکور98،هزار و 500نفر از اين تسهيلات استفاده کردهاند. نکتهاي که فارغ از اين آمار و ارقامها، حساسيتبرانگيز است، اجراي قوانين و امتيازدهيهاي پشتپردهاي است که کارشناسان و معترضان به سهميهها آن را مطرح ميکنند.
مشکلات سهميههاي غيرقانوني
يک کارشناس و مشاور آموزشي با بيان اينکه افرادي که از اين سهميه استفاده ميکنند به هيچعنوان محق نيستند و اين رويه خلاف عدالت آموزشي است، ميگويد: «فرزندان اعضاي هيات علمي دانشگاهها با استفاده از اين سهميه ميتوانند دانشگاه مبدأ را به دانشگاههاي معتبر و قابل دسترس انتقال دهند و حتي در رشتههاي پرمتقاضي ادامه تحصيل دهند. بهعنوان مثال، در کنکور98 برخي از فرزندان اعضاي هيات علمي که با رتبه هشتهزار و 9هزار توانستند در رشته دامپزشکي يکي از دانشگاههاي شهرستانها پذيرفته شوند، با اين سهميه به دانشگاه کلانشهرها انتقالي گرفتهاند و به جاي دامپزشکي در رشته پزشکي در حال ادامه تحصيل هستند. اعمال سهميه فرزندان هيات علمي در واقع ظلمي است که به ديگر متقاضيان ميشود. به اعتقاد ما به هيچوجه نبايد چنين سهميهاي وجود داشته باشد». فرشاد مهرافشان، توضيح ميدهد که برخي ذينفعان استدلال ميآورند که اين سهميه نيست و تنها جابهجايي دانشجو صورت ميگيرد. اما اين جابهجايي باعث ميشود که دانشجويي با رتبه 6 رقمي روي صندلي دانشجويي بنشيند که رتبه سه رقمي آورده است. همچنين در رشتههاي خاصي مانند پزشکي که ظرفيت پذيرش اندک است، همين جابهجايي باعث ميشود حقوق داوطلبان ديگر ناديده گرفته شود. سال گذشته 114نفر از سهميه پزشکي استفاده کردند که محق نبودند. قرار شد با آنها برخورد قانوني شود اما خبري نشد».
