محمدجواد جمالي نوبندگاني در گفتوگو با «آرمان ملي»:
ايران بايد مذاکرات سوريه را احيا کند
کشورهاي غربي همواره به دنبال سوءاستفاده از کردها هستند
تحرکات خاموش آمريکا در سوريه
آرمان ملي- عليرضا پورحسين: فرستاده ويژه دبيرکل سازمان ملل متحد در امور سوريه در تماس تلفني با دستيار ارشد وزير امور خارجه ايران، آخرين تحولات سوريه و نيز روند برگزاري نشست آستانه را مورد بررسي قرار داد. فرستاده ويژه دبيرکل سازمان ملل متحد در امور سوريه آخرين تحولات سياسي، ميداني، برگزاري اجلاس مجازي آتي سران کشورهاي ضامن روند آستانه، نشست بعدي کميته قانون اساسي، آخرين وضعيت ادلب و جنوب سوريه و همچنين وضعيت اقتصادي و مشکلات ايجادشده براي مردم اين کشور در نتيجه تحريمها را مطرح کرد و پيرامون آن به بحث نشستند. در اين گفتوگو طرفين با تاکيد بر پيامدهاي بهشدت نگرانکننده تحريمهاي يکجانبه اقتصادي بر زندگي مردم سوريه، بر لزوم افزايش کمکهاي انساندوستانه براي مقابله با تحريمهاي مزبور و همچنين تداوم روند سياسي براي حل و فصل مسالمتآميز موضوع سوريه تصريح کردند. دستيار ارشد وزير امور خارجه ايران اعلام کرد تحريمهاي جديد آمريکا موسوم به قانون سزار با هدف فشار بر مردم سوريه و پيگيري اهداف نامشروع آمريکا از طريق توسل به تروريسم اقتصادي است. در راستاي بررسي اين مسائل «آرمان ملي» گفتوگويي با محمدجواد جمالي نوبندگاني، عضو سابق کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس داشته است که در ادامه ميخوانيد.
ديدار مسئولان ايراني و سازمان ملل را سازنده و اميدوارکننده ارزيابي ميکنيد؟
گفتوگوهاي چندجانبه پيرامون سوريه سالهاست که جريان دارد و گاهي شاهد بودهايم که نتايج خوبي نيز در پي داشته است. توافقات حاصل در اين نشستها منجر به آتشبسهايي شده که همواره جان بسياري از شهروندان سوري و افراد بيگناه را نجات داده است. از سوي ديگر نيز شاهد بوديم برخي اوقات از اين آتشبسها عليه دولت مرکزي سوريه سوءاستفاده ميشد اما شرايط منطقهاي و جهاني و مسائل کرونا و ساير مسائل ديگر منجر شده بود تا در تشکيل اين قبيل جلسات خللي ايجاد شود. به همين علت شاهد هستيم که وضعيت سوريه اصطلاحا استخوان در زخم باقيمانده و آمريکا نيز از اين شرايط سوءاستفاده کرده و تحرکات خاموشي داشته است که طي آن گروههاي مرتبط با خود را تقويت و بر برخي از چاههاي نفت نيز کنترل پيدا کردهاند. از سوي ديگر، گروههاي تکفيري نيز به نظر ميرسد تجديدقوا کردهاند که پيامد آن را در روزهاي اخير در عراق و سوريه مشاهده کردهايم. به همين جهت، تسريع اين گفتوگوها ميتواند به نحوي مانع اين اقدامات خصمانه شود و تا حدودي به وضعيت و آينده سوريه سروسامان دهد.
وضعيت جنوب سوريه را همچنان بايد بحراني قلمداد کرد؟
تحرکات رژيمصهيونيستي در اين منطقه از سوريه همچنان ادامه دارد. اين تحرکات بيشتر در قالب حملات پراکنده ادامه دارد که غالبا با واکنش ارتش سوريه مواجه ميشود. به نظر ميرسد جديترين دخالت خروجي بهصورت فيزيکي در سوريه در همين منطقه باشد زيرا کشور ديگر همسايه سوريه که به صورت فيزيکي وارد اين کشور شده بود امروزه تمام توان خود را صرف بحران ليبي ميکند و گروههاي نظامي زيادي نيز از سوريه به سمت ليبي حرکت کردهاند که سبب شده است تا درگيريهاي نظامي در سوريه کاهش يابد. بنابراين همين مذاکرات نيز ميتواند در حل و فصل مشکلات جنوب سوريه نيز موثر باشد.
نقش جمهوري اسلامي در آينده سياسي و نظامي سوريه تا چه ميزان ميتواند موثر باشد؟
ايران اگر بتواند بار ديگر مذاکرات سوريه را احيا کند، يک دستاورد بزرگ خواهد بود و يک گام بلند براي حل مشکلات اين کشور خواهد بود. همانطور که در گذشته و در قالب روند آستانه نيز ايران موفق شد دستاوردهاي خوب سياسي را به ارمغان آورد و به نظر ميرسد تنها راهحل مسالمتآميز امروز سوريه نيز تکيه بر همين روند باشد. لجبازي برخي از کشورها در اين مسير بود که سبب شد روند مذاکرات خدشهدار شود و گروههاي تروريستي نيز غالبا از اين روند استقبال نميکردند زيرا خشونت را بيش از ديپلماسي در پيش گرفتهاند و در راستاي منافع برخي کشورها در خارج از منطقه گام برميدارند. بنابراين ايران بايد بار ديگر تلاش کند تا مذاکرات را احيا کند و اين ميتواند موثرترين گام در اين ميان باشد.
تحولاتي که در شمالشرقي سوريه و در محل استقرار کردها رقم ميخورد، با چه عکسالعملي از سوي دولت مرکزي مواجه خواهد شد؟
کشورهاي غربي همواره به دنبال سوءاستفاده از کردها هستند و آنها را در شرايطي قرار ميدهند که درگير نزاعهاي نظامي و سياسي باشند و با وعدههاي توخالي اين اتفاق را رقم ميزنند؛ همانگونه که شاهد بوديم آمريکا به هيچکدام از حمايتهاي اعلامي خود در قبال کردهاي سوريه عمل نکرد و پشت آنها را خالي کرد. با واسطه به همين وعدههاي توخالي آنها امروز دنبال يک نوع خودمختاري و حتي گروههاي تندرو آنها دنبال استقلال و تجزيه سوريه هستند. در اين ميان، آنها گرفتار اين هستند که آيا ميتوانند به آمريکا اعتماد کنند يا خير اما از سوي ديگر به نظر ميرسد بيشتر به دنبال اين هستند که با دولت مرکزي به يک توافق برسند. از سوي ديگر، ترکيه خودمختار شدن اين قسمت را خطقرمز خود ميداند و بهشدت مخالف تحقق آن است و فشار مضاعفي را وارد خواهد کرد. به نحويکه کردهاي سوريه از همه طرف تحت فشار هستند و تنها راه نجات آنها توافق با دولت مرکزي است و بشار اسد نيز اعلام کرده که اگر آنها شرايط او را قبول کنند از آنها بهصورت کامل حمايت خواهد کرد.