چه کنیم که مردم کرونا را جدی بگیرند؟
عضو ستاد کنترل اپيدمي کرونا در کلانشهر تهران با بيان اينکه متاسفانه پيک و روند ابتلاي بيماري در کشور افزايشي است و هنوز به مرحله مهار و کنترل اپيدمي نرسيدهايم با تاکيد بر اينکه بيترديد عاديسازي کاذب شرايط به نفع هيچ کس نيست، گفت: سرعت در تصميمگيري و شدت عمل دو عامل موثر در کاهش بار ناشي از بحران کروناست. حميد سوري، دکتراي تخصصي اپيدميولوژي با اشاره به وضعيت شيوع ويروس کوويد 19 و با تاکيد بر اهميت و ضرورت تحليل و پايش منظم و مستمر وضعيت اپيدمولوژيک بيماري براي کنترل و مهار آن، اظهار کرد: در اپيدميهاي حاد پيشرونده مانند کوويد 19 تغييرات با سرعت بالايي رخ ميدهد، لذا موفقيت و غلبه بر اپيدمي تنها با اتخاذ سريع تصميمات و اعمال سياستهاي درست محقق ميشود. وي با تاکيد بر ضرورت توجه به تجربيات کشورهاي موفق در پاندمي کرونا، عنوان کرد: همچنين علل نوسانات بالاي اپيدمي کرونا در داخل کشور بايد به صورت مستمر بررسي و تحليل شود که تحقق آن مستلزم دسترسي به اطلاعات عميق و تخصصي بوده و تجربيات خام و اطلاعات سطحي و روزمره به تنهايي براي تحليل شرايط پاسخگو نيست. اين متخصص اپيدميولوژي با بيان اينکه اپيدميها ميآيند و ميروند و کرونا اولين و آخرين اپيدمي نيست، گفت: بشر در طول تاريخ بارها و بارها بيماريها و همهگيريهاي مختلف را تجربه کرده و در اين ميان هنر ما اين است که با کمک دانش اپيدمولوژي و ساير علوم تخصصي و همچنين با تسلط بيشتر بر مسائل، بار ناشي از بيماري را به حداقل ممکن برسانيم. رئيس مرکز تحقيقات ارتقاء ايمني و پيشگيري از مصدوميتها با تاکيد بر اهميت و ضرورت بهکارگيري علومي همچون اپيدميولوژي در سياستها و برنامهريزيهاي کلان کشور، اظهار کرد: عدمبهکارگيري علوم جديد براي غلبه بر بحران، جوامع را به دوران گذشته بازميگرداند؛ بهگونهاي که در عصر طاعون نيز تنها از تجربيات روزمره براي تصميمگيري استفاده شد و به همين دليل حدود 200 ميليون قرباني داشت.
رفتار کوويد 19 متفاوت است
اين عضو هيات علمي دانشگاه با بيان اينکه براي تحليل دقيق بايد مکانيزم حياتي، بيماريزايي و شرايط ايجاد بيماري را بدانيم، گفت: کوويد 19 به لحاظ ماهيت ويروس، ويژگيهاي بيولوژيکي دارد که الزاما در جوامع مختلف رفتارهاي مشابهي ندارد و حتي اگر جهش ژنتيکي نداشته باشد، الزاما در ميان مردم جوامع و کشورهاي مختلف رفتارهاي يکساني بروز نميدهد. به عنوان نمونه مطالعات نشان ميدهد که در کشور ما بالا بودن فشار خون عامل بسيار مهمي در شدت بيماري و مرگ و مير ناشي از آن بوده، در حاليکه در کشور چين عامل مهمي نيست، يا کهولت سن از عوامل موثر در مرگ مبتلايان کرونا در کشور ايتاليا بود، در صورتي که در کشور ما عامل بسيار تاثيرگذاري نبود. وي با تاکيد بر اينکه الگوي اپيدميولوژي و عوامل پيش آگهي بيماري هم ميتواند در ميان افراد جوامع متفاوت باشد، گفت: به عنوان نمونه در چين و برخي کشورهاي اروپايي تب عامل مهمي بوده، حال اينکه در کشور ما بر اساس پژوهشهاي انجام شده تب تنها در 40 درصد مبتلايان وجود داشت و در مقابل غلظت اکسيژن خون عامل مهمي به شمار ميرود. اين متخصص اپيدميولوژي با تاکيد بر اينکه به دليل عدممشابهت الگوهاي اپيدمي در جوامع مختلف، نميتوان سياستهاي کنترلي يک کشور را در ساير کشورها اجرا کرد، گفت: بايد تجربيات کشورهاي داراي عملکرد موفق را بوميسازي کرده و سپس استراتژي لازم را اعمال کنيم که اين مساله نيز به دانش متخصصان آن کشور و انجام تحقيقات دقيق در اين حوزه بستگي دارد. وي فقدان يک نقشه راه منتج شده از تحقيقات مورد نياز حوزه کرونا را خلأ بزرگ کشور در شرايط کنوني دانست و ادامه داد: هرچند تحقيقات پراکندهاي در اين عرصه انجام شده و در حال انجام است، ولي اين پراکنده کاري اثربخشي لازم را ندارد و اين وظيفه دانشگاهها و معاونان پژوهشي است که به کمک متخصصان اين نقشه راه را تدوين کنند.وي اتخاذ تصميمات درست و به موقع را در کاهش بار ناشي از بحران موثر دانست و گفت: اتخاذ تصميمات نادرست از سوي مسئولان و سياستمداران بحرانهاي جدي و ناخوشايندي به دنبال دارد و در اين ميان دو عامل سرعت در تصميمگيري و شدت عمل اهميت بالايي دارد. به عنوان نمونه کشورهايي مانند اسپانيا، ايتاليا و خود چين که در حال حاضر روند خاموشي پاندمي کرونا را طي ميکنند، اين دو اصل را مدنظر قرار دادند و يا پرتغال قبل از ورود اپيدمي به کشور تمهيدات جدي را مقرر و اعمال کرد يا کشورهايي مانند تايوان و کره جنوبي با وجود نزديکي به چين، با اتخاذ سريع تصميم و اعمال به موقع آن، راه ورود بيمار به کشور را سريعا محدود و در زماني نسبتا کوتاه موفق به کنترل اپيدمي شدند. وي با تاکيد بر اينکه دو عامل سرعت و شدت عمل در تصميمگيريها بايد همزمان اعمال شود، گفت: زمانيکه از ضرورت کنترل و اعمال محدوديت در سفرها و رفتوآمدهاي بين شهري صحبت ميشود، بايد علاوه بر سرعت در اتخاذ تصميم، با بکارگيري قوانين قهري و ابزارهاي قانوني مختلف سفرها کنترل ميشد، اتفاقي که در کشور ما رخ نداد.
چرا مردم کرونا را جدي نميگيرند؟
اين عضو هيات علمي دانشگاه با بيان اينکه مردم ما آنگونه که بايد مقررات مربوط به مقابله با بيماري را مراعات نميکنند، گفت: نه تنها به مسافرت مي روند، بلکه بعد از بازگشاييها و اعلام طرح فاصلهگذاري هوشمند، زندگي عادي خود را پيش گرفته و بحران را آنگونه که بايد جدي نميگيرند. البته يکي از دلايل آن عدم آگاهي نسبت به ابعاد کلان بحران و تجزيه و تحليل مسائل مربوط به آن است. سوري با بيان اينکه کمتر از 10 درصد مردم توصيههاي ارائه شده در اين زمينه را جدي گرفتهاند، گفت: يکي از مهمترين علل اين مساله عدمبهکارگيري ابزارهاي نظارتي و مقرراتي در سطح شهر است. پس از اعلام هشدار و ارائه آگاهي، بايد بستر مناسب اجرا و نظارت و پيشنيازهاي آن نيز در سطح جامعه فراهم شود.وي با تاکيد بر اهميت بکارگيري ابزار حفاظتي و اجراي طرح فاصلهگذاري اجتماعي در اماکن عمومي و وسايل حمل و نقل عمومي، تاکيد کرد: بايد زيرساختها و پيش نيازهاي نظارتي و اجرايي اين طرح توسط مسوولان فراهم شود، چراکه متاسفانه عدم رعايت اين موارد تاثير زيادي در موج جديد کرونا داشته، امري که در کشورهاي موفق رعايت شد و براي عدم رعايت آن نيز جريمههاي سنگيني اعمال شد.
اولويت کشور در اين شرايط چيست؟
سوري با تاکيد بر اينکه نقد گذشته به معني زير سوال بردن اقدامات و خدمات صورت گرفته نبوده و همگي شاهد و قدردان زحمات و خدمات کادر درمان هستيم، اظهار کرد: اگرچه مديران و مسئولان با وجود محدوديتها و تحريمها عملکرد بدي نداشتند، ولي نميتوان نواقص و کاستيها را ناديده گرفت. وي با اشاره به اولويتهاي کشور و نظام سلامت در اين شرايط، اظهار کرد: در شرايطي که واکسن و درمان قطعي ويروس کوويد 19 موجود نيست، محافظت از گروههاي پرخطر در مقابل ويروس و همچنين پيشگيري، کنترل و مساله خودقرنطينگي افراد آسيب پذير بايد در اولويت بوده و بستر اجراي آن نيز فراهم شود.وي با تاکيد بر اينکه در اين شرايط سه گروه داراي اولويت هستند، گفت: دسته اول خود افراد آسيب پذير و حساس در مقابل بيماري که دچار کهولت سن و يا بيماريهاي زمينهاي هستند، دوم اطرافيان که بايد شرايط مساعدي را براي قرنطينه افراد آسيب پذير فراهم کرده و ملاحظات خاصي را در معاشرت و رفت و آمدها مد نظر داشته باشند و دسته سوم سازمانها و مسئولان ذيربط که بايد شرايط مناسبي را براي ماندن افراد آسيب پذير در منزل فراهم کنند. وي با تاکيد بر اينکه بايد بهانه خروج از منزل را براي افراد در معرض خطر محدود کنيم، گفت: بر اساس تحقيقات صورت گرفته در اين زمينه، سالمندان و يا افراد آسيبپذير يک سري احتياجات و ملزوماتي دارند که بيشتر براي تهيه آنها از منزل خارج ميشوند، بنابراين اگر مسوولان و نظام بهداشت و سلامت بتواند نياز آنان را مرتفع کند، اين مشکلات حل ميشود. وي با تاکيد بر اهميت اقدام از سوي نهادهاي حمايتي مانند بهزيستي يا پزشکان اجتماعي و... در اين شرايط، تصريح کرد: ميتوان با تشکيل گروههاي داوطلب از متخصصان، نياز اين افراد به خدمات روتين سلامت را مرتفع کرد؛ به عنوان نمونه کادر درمان براي گرفتن فشار خون و يا انجام مراقبتهاي ويژه به درب منزل افراد مراجعه کنند و يا نيازهاي دارويي آنها از طريق نهادهاي حمايتي تامين شود تا براي تامين دارو مجبور به حضور در شهر و افزايش درصد ابتلا به ويروس نباشند. البته اين مساله وظيفه نهادهاي حمايتي مانند بهزيستي است و در واقع مهمترين استراتژي براي کنترل بيماري در شرايط حاضر است.
سوري ادامه داد: در شرايط فعلي که آمار ابتلا افزايش يافته، اگرچه بازگرداندن محدوديتها ميتواند موثر باشد، ولي اجراي آن به دليل شرايط اجتماعي و اقتصادي خاص جامعه کار بسيار دشواري است.
