«بهشت مفسدان اقتصادي ايران» کجاست؟
توقف قطار در «سنت کيتس»
در روزهاي اخير که دادگاه پر سروصداي اکبر طبري - معاون اجرايي سابق قوه قضائيه - در حال برگزاري است، مسائل متعددي از سوي نماينده دادستان مطرح شده که توجه عموم را به اين پرونده جنجالي جلب کرده است. از جمله اين موارد موضوع فرار متهمان و مفسدان اقتصادي به جزيرهاي به نام «سنت کيتس» بود که در آخرين جلسه دادگاه طبري مطرح شد. ايسنا نوشت؛ قهرماني نماينده دادستان در اين جلسه با اشاره به خروج چند تن از متهمان اين پرونده از کشور، به مساله خروج از کشور و اخذ تابعيت مضاعف توسط مفسدان اشاره کرد؛ تاکتيکي که با اتکا به قوانين شهروندي کشور مقصد، حاشيهاي امن براي مفسدان و متهمان فراري ايجاد ميکند. اما اين جزيرهاي که نماينده دادستان به آن اشاره کرد و آن را مقصد بسياري از مفسدان و متهمان فراري دانست، کجاست؟ جزيرهاي زيبا در درياي کارائيب که شماري از «ميراث جهاني يونسکو» و اقامتگاههاي مجلل را در سواحل آفتابي خود جاي داده؛ «فدراسيون سنت کيتس و نِويس» اينها و بيشتر از اينهاست.
سنت کيتس کجاست؟
«سنت کيتس» از اوايل قرن هفدهم (1623) مستعمره بريتانيا بود و نام اين جزيره هم که تا چند سال پيش «سنت کريستوفر» بود، برگرفته از نام کريستف کلمب، «کاشف آمريکا» است. نهايتاً در سال 1983 بود که اين جزيره و جزيره «نِويس» از استعمار بريتانيا رها و تبديل به کشوري مستقل شدند. با اين حال اين کشور همچنان زيرمجموعهاي از «کشورهاي مشترکالمنافع» قلمداد ميشود؛ يعني مجموعهاي از 53 کشور که غير از دو مورد همگي قبلا مستعمره بريتانيا بودهاند و به اين اعتبار نظام حکمراني اين کشور هم پادشاهي است که ملکه انگليس در رأس آن قرار دارد و زبان رسمي آن هم انگليسي و واحد پولش «دلار کارائيب» است. اين کشور در محدوده آمريکاي مرکزي قرار دارد که از ساحل غربي به درياي کارائيب و از ساحل شرقي به اقيانوس اطلس منتهي ميشود و آن را تبديل به مکاني دنج با آب و هوايي استوايي ميکند. اگر فرد ثروتمندي باشيد که براي يافتن ذرهاي آرامش حاضر است تا آن سوي اقيانوس اطلس برود، پيشنهاد ما جزيره زيباي سنت کيتس است! حداقل حسنش اين است که احتمال دارد چند ايراني پولدار آنجا پيدا کنيد و کمتر احساس غربت کنيد. اما واضح است که افرادي که به گفته نماينده دادستان پس از فساد اقتصادي «از کشور فرار ميکنند» و در سواحل اين جزيره لنگر مياندازند، براي خوردن موهيتو زير آفتاب ساحلي و قايقسواري نرفتهاند. کوچکترين کشور حوزه درياي کارائيب پيشتر درآمد اصلي خود را از راه تجارت شکر به دست ميآورد اما از زمان استقلال تاکنون، تمرکز اصلي آن بر ارائه «خدمات مالي» و «توريسم» است. يکي ديگر از راههاي درآمد اين کشور «برنامه اعطاي شهروندي از طريق سرمايهگذاري» است که از 1984 در اين کشور آغاز شده و از اين نظر در دنيا بيشترين سابقه را دارد. همين سه مورد اين کشور را براي مفسدان اقتصادي فراري به مصداق ضربالمثل «کور از خدا چي ميخواد؟ » تبديل ميکند: تابعيت دوم، خدمات بانکي و تفريحات سالم!
روش کسب تابعيت
يکي از رايجترين روشها براي کسب تابعيت کشورهاي ديگر و برخورداري از مزاياي آن، «خريد پاسپورت دوم» است. کشورهاي مختلف برنامهها و قوانين گوناگوني براي ارائه پاسپورت کشورشان در قبال «سرمايهگذاري» در آن کشور دارند. فرايند اين کار و نوع آن سرمايهگذاري هم براي افراد متقاضي - بهخصوص اگر فراري باشند - چندان مهم نيست؛ مبلغ معيني پول ميپردازيد و پاسپورت آن کشور به نام شما صادر ميشود؛ شهروند آن کشور محسوب و از حمايتهاي قانوني آن برخوردار ميشويد. سنت کيتس و نويس هم براي کسب درآمد و نيز براي تنظيم جمعيت خود از اين قبيل برنامههاي سرمايهگذاري به اتباع کشورهاي ديگر ارائه ميدهد. البته بندرت افراد بعد از دريافت پاسپورت اين جزيره کوچک، آنجا ساکن ميشوند؛ هدف اصلي دريافت پاسپورت است که به افراد اجازه ميدهد با داشتن يک حاشيه امن بدون نياز به ويزا به 140 کشور از جمله کشورهاي اتحاديه اروپا، بريتانيا و کانادا بدون نياز به دريافت ويزا سفر کنند. ويلايي در سنت کيتس به قيمت 400هزار دلار که با خريد آن، پاسپورت و تابعيت مادامالعمر به خريدار و سه نفر از بستگانش تعلق ميگيرد از جمله مزاياي داشتن تابعيت اين کشور هم اين است که فرد ميتواند با حفظ تابعيت کشور قبلي خود تابعيت اين کشور را هم اخذ کند و به اصطلاح دوتابعيتي باشد. بهعلاوه امتياز شهروندي، اقامت، اشتغال و حق زندگي مادامالعمر در اين کشور، به فرزندان و نسلهاي بعدي فرد نيز منتقل ميشود. از طرفي براي تشويق سرمايهگذاران و تجار براي حضور در اين کشور، قوانين مالياتي اين کشور نيز سهلگيرانه است و افراد از پرداخت ماليات درآمدهاي خارجي خود معافند.